Jazǵy aptap tek jaısyzdyq qana emes, densaulyqqa tíkeleı qauíp tóndíruí múmkín. №36 qalalyq emhananyń jalpy tájírıbe dárígerí Qarlyǵash Qalıeva kún ótudíń jáne ystyq ótudíń aıyrmashylyǵyn, kím úshín ystyqtyń asa qauíptí ekenín, kúnnen qorǵaıtyn kremdí qalaı dūrys qoldanu kerek ekenín jáne ystyqtan saqtanudyń jolyn aıtyp berdí, - dep habarlaıdy aqshamnews.kz.
Mamannyń aıtuynsha, kún ótu - bastyń qatty qyzyp ketuí, kóbíne bas kıímsíz tíkeleı kún sáulesíníń astynda ūzaq boludan bolady. Al ystyq ótu - aǵzanyń jalpy qyzyp ketuí, ol termoregulyatsıyanyń būzyluyna baılanysty bolady. Ystyq ótu típtí kóleńkede, ásírese auasy tar, jeldetílmeıtín bólmede nemese kólíkte oryn aluy múmkín.
Ystyq aua raıy kezínde qauíp tobyndaǵylar:
- Qart adamdar
- Tórt jasqa deıíngí sábıler
- Júktí áıelder
- Júrek-qan tamyr aurulary, semízdík, qant dıabetí, ókpeníń sozylmaly aurulary bar nauqastar.
Sondaı-aq keıbír dárí-dármek, máselen, zár aıdaıtyn dárí, beta-blokator, antıdepressant qabyldaıtyn adamdar úshín ystyq aua raıy qauíptí boluy múmkín.
Kún ótu men ystyq ótudíń alǵashqy belgílerí:
- Álsízdík
- Bas aınalu
- Bas auruy
- Júrek qaǵysynyń jıíleuí
- Júrek aınu, qūsu
- Dene qyzuynyń 40°S jáne odan joǵary kóteríluí
- Terí qūrǵauy, bettíń qyzaruy
- Esíníń shatasuy, típtí esínen tanu.
Mūndaı belgíler baıqalǵan jaǵdaıda dereu kómek kórsetu kerek.
Dárígerdíń keńesí boıynsha būnyń aldyn alu úshín:
- Kúnnen qorǵaıtyn kremdí kóshege shyǵardan 15-20 mınut būryn jaǵyp, ár ekí saǵat saıyn jáne suǵa túskennen keıín jańartyp otyru kerek.
- Erekshe kóńíl bóletín jer, ásírese jaǵajaıda: bet, moıyn, qūlaq, qol, ıyq, ashyq keude tūsy jáne ayaq
- Eresekterge SPF 30-dan tómen emes, al balalarǵa SPF 50 jáne odan joǵary krem qoldanu ūsynylady.
Tamaqtanu men su íshu tártíbí:
- Alkogol, táttí gazdy susyn, energetık pen qoyu kofe íshpegen jón - olar aǵzany susyzdandyrady.
- Auyr jáne maıly taǵamnan bas tartyp, jeńíl árí su mólsherí kóp taǵamdy tūtynǵan dūrys.
- Ár 15-30 mınut saıyn az-azdan salqyn su íshíńíz.
- Qantsyz mors, kompot, lımon men jalbyz qosylǵan su da paıdaly.
- As qūramyna shyryndy jemís pen kókónís - qarbyz, qauyn, qıyar qosqan jón.
Saqtyq sharalary:
- Ashyq tústí, keń, tabıǵı matadan tígílgen kıím kıíńíz.
- Míndettí túrde bas kıím kıíńíz.
- Saǵat 11:00-den 16:00-ge deıín kún astynda júrmegen dūrys.
- Kóleńkede nemese salqyn jerde bolǵan abzal.
- Úıdí jıí jeldetíp, jeldetkísh pen kondıtsıoner qoldanyńyz.
- Syrtta shamadan tys fızıkalyq belsendílíkten aulaq bolyńyz.
- Bala men januarlardy jabyq kólíkte qaldyrmańyz - būl óte qauíptí, típtí ólímge ákeluí múmkín.
Eger qyzyp ketu oryn alsa:
- Kóleńkege nemese salqyn jerge baryńyz.
- Artyq kıímdí sheshíńíz.
- Betíńízdí, moınyńyzdy, bílegíńízdí suyq sumen sulańyz.
- Bas pen qoltyqqa salqyn kompress qoıyńyz.
- Jatyp, ayaǵyńyzdy sál kóteríńíz.
- Suyq sudy az-azdan íshíńíz.
- Eger adam esínen tanyp qalsa - 103 nómíríne habarlasyp, jedel járdem shaqyru qajet.
«Ystyq ótu tez damıdy jáne auyr zardapqa - típtí komaǵa ákeluí múmkín. Ásírese, balalar men qarttarǵa erekshe nazar audaru qajet. Jazda aurudyń aldyn alu - ony emdeuden áldeqaıda tıímdí», - deıdí dáríger Qarlyǵash Qalıeva.