Búırek – aǵzamyzdyń «úndemeı» jumys isteıtin, biraq eń mańyzdy músheleriniń biri. Ol qandy súzedi, artyq sýdy, tuzdy jáne zıandy zattardy syrtqa shyǵarady. Sonymen qatar qan qysymyn qalypty jaǵdaıda ustaýǵa, súıekterdiń beriktigin saqtaýǵa, qan jasýshalaryn túzýge qatysady.
Kardıologıa jáne ishki aýrýlar ǴZI №2 terapıa bólimshesiniń nefrolog dárigeri Qarmaqbaı Sársenbaevtyń aıtýynsha, búırek syrqaty kóbine jasyryn bastalady. Degenmen mynadaı belgilerdi eskerýsiz qaldyrýǵa bolmaıdy:
– nesep túsiniń ózgerýi, kópirshiktenýi nemese qan aralasýy;
– bet pen aıaqtaǵy isiný;
– qan qysymynyń jıi kóterilýi.
Eger mundaı shaǵymdar baıqalsa, dárigerge qaralyp, qarapaıym tekserýlerden (qan, nesep taldaýy, ÝDZ) ótken jón.
Búırek kóbine ózdiginen emes, basqa dertterdiń saldarynan zaqymdanady. Eń basty sebepter mynalar:
– qant dıabeti – qandaǵy qanttyń joǵary bolýy búırektegi usaq tamyrlardy zaqymdap, súzgi qyzmetin álsiretedi. Bul dıabettik nefropatıaǵa ákeledi;
– joǵary qan qysymy (gıpertonıa) – qan qysymy uzaq ýaqyt boıy joǵary bolsa, búırek tamyrlary tarylyp, qyzmeti birtindep nasharlaıdy;
– juqpaly aýrýlar – angınadan keıingi glomerýlonefrıt, zár shyǵarý joldarynyń qabynýy búırekti zaqymdaıdy;
– tuqym qýalaıtyn dertter – polıkıstozdy búırek sıaqty aýrýlar tuqym arqyly beriledi;
– ýytty áserler – keıbir dárilerdi (aýyrsynýdy basatyn, antıbıotıkterdi) uzaq ýaqyt baqylaýsyz qabyldaý, alkogól men ýly zattar búırekke zıan;
– ımýndyq júıe aýrýlary – júıeli qyzyl jegi, vaskýlıt sıaqty syrqattar da búırekti zaqymdaıdy.
Búırek aýrýlarynyń aldyn alý úshin qarapaıym erejelerdi saqtaý qajet:
• Qan qysymyn turaqty baqylaý;
• Qant dıabeti bar bolsa, emdi úzbeý jáne qant deńgeıin qadaǵalaý;
• Infeksıalardy asqyndyrmaı, der kezinde emdeý;
• Tuzdy shektep, durys tamaqtaný;
• Dárini óz betimen emes, dáriger keńesimen qabyldaý;
• Jylyna keminde bir ret jalpy tekserýden ótý.
"Iá, búırek – únsiz qyzmet etetin qorǵaýshymyz. Onyń «úndemeı» júrgeni – saý ekenin bildiredi, biraq bul beıqam bolýǵa sebep emes. Árbir adam densaýlyǵyna jaýapty. Búırekke kútim jasaý – uzaq ǵumyrdyń kepili", – deıdi Kardıologıa jáne ishki aýrýlar ǴZI №2 terapıa bólimshesiniń nefrolog dárigeri Qarmaqbaı Sársenbaev.