Elímízdegí eresek tūrǵyndardyń shamamen 21–22%-y shylym shegedí. Erler arasynda būl kórsetkísh – 38%, áıelder arasynda 6–10% shamasynda. Al 13–15 jastaǵy jasóspírímderdíń 3%-y tūraqty túrde temekí shegedí eken.
Bíz temekíníń ókpeníń qaterlí ísígíne, ınfarkt jáne ınsultke shaldyqtyratyny jaıly jıí estımíz. Bíraq toqtausyz damıtyn ókpeníń sozylmaly obstruktıvtí auruyna (ÓSOA) mán bere bermeımíz.
Shylymqorlarlardyń 90%-ǵa juyǵy kún saıyn orta eseppen 11–12 tal temekí shegedí. Būl derek temekí shegudíń densaulyqqa tóndíríp otyrǵan úlken qauíp ekenín kórsetedí.
«Ókpeníń sozylmaly obstruktıvtí auruy – būl tynys alu júıesíníń sozylmaly qabynuy. Onda tynys joldary tarylyp, ókpe tíní būzylady. Auru bírtíndep damıdy jáne ūzaq uaqyt boıy baıqalmauy múmkín. Būl kesel ekí negízgí jaǵdaıdy qamtıdy: sozylmaly bronhıt – qaqyryqty tūraqty jótel jáne ókpe emfızemasy, yaǵnı alveol qabyrǵalarynyń būzyluy. Ekí jaǵdaı da tynys alu qıyndap, aǵzada ottegí jetíspeushílígí baıqalady», – deıdí Kardıologıya jáne íshkí aurular ǴZI №2 terapıya bólímshesíníń pulmonolog dárígerí Aıda Jádíl.
Dáríger ÓSOA-nyń alǵashqy belgílerí baıqalmauy múmkín, bíraq tómendegílerge nazar audaru qajet deıdí.
– 3 aıdan astam uaqytqa sozylatyn sozylmaly jótel, ásírese tańerteńgí;
– qaqyryqtyń bólínuí (kóbíne tússíz, bíraq órshu kezínde sary nemese jasyl túske aınaluy múmkín);
– demígu fızıkalyq kúsh túskende (mysaly, baspaldaqpen kóterílgende).
Auru asqynǵan saıyn adamǵa tynys alu típtí tynyshtyqta da qıynǵa soǵady.
ÓSOA-ny tolyq emdeu múmkín emes. Bíraq temekíní tastau – aurudyń damuyn bayaulatatyn sheshushí qadam; dárí-dármek terapıyasy auru belgílerín baqylauda ūstauǵa kómektesedí; tynys alu jattyǵulary, dūrys tamaqtanu jáne vaktsınatsıya (mysaly, tūmau men pnevmokokkqa qarsy) ómír sapasyn aıtarlyqtaı jaqsartady.
«Auyr jaǵdaılarda ottegí terapıyasy nemese hırurgıyalyq em taǵaıyndalady. DSŪ deregíne súıensek, ÓSOA – álem boıynsha ólím-jítím sebepteríníń íshínde úshínshí orynda. Nauqastardyń kóbí dıagnozdy tym kesh bíledí – ókpedegí ózgeríster qaıtymsyz kezeńde anyqtalady. Degenmen, temekíní kez kelgen kezeńde tastau aurudyń boljamyn edáuír jaqsarta alady», – deıdí pulmonolog Aıda Jádíl.