1. Sý – jaı ǵana tabıǵı resýrs emes, ol erekshe qorǵaýdaǵy aımaq.
Sondyqtan ózender, kólder men sý qoımalarynyń aınalasynda sý qorǵaý aımaqtary men sý qorǵaý beldeýleri belgilenedi. Jańa Sý kodeksi sý obektilerin qorǵaýdy kúsheıtti.
2. Sý qorǵaý aımaǵy men beldeýi degen ne?
Sý kodeksiniń 1-baby
Sý qorǵaý aımaǵy – sharýashylyq qyzmettiń arnaıy rejımi belgilenetin sý obektisine irgeles aýmaq.
Sý qorǵaý beldeýi – sý qorǵaý aımaǵynyń bir bóligi, onda sý qorǵaý aımaǵynyń rejımine qosymsha shekteýli sharýashylyq qyzmet rejımi engiziledi.
Mańyzdy: 35 metr – sý qorǵaý beldeýiniń eń az ólshemi. Sý qorǵaý aımaqtary men beldeýleriniń naqty shekarasy sý aıdynynyń túrine, jer bederine jáne ekologıalyq jaǵdaılarǵa baılanysty ózgerýi múmkin.
3. Sý qorǵaý aımaqtary men beldeýleri jobalyq qujat negizinde belgilenedi.
Oǵan jergilikti atqarýshy organdar, al jekelegen jaǵdaılarda jeke jáne zańdy tulǵalar tapsyrys beredi. Jobalar mindetti túrde baseındik sý ınspeksıalary, ekologıalyq jáne sanıtarlyq organdarmen kelisilip, sodan keıin ákimdikter bekitedi. Mundaı aımaqtardyń shekaralary jergilikti jerde tirkelip, memlekettik kadastrlyq kartada jarıalanady.
Eger ózen arnasy nemese jaǵalaýy ózgergen jaǵdaıda shekaralar qaıta qaralady.
4. Sý qorǵaý beldeýinde eń qatań erejeler qoldanylady.
Sý qorǵaý beldeýinde barlyq derlik sharýashylyq qyzmetke tyıym salynady, tek myna jaǵdaılarǵa ruqsat etiledi:
• sý sharýashylyǵy qurylystary jáne olardyń komýnıkasıalary;
• kópirler men kópir qurylystary;
• sý kóligimen, balyq resýrstaryn qorǵaýmen, balyq aýlaýmen jáne akvamádenıetpen baılanysty aılaqtar, porttar, pırster jáne ınfraqurylym obektileri;
• balyq ósirýge arnalǵan toǵandar, baseınder jáne basqa balyq sharýashylyǵy nysandary, sondaı-aq olarǵa qosylatyn komýnıkasıalar;
• kúrdeli ǵımarattar men qurylystar salynbaıtyn balalar oıyn jáne sport alańdary, jaǵajaılar, akvaparkter men rekreasıalyq aımaqtar;
• sý obektileriniń jaı-kúıin baqylaý beketteri;
• jaǵalaýdy bekitý, orman ósirý jáne kógaldandyrý jumystary.
Basqa barlyq qyzmet túrine tyıym salynady.
5. Sý qorǵaý aımaǵynda ne isteýge bolmaıdy?
1. Jerústi sýlarynyń lastanýyn jáne qoqysqa tolýyn boldyrmaıtyn quraldarmen jabdyqtalmaǵan nysandardy paıdalaný;
2. Ornalastyrýǵa jáne salýǵa bolmaıtyn nysandar:
* janarmaı quıý stansıalary;
* munaı ónimderi qoımalary;
* kólik pen aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn tehnıkalyq baıqaý, jóndeý jáne jýý pýnkteri;
* tyńaıtqyshtar, pestısıdter, ýly hımıkattar, kóń saqtaıtyn qoımalar jáne olardy qoldaný;
* turmystyq jáne ónerkásiptik qaldyqtar polıgondary;
* zırattar;
* mal sharýashylyǵy nysandary, soıý alańdary, mal kómiletin oryndar, pestısıdter men olardyń ydystaryn saqtaıtyn qoımalar;
* aǵyndy sýlar jınalatyn oryndar, aǵyndy sýmen sýarý alqaptary jáne radıasıalyq, hımıalyq, bıologıalyq nemese parazıttik lastaný qaýpin týdyratyn basqa da nysandar;
3. Maldy belgilegen normadan artyq jaıý.
6. Eger sý qorǵaý aımaǵy resmı belgilenbese she?
Jer kodeksiniń 44-baby
Zańǵa sáıkes, sý aıdyny jaǵalaýynan 500 metrge deıingi jer ýchaskelerin:
• sý qorǵaý aımaǵy men beldeýiniń shekarasy anyqtalmaıynsha;
• olardyń sharýashylyq paıdalaný rejımi belgilenbeıinshe
berýge nemese paıdalanýǵa bolmaıdy.
Alaıda bul talaptar myna jerlerge qoldanylmaıdy: erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar men memlekettik orman qory jerlerin, balyq sharýashylyǵy men akvamádenıetti ornalastyrýǵa jáne olarǵa qyzmet kórsetýge arnalǵan jerlerdi qospaǵanda.
7. Sý obektilerinde, sondaı-aq sý qorǵaý aımaqtary men beldeýlerinde kez kelgen qurylys jáne ózge de jumystar Sý kodeksiniń 86-babynyń talaptaryn saqtaı otyryp jáne baseındik sý ınspeksıalarymen kelisilgennen keıin ǵana júrgiziledi. Mańyzdy: 86-bapta belgilengen tyıymdardy oryndamaǵan jaǵdaıda jaýapkershilik qarastyrylǵan.
ÁQBtK-niń 360-babyna sáıkes, sý qorǵaý aımaqtary men beldeýlerindegi sharýashylyq qyzmet erejelerin buzý aıyppul salýǵa jáne zańsyz salynǵan qurylystardy májbúrlep buzýǵa ákep soǵady.
8.Sý qorǵaý aımaqtary men beldeýleri – sý resýrstaryn, ósimdikter men janýarlar dúnıesin qorǵaýǵa arnalǵan tabıǵı qalqan. Qazirgi ýaqytta óńirlerde bul aımaqtardy belgileý, olardyń shekarasyn naqtylaý jáne sharýashylyq qyzmet rejımin aıqyndaý boıynsha júıeli jumys júrgizilip jatyr.