Qazír mūrajaı tarıhı jádígerdí saqtaıtyn oryn ǵana emes, sonymen bírge ūlttyq dástúrdí, tarıhı jad pen mádenı mūrany da keńínen nasıhattaıtyn mańyzdy alańǵa aınalyp otyr, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Būl úderíste qazaq halqynyń materıaldyq jáne ruhanı mádenıetíníń túpnūsqasyn barynsha saqtauymyz kerek. Almaty qalasynyń Óńírlík kommunıkatsıyalar qyzmetíníń alańynda tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Amanjol Qalysh osylaı dep málímdedí.
Ǵalymnyń aıtuynsha, mūrajaı eksponat saqtaıtyn oryn ǵana emes, qoǵamǵa tarıh pen mádenıetín tereńírek tanytatyn ǵylymı-aǵartushy ortalyq ta.
«Ár mūrajaıdyń jádígerí belgílí bír tarıhı aqparatty saqtaıdy. Tūrmystyq būıymdar, ūlttyq kıím, qolóner tuyndylary, qūjattar men arhıv materıaly arqyly ata-babalarymyzdyń tūrmys-tírshílígín, dúnıetanymy men qūndylyǵyn tanuǵa bolady», – deıdí Amanjol Qalysh.
Professordyń aıtuynsha, jahandanyp, tsıfrlyq tehnologıyalar qarqyndy damyp jatan zamanda ūlttyq dástúrdíń túpnūsqalyǵyn saqtau máselesí ózektí bolyp otyr. Onyń píkírínshe, mádenı mūrany dárípteu ǵylymı negízge súıeníp, tarıhı derektíń shynaıy túsíndírmesímen qatar júruí tıís eken.
Mūrajaı qyzmetíníń mańyzdy baǵyty – ekskursıyalyq jáne bílím beru baǵdarlamasyn damytu. Taqyryptyq kórmeler, ǵylymı dáríster, sheberlík sabaqtary men ınteraktıvtí formattar arqyly kelíp-ketetínder Qazaqstannyń dástúrí men tarıhyn tereńírek tanyp-bíluge múmkíndík alady.
Spıkerdíń aıtuynsha, jastarmen jūmys ísteuge erekshe kóńíl bólíníptí. Osy maqsatta multımedıyalyq tehnologıyalar, vırtualdy kórmeler, tsıfrlyq arhıvter men onlaın-jobalar keńínen qoldanylyp, mádenı mūrany kópshílíkke qoljetímdí etuge jaǵdaı jasalyp jatyr.
«Jas ūrpaq mūrajaıdaǵyny kóríp qana qoımaı, onyń tarıhı mánín, mańyzy men qoǵam damuyndaǵy rólín de túsínuí qajet. Sonda ǵana mádenı mūra adamnyń jeke bolmysynyń ajyramas bólígíne aınalady», – dedí professor.
Amanjol Qalysh mūrajaılardyń qazaq halqynyń dástúrlí tūrmys-tírshílígíne, halyqtyq qolóneríne, otbasylyq salt-dástúr men ruhanı qūndylyqq qatysty etnografıyalyq materıaldardy saqtaudaǵy rólíne de toqtaldy. Onyń aıtuynsha, būl materıaldardy júıeleu men ǵylymı tūrǵydan zertteu ūrpaqtar sabaqtastyǵyn saqtap, jınaqtalǵan bílímdí keıíngí buynǵa jetkízuge múmkíndík beredí.
Spıker ūlttyq dástúrlerdí dárípteu ūlttyq bíregeılík pen qoǵamnyń mádenı tūtastyǵyn nyǵaıtudyń ajyramas bólígí ekenín atap óttí. Onyń píkírínshe, búgínde mūrajaılar, ǵylymı mekemeler men etnograf mamandar tarıhı mūra men qazírgí qoǵam arasyndaǵy negízgí altyn kópír bolyp, halyqtyń mádenı kodyn saqtauǵa qyzmet etíp keledí.