Almatydaǵy Dostyq úıínde Respublıka kúníne arnalǵan ǵylymı-tájírıbelík konferentsıya óttí. Jıynǵa qatysqan ǵalymdar, qoǵam jáne memleket qaıratkerlerí, sayasattanushylar men jastar 1990 jyly 25 qazanda qabyldanǵan Qazaq KSR-íníń memlekettík egemendígí turaly deklaratsıyanyń mańyzyn talqylady, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Konferentsıyany ashqan Almaty qalasy ákímíníń orynbasary Abzal Núkenov Deklaratsıyanyń memlekettíń odan árí damuynyń negízín qalap, táuelsízdíkke bastar joldaǵy mańyzdy kezeńderdíń bíríne aınalǵanyn aıtty.
«Tarıh – bíz jattap alatyn oqıǵalar, datalar men esímder ǵana emes. Ótkenímízdí bílu búgínímízdí tereńírek túsínuge jáne bolashaqqa sanaly túrde kózqaras qalyptastyruǵa kómektesedí», – dedí Abzal Núkenov.
Onyń aıtuynsha, ǵylymdy, bílím men ekonomıkany damytu jastardan kásíbılíktí jáne belsendí azamattyq ūstanymdy talap etedí.
QR Prezıdentíníń janyndaǵy Ūlttyq ǵylym akademıyasynyń vıtse-prezıdentí, kórnektí matematık-ǵalym Asqar Jūmadíldaev Deklaratsıyany qabyldau úderísíne qatysqan kezeńí turaly aıtyp berdí.
«Men ómír boıy ǵylymmen aınalysyp kelemín. Sonymen qatar Joǵarǵy Keńestíń deputaty boldym. Elímízdíń tarıhyndaǵy mańyzdy oqıǵa – Memlekettík egemendík turaly deklaratsıyanyń qabyldanuyna qatysqanymdy erekshe maqtan tūtamyn. Keıín Memlekettík táuelsízdík turaly zań qabyldandy. Meníń oıymsha, osy ekí qūjat – elímízdíń ákesí men anasy íspettí», – dedí ǵalym.
1990 jyly qabyldanǵan Deklaratsıya memlekettík egemendíktíń negízgí qaǵıdattaryn aıqyndasa, 1991 jyly 16 jeltoqsanda qabyldanǵan Memlekettík táuelsízdík turaly zań Qazaqstannyń derbes memleket retíndegí mártebesín bekíttí.
Fılosofıya, sayasattanu jáne díntanu ınstıtutynyń dırektory Aıgúl Sáduaqasova Deklaratsıyanyń memlekettílíktíń qalyptasuyndaǵy mańyzyna toqtaldy.
«Memlekettík egemendík turaly deklaratsıyanyń tarıhı, sayası jáne fılosofıyalyq mańyzy zor. Ol bízdíń memlekettílígímízdíń qalyptasu jolyndaǵy asa mańyzdy kezeń boldy. Egemendíkke qol jetkízgennen keıín Qazaqstannyń aldynda derbes memlekettík júıení qalyptastyru míndetí tūrdy. Būl jolda 1993 jylǵy Konstıtutsıyanyń qabyldanuy men odan keıíngí reformalar mańyzdy ról atqardy», – dedí ol.
Sondaı-aq Aıgúl Sáduaqasova qoǵamdyq kelísímdí nyǵaıtudyń jáne tarıhı tájírıbení jas ūrpaqqa jetkízudíń mańyzyna toqtaldy.
Jıyn barysynda qatysushylar Deklaratsıyanyń qūqyqtyq mańyzyn, onyń táuelsíz memlekettíń qalyptasuyndaǵy rólín, sondaı-aq ǵylym, bílím jáne tehnologıyany damytudyń qazírgí míndetterín talqylady.
Tarıhı jadyny saqtaudaǵy mektep oqushylary men studentterdíń rólíne de erekshe nazar audaryldy. Kezdesu jastarǵa Qazaqstan memlekettílígíníń qalyptasu tarıhyn qūqyqtyq, sayası, fılosofıyalyq jáne ǵylymı tūrǵydan zerdeleuge múmkíndík berdí.
Konferentsıya Respublıka kúníníń mání tek atauly datamen shektelmeıtínín kórsettí. 1990 jyly qabyldanǵan Deklaratsıya táuelsízdíkke bastar joldaǵy mańyzdy tarıhı beleske aınaldy. Onyń tarıhı mūrasy búgíngí kúní de ózektílígín joǵaltqan joq.
Ǵylym men bílímdí damytu, ekonomıkany nyǵaıtu, qoǵamdyq kelísím men azamattyq bírlíktí saqtau el órkendeuíníń basty sharttary bolyp qala beredí. Tarıhty tereń túsínu qol jetkízgen jetístíkterímízdíń qadírín ūǵynuǵa jáne árbír azamattyń Qazaqstannyń bolashaǵy aldyndaǵy jauapkershílígín sezínuge jol ashady.