Aldaǵy referendumnan keıín, eger jańa Konstıtutsıya qabyldansa, Parlamenttíń formaty ózgeríp, bír palataly Qūryltaı qūrylmaq. Eń ózektí sūraqtyń bírí – qazírgí Májílís deputattary jańa sayası júıede qaıta saılauǵa túse me, álde mandatpen qosh aıtysa ma? Būl protsess qalaı júzege asady? Aqshamnews.kz tílshísí anyqtap kórdí.
64-ke tolamyn, kásípker retínde jūmysymdy jalǵastyramyn - Nūrtaı Sábılyanov
Deputat Sábılyanov Qūryltaıǵa saılau partıyalyq tízímmen qalyptasatynyn túsíndíríp, ár partıya tízímge laıyqty kandıdattardy engízetínín atap óttí. Alaıda ózí bıyl 64 jasqa tolatynyn aıtyp, mansabyn jeke sektorda jalǵastyruǵa nıettí ekenín jasyrmady.
Jalpy Qūryltaıǵa deputattardy saılau partıyalyq tízímder arqyly júzege asyrylady. Sondyqtan ár partıya laıyq degen, bílímdí, halyqqa qyzmet ísteıdí degen azamattardy tízímge engízedí de, olar Ortalyq saılau komıssıyasynyń tírkeuínen ótedí. Saılau qorytyndysy boıynsha qaı partıya qansha dauys alady, sol boıynsha ár partıyanyń deputattary saılanady. Al endí men bıyl 64-ke tolamyn, sondyqtan jeke sektorda óz mansabymdy jalǵastyryp, ekonomıst, kásípker retínde jūmysymdy jalǵastyramyn, - dedí ol.
Ermūrat Bápı: partıya tańdaǵan joqpyn, aldymen referendum ótuí kerek
Májílís deputaty Ermūrat Bápı Qūryltaıǵa kandıdat bolu tetígí partıyalyq júıe arqyly júretínín aıtty. Onyń sózínshe, qazír basty másele – aldaǵy referendum.
Men Qūryltaıǵa ūsyna almaımyn ǵoı, óıtkení saılauǵa partıyalyq júıe arqyly ūsynylady. Al oǵan partıyaǵa kíru kerek. Men álí partıya tańdaǵan joqpyn. Ondaı partıyalyq nasıhat uaqyty kelgen joq. Aldymen referendum qabyldanuy kerek. Soǵan azaattar dauys beruí kerek. Árkímníń óz erík-jíger qūqyǵy bar, oǵan shekteu qoyuǵa bolmaıdy. Bíraq qalaı bolǵanda da baruǵa tyrysu kerek. Būl eldík, memlekettík, táuelsízdíkke qatysty tūtastyǵymyzǵa qatysty qūjat. Oǵan azamattyq jauapkershílíkpen qatyssa eken deımín, - dedí Ermūrat Bápı.
Qaraqat Ábden: partıya shaqyrsa, saılauǵa qatysamyn
Al Qaraqat Ábden jańa Konstıtutsıya jobasyna sáıkes partıyalyq júıe bolatynyn eske salyp, sheshím kóp jaǵdaıda saılaushylar men partıyanyń ūstanymyna baılanysty ekenín aıtty. Partıya shaqyrsa, saılauǵa túsuge daıyn ekenín jetkízdí.
Bárí saılaushylarǵa baılanysty. Ózderíńíz bílesízder, jańa Konstıtutsıya jobasyna sáıkes partıyalyq saılau júıesí bolady. Eger partıya shaqyrsa, árıne, men belsendí áıelder qauymdastyǵynyń ókílí retínde saılauǵa qatysamyn, - dedí Ábden.
Qūryltaı qalaı jasaqtaluy múmkín?
Sayasattanushy Perdehan Shámshıev eger jańa Konstıtutsıya qabyldansa, Qūryltaı qalaı jasaqtaluy múmkín ekenín túsíndírdí.
15 nauryzda ótetín respublıkalyq referendumda jańa Konstıtutsıya jobasyn halyqtyń basym kópshílígí qoldasa, elímízde bírpalataly Qūryltaı qūrylady. Jańa Konstıtutsıya jobasyna sáıkes Qūryltaı proportsıonal saılau júıesí arqyly qalyptasady. Jańa Parlament tek sayası partıyalardan qūrylady. Majorıtarly júıeden bas tartyp, bírmandatty saılau okrugterínen deputattar saılanbaıdy. Mūndaı jaǵdaıda sayası partıyalar ǵana deputattyqqa úmítkerler tízímín qūraı alady. Sondyqtan qazírgí Májílístegí partıya tízímí arqyly deputattyq qyzmet atqaryp otyrǵandar óz úmítkerlígín ūsynuǵa qūqyly. Al bírmandatty saılau okrugterí arqyly saılanǵan qazírgí deputattar Qūryltaıǵa ótu úshín míndettí túrde partıya qūramyna kíruí kerek, - dedí ol.
