Búgínde elímízde memlekettík qoldaudyń 150 sharasy bekítílgen, dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Qazaqstan Respublıkasynyń Premer-mınıstrí Oljas Bektenovtíń tóraǵalyǵymen ótken Úkímet otyrysynda jasandy ıntellekt negízínde memlekettík qyzmetterdíń jańa ekojúıesín qalyptastyru máselelerí qaraldy.
Memlekettík qyzmetterdí odan árí tsıfrlandyrudyń jáne memlekettíń azamattarmen jáne bıznespen ózara ís-qımylyna JI engízudíń túıíndí baǵyttaryna nazar audaryldy. Jıynda Premer-mınıstrdíń orynbasary – jasandy ıntellekt mınıstrí Jaslan Mádıev, eńbek jáne halyqty áleumettík qorǵau mınıstrí Asqarbek Ertaev, ádílet mınıstrí Erlan Sársembaev, ūlttyq ekonomıka vıtse-mınıstrí Bekbolat Moldabekov, sondaı-aq «Otbasy bankí» AQ basqarma tóraǵasy Lázzat Ibragımova jáne BTS Digital kompanıyasynyń basshysy Maqsat Nūrıdenūly bayandama jasady.
Ūlttyq ekonomıka vıtse-mınıstrí Bekbolat Moldabekov memlekettík qoldau sharalaryn eGov Business portaly arqyly tsıfrlandyru jáne atauly memlekettík qoldau kórsetu men derekter negízínde sheshímder qabyldaudyń negízí retínde Kásípkerlík subektíleríníń tízílímín damytu baǵyttaryndaǵy tsıfrlyq transformatsıyanyń ekí baǵyty turaly bayandady.
«Búgínde elímízde memlekettík qoldaudyń 150 sharasy bekítílgen. Olardyń 63-í elektrondyq formatta qoljetímdí, al 87 shara ázírge qaǵaz túrínde kórsetíledí jáne tsıfrlandyrudy qajet etedí. Būl rette bíz qaǵaz protsesterdí jaı ǵana elektrondyq formatqa kóshírudí emes, aldymen olardy reınjınırıngten ótkízíp, artyq áreketter men ákímshílík kedergílerdí alyp tastaudy ūsynamyz.
eGov Business-ke shyǵaru úshín tsıfrlandyrudyń bírínshí kezeńí retínde «Báıterek» ūlttyq ınvestıtsıyalyq holdıngí kórsetetín memlekettík qoldau sharalary tańdaldy. Būl osy sharalardyń tsıfrlyq jetílu deńgeıíníń joǵary boluymen jáne Holdıngtíń protsesterdí ońtaılandyru men avtomattandyru boıynsha eleulí jūmys júrgízuímen baılanysty», – dedí ol.
2024–2025 jyldary Holdıng enshíles ūıymdarymen bírlesíp memlekettík qoldau sharalaryn kórsetu protsesteríne reınjınırıng júrgízdí. Būǵan «QazAgroQarjy» AQ-nyń bír qatysushysy bar sharua qojalyǵynyń ótíním beruíne qatysty «5% jeńíldíktí lızıng» baǵdarlamasy naqty mysal bola alady. Būǵan deıín mūndaı ótínímdí beru jáne qarau protsesí 80-nen astam qadamnan tūratyn, aqparattyń edáuír bólígí qolmen toltyrylatyn, al qarau merzímí ekí jūmys kúníne deıín sozylatyn. Júrgízílgen reınjınırıngten keıín qadamdar sany shamamen 30-ǵa deıín azaıdy, al «QazAgroQarjy» portalynda ótínímdí qarau merzímí 5–10 mınutqa deıín qysqardy.
Kelesí kezeń – osy protsestí eGov Business portalymen ıntegratsıyalau jáne memlekettík qolda bar derekterdí jolaqtarǵa avtomatty túrde toltyru úshín paıdalanu. Būl ótíním berudíń qosymsha tsıfrlyq arnasyn íske qosuǵa, kásípkerdíń áreketteríníń sanyn qysqartuǵa jáne ótínímdí ís júzínde bírneshe qadammen berudí qamtamasyz etuge múmkíndík beredí.
«eGov Business veb-portaly jáne mobıldí qosymsha arqyly kásípker memlekettík qoldau sharasyn ūsynu sharttarymen tanysyp, ótíním bere alady, qajettí qūjattarǵa qol qoya alady jáne onyń qarjy operatorlarynyń qarau mártebesín naqty uaqyt rejımínde baqylaı alady», – dedí Bekbolat Moldabekov.
Búgínde jūmystar bastalyp kettí. «Avtobustardy lızıngke beru» memlekettík qoldau sharasy boıynsha ótínímder qazírdíń ózínde portal arqyly beríldy. Qazírgí uaqytta taǵy ekí memlekettík qoldau sharasy júzege asyryluda, al segíz shara kelesí kezeńge engízíldí. Osylaısha, barlyq qoldau sharalaryn bíryńǵaı tsıfrlyq formatqa kezeń-kezeńímen kóshíru qamtamasyz etíledí. Osy jyldyń sońyna deıín 20 memlekettík qoldau sharasy, al kelesí jyldyń sońyna deıín barlyq 150 qoldau sharasy boıynsha ótínímderdí onlaın berudí íske qosu josparlanuda. Kelesí kezeńde memleket kásípkerdíń tsıfrlyq profılí men derekter analıtıkasy negízínde oǵan neǵūrlym qolaıly qoldau sharalaryn ózí ūsynatyn proaktıvtí model engízíledí.
«Osyǵan baılanysty kelesí baǵytqa toqtalǵym keledí. Kelesí baǵyt — Bıznestíń tsıfrlyq kartasyn qūru. Jańa júıení nólden bastap qūrmaı, qoldanystaǵy Kásípkerlík subektíleríníń tízílímín damytyp, ony bíryńǵaı tsıfrlyq platformanyń ózegíne aınaldyru ūsynylady. Būl platformada memlekettík derekter, bıznestíń tsıfrlyq profılí, analıtıkalyq servıster, jasandy ıntellekt qūraldary jáne memlekettík qoldau sharalaryn kórsetu protsesterí bíríktíríledí. Ís júzínde būl memleket, bıznes jáne qoldau sharalarynyń operatorlaryna arnalǵan bíryńǵaı ekojúıení qūrudy bíldíredí», – dedí ol.
Onyń aıtuynsha, búgínde Qazaqstan Respublıkasy Ūlttyq ekonomıka mınıstrlígíníń balansynda tūrǵan Kásípkerlík subektíleríníń tízílímí ózíníń negízgí funktsıyasyn – kásípkerlík subektíleríníń tízílímín qalyptastyru jáne júrgízu, sondaı-aq olardy reıtıngteu qyzmetín atqarady. Alaıda júıeníń qazírgí múmkíndíkterí zamanauı míndetterdí sheshu úshín jetkílíksíz.
Bírínshíden, kásípkerdíń bíryńǵaı tsıfrlyq profılí joq – bıznes turaly málímetter ártúrlí memlekettík aqparattyq júıelerde ornalasqan.
Ekínshíden, subektíler, salalar jáne óńírler boıynsha analıtıkalyq múmkíndíkter shekteulí.
Úshínshíden, memlekettík organdardyń, qarjy operatorlarynyń jáne kásípkerlerdíń ózara ís-qımylyna arnalǵan bíryńǵaı tsıfrlyq ekojúıe men tolyqqandy platforma joq.
Sonymen qatar, qoldanystaǵy júıe memlekettík qoldau sharalaryna berílgen ótínímderdí qaraudyń tolyq tsıklín qoldamaıdy jáne qabyldanatyn memlekettík sheshímderdíń tıímdílígín baǵalauǵa múmkíndík bermeıdí.
Ūsynylyp otyrǵan arhıtektura Kásípkerlík subektíleríníń tízílímín Bíryńǵaı jeke kabınetpen jáne Qarjy mınıstrlígíníń basqa júıelerímen, memlekettík aqparattyq júıelermen jáne memlekettík qoldau sharalarynyń operatorlarymen ıntegratsıyalaudy kózdeıdí. Nátıjesínde árbír kásípkerlík subektísíníń bíryńǵaı tsıfrlyq profılí qalyptastyrylady. Bıznestíń tsıfrlyq kartasy tek analıtıkalyq júıe ǵana emes, sonymen qatar memlekettík qoldau sharalaryna ótínímderdí qabyldaudy, qaraudy jáne súıemeldeudí, sondaı-aq olardyń tıímdílígín baǵalaudy qamtamasyz etetín bíryńǵaı platformaǵa aınalady.
«Jobanyń qūndylyǵyna kelsek, ony júzege asyru nátıjesínde memleket sapaly jańa basqaru qūralyna ıe bolady. Bıznestíń bíryńǵaı tsıfrlyq profılí qalyptastyrylady. Kásíporynnyń qarjylyq jaǵdaıyn, damu áleuetín jáne táuekel deńgeıín eskere otyryp, atauly memlekettík qoldau sharalaryn ūsynu múmkíndígí paıda bolady. Ekonomıkalyq kórsetkíshterdí naqty uaqyt rejımínde baǵalauǵa, salyq reformasynyń jáne basqa da memlekettík sheshímderdíń bıznes mínez-qūlqyna áserín, sondaı-aq kórsetíletín memlekettík qoldau sharalarynyń tıímdílígín taldauǵa múmkíndík beretín analıtıkalyq panelder qoljetímdí bolady. Osylaısha, sheshímder jekelegen statıstıkalyq derekterge emes, keshendí analıtıka men obektıvtí kórsetkíshterge negízdelíp qabyldanady», – dedí ūlttyq ekonomıka vıtse-mınıstrí Bekbolat Moldabekov.
Sózín qorytyndylaı kele ol ūsynylyp otyrǵan sheshímderdí júzege asyru shashyrańqy aqparattyq júıelerden bıznestí qoldaudyń bíryńǵaı tsıfrlyq ekojúıesíne kóshuge, memlekettík sharalardyń tıímdílígín arttyruǵa, olardy ūsynudyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etuge jáne basqarushylyq sheshímderdí obektıvtí derekter men analıtıka negízínde qabyldauǵa múmkíndík beretínín aıtty.