Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ǵylymdy damytu jáne jas zertteushílerdí qoldau jóníndegí memlekettík sayasat ayasynda Ǵylym qyzmetkerlerí kúníne oraı 10 jas ǵalymǵa páter kíltín tabystady, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Tūrǵyn úıler Almaty jáne Astana qalalarynan óteusíz negízde beríldí.
Búgínde Almaty qalasynda baspana alǵan jas ǵalymdar tolyq jabdyqtalǵan páterlerge qonystanyp úlgerdí. Qonys ıelerí jasalǵan qolaıly jaǵdaılardyń ǵylymı jáne kásíbı qyzmetke alańsyz kóńíl bóluge múmkíndík beretínín atap óttí. Jas zertteushíler ózderíníń shynaıy quanyshtary men memleketke degen rızashylyqtaryn bíldírdí.
Ǵalymdardy marapattau rásímínde Memleket basshysy ǵylymnyń áleuetí eldíń básekege qabílettílígín arttyrudyń jáne halyqaralyq arenadaǵy bedelín nyǵaıtudyń negízgí faktoryna aınalyp otyrǵanyn atap óttí. Onyń aıtuynsha, ǵylym men bílímge ınvestıtsıya salǵan memleketter álemde aldyńǵy qatardan kórínedí. Sonymen qatar Prezıdent otandyq ǵylymnyń bolashaǵy jańa ıdeyalar ūsynyp, el damuyna serpín beretín daryndy, maqsatshyl árí zıyatker jas buynnyń qolynda ekeníne toqtaldy.
Qazírgí tańda 600-den astam jas ǵalym baspanamen qamtyldy. Būdan bólek, olar úshín arnaıy granttar qarastyrylǵan, sondaı-aq bílíktílíktí arttyru jáne tájírıbe almasu maqsatynda álemníń jetekshí ǵylymı ortalyqtarynda taǵylymdamadan ótu múmkíndíkterí bar.
Jańa páter ıeleríníń qatarynda elímízdíń jetekshí ǵylymı ūıymdarynyń ókílderí bar.
Ǵ.Dáukeev atyndaǵy Almaty energetıka jáne baılanys unıversıtetí Jyluenergetıka jáne fızıka kafedrasynyń aǵa oqytushysy, PhD Madına Qūmarǵazına Scopus halyqaralyq bazasynda jarıyalanǵan ǵylymı eńbekterdíń avtory, sondaı-aq Qazaqstannyń 10-nan astam jáne bír Eurazıyalyq patenttíń teń avtory. Onyń zertteulerí energıya tıímdílígítehnologıyalaryn damytuǵa jáne jańartylatyn energıya kózderín paıdalanuǵa baǵyttalǵan.
«Mūndaı bastamalar bolashaqqa sením ūyalatyp, ǵylymı qyzmetke, jańa tehnologıyalar ázírleuge jáne bílíktí mamandar dayarlauǵa den qoyuǵa múmkíndík beredí», - dep Madına Baqytjanqyzy kórsetílíp jatqan qoldaudyń mańyzyn atap óttí.
Q.I. Sátbaev atyndaǵy Qazaq ūlttyq tehnıkalyq zertteu unıversıtetí Fızıka-tehnıkalyq ınstıtutynyń ǵylymı qyzmetkerí, Elektrohımıya jáne vanadıılí aǵyndy batareyalar zerthanasy meńgerushísíníń míndetín atqarushy Arman Ómírzaqovtyń ǵylymı eńbek ótílí 15 jyldy qūraıdy.
Ol halyqaralyq retsenzıyalanatyn jurnaldarda jarıyalanǵan 20-dan astam ǵylymı eńbektíń avtory, sondaı-aq Qazaqstannyń 8 patentíníń teń avtory. Ǵalymnyń zertteulerí energetıka salasyndaǵy perspektıvaly baǵyttardy, sonyń íshínde otyn elementterí, mıkrobatareyalar jáne fotokatalıtıkalyq materıaldardy qamtıdy.
Negízgí ǵylymı baǵyttardyń qatarynda jūqa qabyqshaly qatty oksıdtí otyn elementterín zertteu, sondaı-aq Nazarbayev University bazasynda lıtıı-kúkírttí mıkrobatareyalardy ázírleu bar. Sonymen qatar ǵalym vanadıılí aǵyndy batareyalardyń elektrolıtterín jáne sudy tazartu men sutegí óndíruge arnalǵan fotokatalıtıkalyq materıaldardy zertteumen aınalysady.
Zertteushí Erasmus+ baǵdarlamasy ayasynda Portugalıyadaǵy Aveıru unıversıtetínde taǵylymdamadan ótíp, halyqaralyq ǵylymı jobalardy íske asyruǵa belsendí qatysady.
Fılosofıya, sayasattanu jáne díntanu ınstıtutynyń Áleumettanu ortalyǵynyń jetekshísí, aǵa ǵylymı qyzmetkerí, PhD Shyryn Tílenshıeva memlekettík qoldau ǵylymı qyzmetke jańa múmkíndíkter ashatynyn atap óttí.
«Jeke baspananyń boluy – būl tek mańyzdy áleumettík qoldau ǵana emes, sonymen qatar ǵylymı zertteulerdí jalǵastyruǵa jáne otandyq ǵylymnyń damuyna úles qosuǵa zor yntalandyru», - dedí ol.
Shyryn Mūratqyzynyń ǵylymı eńbek ótílí 13 jyl, ol Scopus jáne Web of Science bazalaryna engen jarıyalanymdardy qosa alǵanda 9 ǵylymı maqalanyń avtory, oqu qūralynyń teń avtory jáne avtorlyq qūqyq ıegerí. Ǵalym halyqaralyq jáne ūlttyq ǵylymı jobalarǵa, sonyń íshínde «Jas ǵalym» baǵdarlamasy ayasynda qatysqan. Sonymen qatar ol International Society for Quality-of-Life Studies ūıymynyń bílím beru grantynyń ıegerí jáne 2021-2025 jyldary osy ūıymnyń múshesí boldy.
Prezıdent bastamasymen júrgízílíp otyrǵan jas ǵalymdardy qoldau memlekettík sayasattyń basym baǵyttarynyń bírí bolyp qala beredí jáne eldíń ǵylymı áleuetín tūraqty damytudyń mańyzdy faktory sanalady.
PREZIDENT TABYSTAǴAN PÁTERLERGE JAS ǴALYMDAR QONYSTANDY
