«Damu» qory kásípkerlerdí qarjylaı qoldau baǵdarlamalaryn íske asyrudy jalǵastyryp, Qazaqstandaǵy shaǵyn jáne orta bıznestíń órkendeuíne eleulí úles qosyp keledí. Óńírlík kommunıkatsıyalar qyzmetíndegí baspasóz konferentsıyasynda «Damu» kásípkerlíktí damytu qorynyń Almaty qalasyndaǵy bólímshesíníń dırektory Jandos Nūrǵazınov 2025 jyly óńírlerge, onyń íshínde Almatyǵa erekshe kóńíl bólínetínín, jobalardyń sany men qarjylandyru kólemí jaǵynan aıtarlyqtaı ósím bar ekenín atap óttí.
Qordyń maqsaty – tıímdí qūraldar arqyly kásípkerlíktí tūraqty qoldap, onyń damuyna yqpal etu. Negízgí strategıyalyq míndet – kásípkerlerge qarjylaı baǵdarlamalardy ūsynudy jalǵastyru. Qor syıaqy mólsherlemesín subsıdıyalau, nesıelerdí kepíldendíru jáne jeńíldetílgen nesıeleu baǵyttarynda jūmys ísteıdí.
Baǵdarlamalar íske qosylǵan sátten bastap búgínge deıín jalpy somasy 2 295 mlrd teńge bolatyn 20,6 myń joba qoldau tapty. Onyń íshínde:
• 10,5 myń joba – subsıdıyalau arqyly,
• 4,9 myń joba – kepíldendíru arqyly,
• 4,9 myń joba – jeńíldetílgen nesıeleu arqyly,
630,1 mlrd teńgege qarjylandyrylǵan.
2025 jyldyń alǵashqy bes aıynda memlekettík baǵdarlamalar ayasynda jalpy somasy 79,2 mlrd teńge bolatyn 525 joba qoldau tapty. Onyń íshínde:
• Subsıdıyalau boıynsha – 238 joba (47,4 mlrd tg),
• Kepíldendíru boıynsha – 113 joba (12,8 mlrd tg),
• Jeńíldetílgen nesıe boıynsha – 174 joba (19 mlrd tg).
Salalar boıynsha eń kóp nesıe óńdeu ónerkásíbíne bólíndí – 26,9 mlrd teńge (34%). Odan keıín:
• Kólík jáne qoımalau – 13,5 mlrd teńge (17%),
• Densaulyq saqtau – 10,4 mlrd teńge (13%),
• Bílím beru – 5,6 mlrd teńge (7%),
• Turızm – 4,2 mlrd teńge (5%).
Qoldau alǵan jobalardyń 86%-y – mıkro jáne shaǵyn bıznes, onyń íshínde startaptar, al orta bıznestíń úlesí – 14%.
Qarjylandyru maqsattary boıynsha:
• 76% – ınvestıtsıyalyq jobalarǵa,
• 24% – aınalym qarajatyn tolyqtyruǵa baǵyttalǵan.
Qoldau alǵan kásípkerlerdíń 39%-yn áıelder qūraıdy. Áıelder kásípkerlígín qoldauǵa arnalǵan arnaıy baǵdarlamalar (EQDB, «Úmít» jáne t.b.) ayasynda 4,9 mlrd teńgege 303 joba maqūldanǵan.
«Damu» qorynyń qyzmetí áleumettík-ekonomıkalyq tūrǵydan tıímdí nátıje beríp otyr. Qor baǵdarlamalaryna qatysushylar óndírgen óním kólemí 16 620 mlrd teńgege, tólengen salyq mólsherí 1 242 mlrd teńgege, al jańadan ashylǵan jūmys oryndary 14,5 myńnan asty.
2024 jyly 2023 jylmen salystyrǵanda qoldau alǵan jobalardyń sany 33%-ǵa, al berílgen nesıeler 4%-ǵa artty.
2025 jyly jańa kepíldendíru mehanızmderí – Kepíldík qory 1 jáne Kepíldík qory 2 íske qosyldy. Olar Prezıdenttíń tapsyrmasy men Úkímet qaulysyna sáıkes engízílgen.
• Kepíldík qory 1 – 7 mlrd teńgege deıíngí jobalarǵa arnalǵan. Qaryz somasynyń 85%-yna deıín, bíraq 3,5 mlrd teńgeden aspaıtyn kepíldík beríledí. Sheshím 2 jūmys kúní íshínde qabyldanady, qaıta baǵalau talap etílmeıdí. Qazírdíń ózínde 8,2 mlrd teńgege 69 joba qarjylandyrylyp, 4,5 mlrd teńge kepíldík beríldí. Baǵdarlamaǵa 10 ekínshí deńgeılí bank qatysady.
• Kepíldík qory 2 – 7 mlrd teńgeden asatyn írí jobalarǵa arnalǵan. Joba qūnynyń 30%-yna deıín kepíldík beríledí. Qarau merzímí – 15 jylǵa deıín, jekelegen tártíppen qaralady. Qarjylandyru respublıkalyq jáne jergílíktí byudjet, bankterdíń jarnalary men kásípkerlerdíń komıssıyasy esebínen júrgízíledí.
2025 jyly jeńíldetílgen nesıeleu ayasynda jańa «Órleu» baǵdarlamasy íske qosyldy. Baǵdarlama mıkro, shaǵyn jáne orta kásípkerlík subektílerín qoldauǵa baǵyttalǵan:
• Investıtsıyalyq maqsattarǵa – 7 mlrd teńgege deıín,
• Aınalym qarajatyna – 3,5 mlrd teńgege deıín nesıe beríledí.
Syıaqy mólsherlemesí – jyldyq 12,6%-dan aspaıdy.
Merzímí:
• Investıtsıyalyq jobalar úshín – 10 jylǵa deıín,
• Aınalym qarajaty úshín – 3 jylǵa deıín.
2025 jylǵy 16 mausymnan bastap mıkro jáne shaǵyn bıznes úshín syıaqy mólsherlemesín subsıdıyalau boıynsha jańa erejeler kúshíne endí. Endí nesıeníń eń joǵary mólsherlemesí – Ūlttyq Banktíń bazalyq stavkasy + 4%. Onyń 40%-y subsıdıyalanady, al kásípker úshín sońǵy mólsherleme 12,3%-dan tómen bolmauy tıís.
Nesıe somasy – 200 mln teńgege deıín.
Basym salalar: ónerkásíp, kólík, turızm, bílím beru jáne densaulyq saqtau.
«Almaty/Jana Business» óńírlík baǵdarlamasy erekshe mańyzǵa ıe. Almaty qalasy ákímdígímen bírlesíp júzege asyrylyp jatqan būl baǵdarlama qaladaǵy shaǵyn jáne orta bıznestí qoldauǵa baǵyttalǵan.
Jyldyq 12,6% mólsherlememen, 7 jylǵa deıíngí merzímge, 100 mln teńgege deıín jeńíldetílgen nesıe qarastyrylǵan. Būl baǵdarlama ásírese jańa bastaǵan kásípkerler úshín tıímdí.
2015 jyldan berí baǵdarlamaǵa 32,5 mlrd teńge bólíndí, onyń íshínde 18,1 mlrd teńgesí – «Damu» qorynan. 2025 jyly taǵy 3 mlrd teńge bólu josparlanyp otyr. Qazírgí tańda 864 kásípker qoldau alyp, óndírílgen óním kólemí 1 216 mlrd teńgege, tólengen salyq 101,5 mlrd teńgege jetíp, 1 519 jańa jūmys orny ashyldy.