Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Qarjy naryǵyn retteu jáne damytu agenttígíníń tóraǵasy Mádına Ábílqasymovamen kezdestí, dep habarlaıdy, Aqshamnews.kz tílshísí.
Memleket basshysyna qarjy naryǵynyń 2025 jylǵy damu nátıjelerí men aldaǵy kezeńge arnalǵan negízgí míndetter jónínde esep beríldí.
Mádına Ábílqasymova ótken jyly bank sektorynyń tūraqtylyǵy saqtalǵanyn atap óttí. Jyl saıynǵy qadaǵalau jáne baǵalau tsıklí tolyq ayaqtalǵan. Bankterdíń aktıvterí 11 paıyzǵa ósíp, 68,3 trıllıon teńgege jettí. Al kapıtal jetkílíktílígí 20,7 paıyzdy qūrady.
Sonymen qatar bankter turaly jańa zań jobasy, ınvestıtsıyalyq qorlar men reıtıngtík qyzmettí retteıtín zańdar ázírlengení aıtyldy.
2025 jylǵy qarashadaǵy málímet boıynsha bızneske berílgen kredıt kólemí 17,9 paıyzǵa artyp, 14,8 trıllıon teńgege jetken. Kásípkerler jalpy somasy 17,5 trıllıon teńgege jańa nesıeler rásímdegen. Bankter bírlesíp 2,3 trıllıon teńge bolatyn 8 sındıkattalǵan jobany qarjylandyrdy.
Shaǵyn jáne orta bıznestí qoldau maqsatynda 2025 jyldyń mausymynda «Damu» qory janynan Kepíldík qory qūrylyp, búgínge deıín 505 mıllıard teńge kólemínde nesıe kepíldígí berílgen.
Tūtynushylyq kredıt beru kólemí 2024 jylmen salystyrǵanda ekí ese qysqarǵan. Halyqtyń shamadan tys qaryz aluyn shekteu úshín tólemí keshíktírílgen jaǵdaıda 5 jyldan astam merzímge nesıe beruge tyıym salyndy. Sondaı-aq táuekelí joǵary jáne 3–5 jyldyq qaryzdarǵa qosymsha shekteuler engízíldí. Qaryz alushy tabysyna baılanysty boryshtyq júktemeníń jańa koeffıtsıentí bekítíldí.
Qaryz júktemesín azaıtu maqsatynda bankter men mıkroqarjy ūıymdary 703 myń azamattyń bereshegín qaıta qarap, íshínara keshírím jasaǵan. Jeke tūlǵalardyń bankrottyǵy turaly zań kúshíne engennen berí 56 myń adamnyń 209,7 mıllıard teńge qaryzy esepten shyǵaryldy.
Ipotekalyq tūrǵyn úı zaımdaryn qaıta qarjylandyru baǵdarlamasy ayasynda 1,2 myń qaryz alushyǵa qoldau kórsetíldí.
Qarjylyq alayaqtyqpen kúres ayasynda kredıt rásímdeu kezínde «sheshím qabyldau kezeńí» zańnamaǵa engízíldí. Alǵashqy nesıe azamattyń jeke qatysuymen ǵana beríledí. Sonymen qatar alayaqtyq faktílerí boıynsha kredıttí sot arqyly jáne sottan tys tártíppen esepten shyǵaru tetíkterí keńeıtíldí.
2025 jyly agenttík bankterge 49 ret tekserís júrgízse, saqtandyru naryǵy qatysushylary 47, baǵaly qaǵazdar naryǵy 54, mıkroqarjy ūıymdary men kollektorlyq agenttíkter 260 márte tekserílgen. Nátıjesínde 628 qadaǵalau sharasy qoldanylyp, 641,3 mıllıon teńge kólemínde aıyppūl salyndy.
Mıkroqarjylandyru jáne kollektorlyq naryqtaǵy 58 ūıym lıtsenzıyasynan aıyryldy. Onyń íshínde 23 subekttíń qyzmetí májbúrlí túrde toqtatylyp, 9 ūıymnyń lıtsenzıyasy tolyq qaıtarylyp alynǵan.
Kezdesu qorytyndysynda Memleket basshysy qarjy tūraqtylyǵyn saqtau, ekonomıkanyń naqty sektoryn nesıeleudí kúsheıtu jáne qarjy qyzmetterín tūtynushylardyń qūqyqtaryn qorǵau baǵytynda naqty tapsyrmalar berdí.