1. Su – jaı ǵana tabıǵı resurs emes, ol erekshe qorǵaudaǵy aımaq.
Sondyqtan ózender, kólder men su qoımalarynyń aınalasynda su qorǵau aımaqtary men su qorǵau beldeulerí belgílenedí. Jańa Su kodeksí su obektílerín qorǵaudy kúsheıttí.
2. Su qorǵau aımaǵy men beldeuí degen ne?
Su kodeksíníń 1-baby
Su qorǵau aımaǵy – sharuashylyq qyzmettíń arnaıy rejımí belgílenetín su obektísíne írgeles aumaq.
Su qorǵau beldeuí – su qorǵau aımaǵynyń bír bólígí, onda su qorǵau aımaǵynyń rejımíne qosymsha shekteulí sharuashylyq qyzmet rejımí engízíledí.
Mańyzdy: 35 metr – su qorǵau beldeuíníń eń az ólshemí. Su qorǵau aımaqtary men beldeuleríníń naqty shekarasy su aıdynynyń túríne, jer bederíne jáne ekologıyalyq jaǵdaılarǵa baılanysty ózgeruí múmkín.
3. Su qorǵau aımaqtary men beldeulerí jobalyq qūjat negízínde belgílenedí.
Oǵan jergílíktí atqarushy organdar, al jekelegen jaǵdaılarda jeke jáne zańdy tūlǵalar tapsyrys beredí. Jobalar míndettí túrde basseındík su ınspektsıyalary, ekologıyalyq jáne sanıtarlyq organdarmen kelísílíp, sodan keıín ákímdíkter bekítedí. Mūndaı aımaqtardyń shekaralary jergílíktí jerde tírkelíp, memlekettík kadastrlyq kartada jarıyalanady.
Eger ózen arnasy nemese jaǵalauy ózgergen jaǵdaıda shekaralar qaıta qaralady.
4. Su qorǵau beldeuínde eń qatań erejeler qoldanylady.
Su qorǵau beldeuínde barlyq derlík sharuashylyq qyzmetke tyıym salynady, tek myna jaǵdaılarǵa rūqsat etíledí:
• su sharuashylyǵy qūrylystary jáne olardyń kommunıkatsıyalary;
• kópírler men kópír qūrylystary;
• su kólígímen, balyq resurstaryn qorǵaumen, balyq aulaumen jáne akvamádenıetpen baılanysty aılaqtar, porttar, pırster jáne ınfraqūrylym obektílerí;
• balyq ósíruge arnalǵan toǵandar, basseınder jáne basqa balyq sharuashylyǵy nysandary, sondaı-aq olarǵa qosylatyn kommunıkatsıyalar;
• kúrdelí ǵımarattar men qūrylystar salynbaıtyn balalar oıyn jáne sport alańdary, jaǵajaılar, akvaparkter men rekreatsıyalyq aımaqtar;
• su obektíleríníń jaı-kúıín baqylau beketterí;
• jaǵalaudy bekítu, orman ósíru jáne kógaldandyru jūmystary.
Basqa barlyq qyzmet túríne tyıym salynady.
5. Su qorǵau aımaǵynda ne ísteuge bolmaıdy?
1. Jerústí sularynyń lastanuyn jáne qoqysqa toluyn boldyrmaıtyn qūraldarmen jabdyqtalmaǵan nysandardy paıdalanu;
2. Ornalastyruǵa jáne saluǵa bolmaıtyn nysandar:
* janarmaı qūyu stantsıyalary;
* mūnaı ónímderí qoımalary;
* kólík pen auyl sharuashylyǵy tehnıkasyn tehnıkalyq baıqau, jóndeu jáne juu punkterí;
* tyńaıtqyshtar, pestıtsıdter, uly hımıkattar, kóń saqtaıtyn qoımalar jáne olardy qoldanu;
* tūrmystyq jáne ónerkásíptík qaldyqtar polıgondary;
* zırattar;
* mal sharuashylyǵy nysandary, soyu alańdary, mal kómíletín oryndar, pestıtsıdter men olardyń ydystaryn saqtaıtyn qoımalar;
* aǵyndy sular jınalatyn oryndar, aǵyndy sumen suaru alqaptary jáne radıatsıyalyq, hımıyalyq, bıologıyalyq nemese parazıttík lastanu qaupín tudyratyn basqa da nysandar;
3. Maldy belgílegen normadan artyq jayu.
6. Eger su qorǵau aımaǵy resmı belgílenbese she?
Jer kodeksíníń 44-baby
Zańǵa sáıkes, su aıdyny jaǵalauynan 500 metrge deıíngí jer uchaskelerín:
• su qorǵau aımaǵy men beldeuíníń shekarasy anyqtalmaıynsha;
• olardyń sharuashylyq paıdalanu rejımí belgílenbeıínshe
beruge nemese paıdalanuǵa bolmaıdy.
Alaıda būl talaptar myna jerlerge qoldanylmaıdy: erekshe qorǵalatyn tabıǵı aumaqtar men memlekettík orman qory jerlerín, balyq sharuashylyǵy men akvamádenıettí ornalastyruǵa jáne olarǵa qyzmet kórsetuge arnalǵan jerlerdí qospaǵanda.
7. Su obektílerínde, sondaı-aq su qorǵau aımaqtary men beldeulerínde kez kelgen qūrylys jáne ózge de jūmystar Su kodeksíníń 86-babynyń talaptaryn saqtaı otyryp jáne basseındík su ınspektsıyalarymen kelísílgennen keıín ǵana júrgízíledí. Mańyzdy: 86-bapta belgílengen tyıymdardy oryndamaǵan jaǵdaıda jauapkershílík qarastyrylǵan.
ÁQBtK-níń 360-babyna sáıkes, su qorǵau aımaqtary men beldeuleríndegí sharuashylyq qyzmet erejelerín būzu aıyppūl saluǵa jáne zańsyz salynǵan qūrylystardy májbúrlep būzuǵa ákep soǵady.
8.Su qorǵau aımaqtary men beldeulerí – su resurstaryn, ósímdíkter men januarlar dúnıesín qorǵauǵa arnalǵan tabıǵı qalqan. Qazírgí uaqytta óńírlerde būl aımaqtardy belgíleu, olardyń shekarasyn naqtylau jáne sharuashylyq qyzmet rejımín aıqyndau boıynsha júıelí jūmys júrgízílíp jatyr.