Elímízdíń eń úlken qalasy árí ekonomıkanyń jetekshí draıverí sanalatyn Almaty Bas jospardy túzetuge kírístí.
Óńírlík kommunıkatsıyalar qyzmetínde qala ákímíníń orynbasary Beıbít Shahanov ekologıyalyq qauípsízdíkke, tūraqty damu men bíregeı tabıǵı keńístíktí saqtauǵa baǵyttalǵan jańartylǵan qala qūrylysynyń tūjyrymdamasyn tanystyrdy, - dep habarlaıdy Aqshamnews.kz.
Shahanovtyń aıtuynsha, Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn tıímdí oryndau tūraqty ekonomıkalyq ósím men qala ortasynyń sapaly damuyn qamtamasyz etuge tíkeleı baılanysty. Tabıǵı aumaqtardy saqtau men tau bókteríndegí baqylausyz qūrylysty shekteu – sońǵy jyldary qoǵamda úlken píkírtalas tudyryp júrgen máseleníń bírí bolyp otyr.
Tau bókterínde qūrylysqa tyıym: Bas jospardyń negízgí sheshímí
Bas jospardy túzetu barysynda qalanyń joǵarǵy bólígínde kópqabatty tūrǵyn úı men syǵylysqan qūrylys saluǵa tolyq tyıym salu jaǵyna kóp mán berílíp otyr. Áleumettík ınfraqūrylym nysandary men turızm klasteríníń nysandaryna ǵana jeńíldík beríledí endí.
«Almaty erekshe tabıǵı-klımattyq jaǵdaıda ornalasqan. Tau bókteríne kez kelgen nársení sala berse ekologıya men geologıyalyq tūraqtylyqqa kerí áser etedí. Sondyqtan tauly aımaqty saqtau – míndetímíz», - deıdí Shahanov.
Almaty oblysynyń jerí qala qūramyna ótkennen keıín tauly jerde 171 myńnan astam tūrǵyny bar 29 jańa shaǵynaudan paıda boldy. Būl aumaqtardyń ınfraqūrylymy kenjelep qalǵandyqtan, kólík, áleumettík jáne ınjenerlík salada bíraz másele qordalanyp qaldy. Būǵan deıín engen bıíktíkke shekteu, betkeılerdí kesuge tyıym salu men 15 gradustan joǵary eńíste qūrylys júrgízbeu talaby júktemení íshínara ǵana tejep otyr.
Bıylǵy 29 qazandaǵy qalalyq máslıhat myna shekteulerdí engízdí:
• tauly jáne tau bókteríndegí aımaqta KTÚ saluǵa tyıym;
• núktelí (uplotnyayushchaya) qūrylysqa tyıym;
• bıznes-ortalyqtar men keńseler saluǵa tyıym.
Sonymen qatar būryn berílgen rūqsat qūjattary kúshínde qalyp, jūmys belgílengen tártíppen júzege asady.
Jańa kólík qūrylymy: metro, LRT jáne polıtsentrlí damu
Jańartylǵan Bas jospar qalada kópdeńgeılí bíryńǵaı kólík júıesín qalyptastyrudy kózdeıdí.
Negízgí basymdyq – joǵary jáne orta jyldamdyqtaǵy qoǵamdyq kólíktí damytu.
Basty sheshímder:
• Metro – qalanyń joǵary jyldamdyqty negízgí qańqasy.
• LRT – qalanyń audandaryn baılanystyratyn orta jyldamdyqtaǵy jelí.
• Metro, LRT, temírjol toraptary men áuejaıdyń ıntegratsıyasy.
• Kólík júıesíníń BAKAD jáne eldímekendermen baılanysy.
• Úlken TPU júıesí: «Shyǵys», «Batys» jáne «Soltústík» strategıyalyq kólík toraptaryna aınalyp, jańa ískerlík klasterlerdíń damuyna serpín beredí.
Qalanyń jasyl-jelegí: Almaty rekreatsıyany 1100 gektarǵa ūlǵaıtady
Qazír qaladaǵy rekreatsıyalyq aımaqtardyń aumaǵy 1 215 gektardaı bolyp qalady, negízí 2 315 gektar boluy tıís, qalaǵa qazír 1000 gektardan astam jasyl-jelektí aumaq jetíspeıdí. Ásírese ońtústík-batys pen batys jaqta.
Bas jospar boıynsha 2030 jylǵa deıín jańa sayabaqtar men alańqaılar qūrylyp, tapshylyq tolyq joıylady da, 2040 jylǵa qaraı jasyl aımaq 500 gektardan asyp túsuí kerek. Sonymen bírge qala óndírístík kásíporyndardy kezeń-kezeńímen arnauly aımaqtarǵa kóshíre bastaudy qolǵa almaq.
Almaty men Alatau — bolashaq aglomeratsıyanyń «ekí yadrosy»
Bas jospardy túzetu Almatynyń polıtsentrlí damu modelíne kóshuín naqtylaıdy. Būl kóshí-qońnyń qūbylmalylyǵyn azaıtyp, qalanyń barlyq bólígínde jańa tartylys núktesín qūruǵa múmkíndík bermek.
Negízgí polıtsentrler:
«Shyǵys qaqpasy»
• Talǵar men Qūlja baǵyttary
• Logıstıka, ískerlík qyzmetter
• MICE-turızmdí damytu
• Áuejaı mańyndaǵy kólík toraby
«Batys»
• Ekologıyalyq óndíríster
• Almaty ındustrıaldy aımaǵy
• Eskí ónerkásíp aımaqtaryn eko-ındustrıaldy parkterge aınaldyru
Keńístíktík taldaudyń zamandyq ádísterín qoldanu qala qūrylysy sayasatyna derekterge negízdelgen jańa, ıkemdí tásíl qalyptastyruǵa múmkíndík berdí.
Qoǵamdyq tyńdaular – 24 jeltoqsan
Barlyq ūsynystar, ádíster men qorytyndylar Bas jospardy túzetuge negíz boldy. Qūjattyń túpkílíktí nūsqasy 2025 jylǵy 24 jeltoqsanda kópshílíktíń talqysyna ūsynylady.
«Bas jospardy túzetu – būl qalanyń damu dınamıkasyn jáne jańa syn-qaterlerín kórsetetín strategıyalyq qadam. Bíz qauípsíz, ekologıyalyq tūrǵyda taza árí qolaıly qala qalyptastyramyz, onda ár audan ózín-ózí qamtamasyz etetín bolady», - dep túıíndedí óz sózín Beıbít Shahanov.