Auyl sharuashylyǵy mınıstrí Aıdarbek Saparov Astana qalasyna kelgen Iran delegatsıyasymen, atap aıtqanda Iran Islam Respublıkasynyń Auyl sharuashylyǵy jıhady mınıstrí Golamreza Nurı Gezeldje myrzamen kezdesu ótkízdí.
Kezdesu barysynda dándí-daqyldar eksporty máselesíne erekshe nazar audaryldy. 2024 jylǵy qyrkúıekten berí Qazaqstan Iranǵa jańa ónímnen 960 myń tonna astyq eksporttaǵan, būl ótken jylǵy osy kezeńdegí kórsetkíshten 17 ese kóp. Jospar boıynsha, bıdaı eksportynyń kólemí jylyna 2 mln tonnaǵa, al arpa eksporty 1 mln tonnaǵa deıín jetkízílmek, dep habarlaıdy aqshamnews.kz AShM resmı saıtyna sílteme jasap.
«Bíz Iranǵa dándí jáne maıly daqyldardy eksporttauda joǵary áleuet bar ekenín kóríp otyrmyz. Qazaqstan jyl saıyn 500 myń tonnaǵa deıín kúnbaǵys maıy men kúnjara jetkíze alady. Sonymen qatar auyl sharuashylyǵy ónímderín tereń óńdeu salasyndaǵy ınvestıtsıyalyq seríktestíktí damytu – keleshegí zor baǵyt», — dedí Aıdarbek Saparov.
Taraptar ózara saudany arttyru máselelerín de qarastyrdy. 2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha ekí el arasyndaǵy agrarlyq saladaǵy tauar aınalymy 220,1 mln AQSh dollaryn qūrap, 2023 jylmen salystyrǵanda 33,2%-ǵa artty. 2025 jyldyń alǵashqy tórt aıynda būl kórsetkísh 139%-ǵa ósíp, 151,1 mln AQSh dollaryna jettí. Onyń íshínde Qazaqstannan eksport kólemí úsh ese ósíp, 116,7 mln dollardy qūrady. Negízgí jetkízíletín ónímder qatarynda arpa, maıly daqyldar, et, ósímdík maıy, júgerí jáne būrshaq daqyldary bar.
Irannyń Auyl sharuashylyǵy jıhady mınıstrí yntymaqtastyqty, sonyń íshínde tehnologıyalyq baǵyttaǵy áríptestíktí keńeıtuge daıyn ekenín bíldírdí.
«Iran astyq, ásírese bıdaı men arpa satyp aludy ūlǵaıtuǵa múddelí. Bíz qazaqstandyq jetkízushílermen ūzaqmerzímdí kelísímsharttar jasauǵa daıynbyz, sondaı-aq ınjenerlík suaru júıelerí, veterınarıya jáne asyl tūqymdy mal genetıkasy salalaryndaǵy tájírıbe men tehnologıyalarmen bólísuge ázírmíz. Iran kompanıyalary Qazaqstanda tabysty jūmys ístep jatyr, bíz ınvestıtsıyalyq qatysudy keńeıtuge zor áleuet baryn kóríp otyrmyz», — dep atap óttí Golamreza Nurı Gezeldje.
Aıdarbek Saparov ekíjaqty Auyl sharuashylyǵy jóníndegí Jūmys toby ayasyndaǵy yntymaqtastyqty jalǵastyru nıetín rastady. Atalǵan toptyń alǵashqy otyrysy bıylǵy aqpanda Tegeranda ótken bolatyn.
«Búgíngí kezdesu Qazaqstan men Iran arasyndaǵy seríktestíktí damytuǵa jańa serpín beretíníne senímdímín. Auyl sharuashylyǵy keshení – ekí el arasyndaǵy ózara saudany 3 mlrd dollarǵa deıín arttyru maqsatyna qol jetkízudegí negízgí tírekterdíń bírí bolmaq», — dep túıíndedí mınıstr.
Kelíssózderdíń mańyzdy nátıjesí retínde ekí yntymaqtastyq turaly memorandumǵa qol qoıyldy. Qazaqstannyń Astyq odaǵy men Irannyń Azyq-túlík ónerkásíbí qauymdastyǵy dándí daqyldar, mal azyǵy men qospalar saudasyn damytu, sondaı-aq ırandyq porttyq ınfraqūrylymdy óním logıstıkasynda paıdalanu jónínde uaǵdalasty.
Sonymen qatar, «Temírtau Treıd» JShS men Irannyń Azyq-túlík ónerkásíbí qauymdastyǵy auyl sharuashylyǵy ónímderín jetkízu salasynda memorandumǵa qol qoıdy.