Íshkí naryqty qorǵau, sertıfıkattaudy kúsheıtu jáne memlekettík baqylaudy arttyruǵa baǵyttalǵan sharalar keshení tabıǵı tastan jasalǵan būıymdar óndírísíníń kólemín aıtarlyqtaı ūlǵaıtuǵa múmkíndík berdí.
2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstanda granıt bordyur men tóseuge arnalǵan plıtalardyń óndírísí 30%-ǵa artty, - dep habarlaıdy Aqshamnews.kz.
Ósímníń negízgí faktory otandyq óndírushílerdí qoldauǵa jáne talaptarǵa saı kelmeıtín óním aınalymynyń jolyn kesuge baǵyttalǵan retteushílík jáne qorǵanysh sharalarynyń keshendí paketín engízu boldy. Atap aıtqanda, 2025 jyly úshínshí elderden tas ónímderíníń jekelegen túrlerín ákeluge úsh aılyq uaqytsha tyıym salynyp, būl sūranysty qazaqstandyq kásíporyndardyń ónímí paıdasyna qaıta bóluge yqpal ettí.
Salanyń damuyna júıelí negíz 2020 jyly Qazaqstan Respublıkasy Sauda jáne ıntegratsıya mınıstrlígíníń Tehnıkalyq retteu jáne metrologıya komıtetí bekítken QR ST 3619 «Tabıǵı tastan jasalǵan būıymdar. Jalpy tehnıkalyq sharttar» ūlttyq standartyn qabyldau arqyly qalandy. Qūjat tabıǵı tastan jasalǵan būıymdardyń sapasy men qauípsízdígíne bíryńǵaı talaptar belgílep, saladaǵy tehnıkalyq retteudíń bazalyq qūralyna aınaldy.
Baqylaudy qosymsha kúsheıtu 2023 jylǵy 9 mausymdaǵy № 435 būıryqpen bekítílgen Qazaqstan Respublıkasynyń «Ǵımarattar men qūrylystardyń, qūrylys materıaldary men būıymdarynyń qauípsízdígí turaly» tehnıkalyq reglamentí qabyldanǵannan keıín qamtamasyz etíldí. Atalǵan reglament tabıǵı tastan jasalǵan būıymdardy ūlttyq standart talaptaryna sáıkestígín míndettí sertıfıkattaudan ótkízu men synaq júrgízudí kózdeıdí.
2025 jyly íshkí naryqty qorǵau sharalary tabıǵı tastan jasalǵan bruschatkany, bordyur tastaryn jáne tóseme plıtalaryn, sondaı-aq óńdelgen granıttíń jekelegen túrlerín ákeluge tyıym salu esebínen keńeıtíldí (QR Ónerkásíp jáne qūrylys mınıstríníń 2025 jylǵy 2 qyrkúıektegí № 342 būıryǵy). Shekteu barlyq kólík túrlerí arqyly jetkízílímderge qoldanylyp, uaqytsha sıpatta boldy.
Sonymen qatar ónímdí baqylau maqsatynda «baqylau satyp aluy» rásímí engízílíp, talapqa saı kelmeıtín būıymdardyń aınalymǵa shyǵaryluyna jol bermeuge baǵyttalǵan jedel áreket etu sharalary íske asyryldy. Sáıkestíktí baǵalau qaǵıdalaryna da eleulí ózgeríster engízíldí: ónímdí tehnıkalyq retteu salasyna jatqyzu tártíbí júıelendí, «bas tartu hattarynyń» ornyna elektrondyq sáıkestendíru aktíleríníń tízílímí engízíldí, sondaı-aq tabıǵı tastan jasalǵan būıymdarǵa sáıkestík sertıfıkattarynda kórsetíluge tıís míndettí málímetterdíń tízbesí keńeıtíldí.
Atap aıtqanda, Qazaqstannyń tas óńdeu ónerkásíbí – serpíndí damyp kele jatqan jáne eksportqa baǵdarlanǵan, aıtarlyqtaı shıkízattyq áleuetí bar sala. Táuelsízdík jyldarynda elde granıt, mármár, travertın jáne basqa da tas túrlerínen būıym shyǵaratyn, jańa jabdyqtarmen jaraqtandyrylǵan zamanauı otandyq kásíporyndar qūryldy. Qazaqstandyq ken oryndaryndaǵy óndírísterdí damytu men jańǵyrtuǵa eleulí ınvestıtsıyalar baǵyttaldy.
QR SJjRA ŪSB derekterí boıynsha tabıǵı tastan (slantstan basqa) jasalǵan bruschatka, bordyur tastary jáne tóseme plıtalarynyń otandyq óndírísí íshkí naryq qajettílígíníń 91%-yn qamtamasyz etedí. Qazírgí uaqytta «Damu» qory arqyly memlekettík qoldau sheńberínde, onyń íshínde qaryz qarajatyn tartu arqyly krıstaldyq mármár óndíretín zauyt salynuda.
Qazaqstanda óndíríletín óním, onyń íshínde qaptau materıaldary, íshkí naryqtyń jáne ımporttaushy elderdíń talaptaryna tolyq sáıkes keledí. Ol bírqatar írí ınfraqūrylymdyq jáne ımıdjdík jobalarda qoldanylyp, shetelde tūraqty sūranysqa ıe. Qazaqstandyq tabıǵı tas būıymdarynyń eksporty óńír elderíne júzege asyrylady.
Vedomstvolardyń málímdeuínshe, otandyq óndírístí odan árí damytu Qazaqstannyń tas óńdeu ındustrıyasyna qosymsha serpín beríp, Túrkıya, Qytaı jáne Iran sıyaqty elderdíń tájírıbesí boıynsha ósímge jaǵdaı qalyptastyra alady.