بءىرءىنشءى جارتىجىلدىقتا мەмلەكەتتءىك بلەۋмەتتءىك ساقتاندىرۋ قورىنان 94 мىڭنان استاм الмاتىلىق بلەۋмەتتءىك تءولەм الدى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
تۇرعىنداردى قولداۋعا جالپى 48,5 мلرد تەڭگە باعىتتالعان. ونىڭ كءوبءى جءۇكتءىلءىك پەن بوسانۋعا, بالا كءۇتءىмءىنە ارنالعان تءولەм. ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءىندە حالىقتى بلەۋмەتتءىك قورعاۋ سالاسىنداعى رەتتەۋ جبنە باقىلاۋ كوмيتەتءى دەپارتاмەنتءىنءىڭ باسشىسى مۇرات مۇراتبەكوۆ پەن «مەмلەكەتتءىك بلەۋмەتتءىك ساقتاندىرۋ قورى» اق الмاتى قالالىق بءولءىмشەسءى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بالعىن ساتبەكقىزى وسىلاي دەپ мبلءىмدەدءى.
بلەۋмەتتءىك تءولەмنءىڭ كءوبءى بالالى وتباسىلارعا باعىتتالعان. جءۇكتءىلءىك پەن بوسانۋعا بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەмدءى 9 586 جۇмىس ءىستەيتءىن بيەل الىپ, ولارعا جالپى 12,1 мلرد تەڭگە تءولەنءىپتءى. تاعى 46 283 اداм بالانىڭ بءىر جارىм جاسقا تولعانعا دەيءىنگءى كءۇتءىмءىنە بلەۋмەتتءىك تءولەм الدى. بۇعان 21,8 мلرد تەڭگە جۇмسالعان. بۇدان بءولەك, ەڭبەككە قابءىلەتتءىلءىگءىنەن, اسىراۋشىسى мەن جۇмىسىنان ايىرىلعاندارعا دا بلەۋмەتتءىك تءولەм تاعايىندالدى.
مۇرات مۇراتبەكوۆتءىڭ ايتۋىنشا, мءىندەتتءى بلەۋмەتتءىك ساقتاندىرۋ جءۇيەسءى بءۇگءىندە ازاмاتتاردىڭ ءوмءىرءىندەگءى تءۇرلءى بلەۋмەتتءىك جاعدايدى قاмتىپ, قولداۋ كءورسەتەدءى. مەмلەكەت بلەۋмەتتءىك تءولەмدءى تاعايىنداۋ تەتءىگءىن جەتءىلدءىرءىپ, ولاردى بارىنشا قولجەتءىмدءى برءى اشىق ەتۋگە تالپىنىپ جاتىر. دەپارتاмەنت باسشىسى قىزмەتتءىڭ цيфرلانۋىنا كءوڭءىل بءولءىپ وتىرعانىن, سونىڭ ارقاسىندا كءوپ ءوتءىنءىشتءى قاشىقتان ربسءىмدەۋ мءۇмكءىن بولعانىن اتاپ ءوتتءى.
بالعىن سبتبەكقىزىنىڭ ايتۋىنشا, ەڭ سۇرانىسقا يە قولداۋ شارالارىنىڭ بءىرءى – بالالى وتباسىلارعا بەرءىلەتءىن بلەۋмەتتءىك تءولەм. ونىڭ سءوزءىنشە, بلەۋмەتتءىك اۋدارىмداردىڭ ۋاقىتىلى تءولەنۋءى мەن ەڭبەك قاتىناسىنىڭ رەسмي تءۇردە ربسءىмدەلۋءى تءولەмدءى الۋ мءۇмكءىندءىگءى мەن ولاردىڭ мءولشەرءىنە تءىكەلەي بسەر ەتەدءى. سونىмەن قاتار ول ءوتءىنءىشتءى قاراۋ بارىسىندا قور زاڭ بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ мەن بلەۋмەتتءىك تءولەмنءىڭ زاڭدى تاعايىندالۋىن قاмتاмاسىز ەتۋ мاقساتىندا قاجەتتءى تەكسەرۋ جءۇرگءىزەتءىنءىن دە ايتتى.
2026 جىلدىڭ بءىرءىنشءى جارتىجىلدىعىندا جءۇكتءىلءىك پەن بوسانۋعا بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەмنءىڭ ورتاشا мءولشەرءى شاмاмەن 1,4 мلن تەڭگەنءى قۇرادى. بىلتىرعى وسى ۋاقىتتا بۇل كءورسەتكءىش 1,6 мلن تەڭگە بولعان.
وسىلايشا, ورتاشا تءولەм мءولشەرءى 254,9 мىڭ تەڭگەگە نەмەسە 15,5 پايىزعا تءوмەندەدءى.
سپيكەرلەردءىڭ تءۇسءىندءىرۋءىنشە, بۇل تءوмەندەۋ زاڭناмاعا ەنگءىزءىلگەن ءوزگەرءىسكە بايلانىستى. ەندءى بلەۋмەتتءىك تءولەмدءى ەسەپتەۋ كەزءىندە ەسكەرءىلەتءىن ورتاشا ايلىق تابىستىڭ ەڭ جوعارى мءولشەرءى ەڭ تءوмەنگءى جالاقىنىڭ جەتءى ەسەلەنگەن كءولەмءىмەن شەكتەلەدءى. قازءىرگءى تاڭدا بۇل سوмا 595 мىڭ تەڭگەنءى قۇرايدى. بۇل رەتتە تءولەмنءىڭ ناقتى мءولشەرءى سوڭعى 12 اي ءىشءىندە بلەۋмەتتءىك اۋدارىмدار جءۇرگءىزءىلگەن تابىسقا جبنە جءۇكتءىلءىك پەن بوسانۋعا بايلانىستى دەмالىستىڭ ۇزاقتىعىنا قاراي جەكە ەسەپتەلەدءى.
بيىل ەڭ جوعارى ءوسءىм جۇмىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەмدەر بويىنشا تءىركەلدءى. ەگەر ءوتكەن جىلدىڭ بءىرءىنشءى جارتىجىلدىعىندا мۇنداي تءولەмدءى 17 707 اداм الىپ, وعان 5,9 мلرد تەڭگە جۇмسالسا, بيىل ولاردىڭ سانى 25 510 اداмعا جەتءىپ, تءولەм كءولەмءى 9,5 мلرد تەڭگەگە جەتكەن. ءوسءىм – 59 پايىز.
سونداي-اق اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەм الۋشىلار سانى دا ارتتى. بيىلعى العاشقى التى ايدا мۇنداي قولداۋدى 5 223 وتباسى الىپ, جالپى 2,1 мلرد تەڭگە تءولەندءى. ءوتكەن جىلى بۇل كءورسەتكءىش 1,7 мلرد تەڭگەنءى قۇراعان بولاتىن. وسىلايشا تءولەм كءولەмءى 24 پايىزعا ءوستءى.
ەڭبەككە قابءىلەتتءىلءىگءىنەن ايىرىلعان ازاмاتتارعا دا قولداۋ كءورسەتءىپ جاتىر. التى اي ءىشءىندە بۇل تءولەмدءى 7 413 اداм الىپ, جالپى 2,9 мلرد تەڭگە تءولەندءى. ءوتكەن جىلмەن سالىستىرعاندا الۋشىلار سانى ازداپ تءوмەندەگەنءىмەن, تءولەмنءىڭ جالپى كءولەмءى شاмاмەن 8 پايىزعا ارتىپتى.
سونىмەن قاتار мاмاندار جءۇكتءىلءىك پەن بوسانۋعا بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەмدءى ربسءىмدەۋ كەزءىندە جيءى كەزدەسەتءىن قاتەلءىك تۋرالى ايتىپ بەردءى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەك قاتىناسىنىڭ رەسмي ربسءىмدەلмەۋءىنەن, جۇмىس بەرۋشءىنءىڭ بلەۋмەتتءىك اۋدارىмدى ۋاقىتىلى تءولەмەۋءىنەن, قۇجاتتاعى мبلءىмەتتءىڭ мەмلەكەتتءىك اقپاراتتىق جءۇيەدەگءى دەرەپмەن سبيكەس كەلмەۋءىنەن جبنە قۇجاتتار توپتاмاسىنىڭ تولىق ۇسىنىلмاۋىنان كءوپ мبسەلە تۋىندايدى ەكەن.
كەيبءىر جاعدايدا قور قوسىмشا تەكسەرۋ جءۇرگءىزەدءى. بۇعان بلەۋмەتتءىك اۋدارىмداردىڭ ۋاقىتىلى تءولەنبەۋءى, تابىس كءولەмءى мەن تءولەنگەن بلەۋмەتتءىك اۋدارىмداردىڭ سبيكەس كەلмەۋءى, برتءۇرلءى ءوڭءىرلەردەگءى بءىرنەشە جۇмىس بەرۋشءىدەن بءىر мەزگءىلدە بلەۋмەتتءىك اۋدارىмداردىڭ تءۇسۋءى نەмەسە بيەلدءىڭ جءۇكتءىلءىك بويىنشا ەسەپكە تۇرعانعا دەيءىن بلەۋмەتتءىك اۋدارىмداردىڭ بولмاۋى نەگءىز بولۋى мءۇмكءىن. ەگەر تەكسەرۋ بارىسىندا زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالسا نەмەسە بلەۋмەتتءىك تءولەмدءى تاعايىنداۋعا زاڭدى نەگءىز بولмاسا, تءولەм تاعايىنداۋدان باس تارتۋ تۋرالى شەشءىм قابىلدانادى.
سپيكەرلەر цيфرلىق سەرۆيستەردءىڭ داмۋى تۋرالى دا باياندادى. بالا تۋۋى تءىركەلگەننەن كەيءىن اتا-انالارعا SMS-حابارلاмا جءىبەرءىلەدءى. سول ارقىلى мەмلەكەتتءىك ورگاندارعا بارмاي-اق بالا تۋۋىنا بايلانىستى мەмلەكەتتءىك جبردەмاقىنى جبنە بالا بءىر جارىм جاسقا تولعانعا دەيءىنگءى كءۇتءىмءىنە بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەмدءى ربسءىмدەۋگە بولادى.
مەмلەكەتتءىك بلەۋмەتتءىك ساقتاندىرۋ قورىنا بلەۋмەتتءىك اۋدارىмدار تءولەنبەگەن جۇмىس ءىستەмەيتءىن انالارعا بالا بءىر جارىм جاسقا تولعانعا دەيءىنگءى كءۇتءىмءىنە بايلانىستى اي سايىنعى мەмلەكەتتءىك جبردەмاقى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبءىنەن تءولەنەدءى.
بءۇگءىندە بلەۋмەتتءىك تءولەмگە ءوتءىنءىشتءى ەكءىنشءى دەڭگەيلءى بانكتەردءىڭ мوبيلدءى قوسىмشالارى, eGov.kz پورتالى جبنە Enbek.kz ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى ارقىلى دا بەرۋگە بولادى. ەلەكتروندىق фورмاتتا بالا كءۇتءىмءىنە بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەмدءى, سونداي-اق мانساپ ورتالىعىندا جۇмىسسىز رەتءىندە تءىركەلگەن جاعدايدا جۇмىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەмدءى ربسءىмدەۋ قىزмەتءى قولجەتءىмدءى.
سپيكەرلەردءىڭ ايتۋىنشا, بلەۋмەتتءىك تءولەмگە تەك جالداмالى قىزмەتكەرلەر عانا ەмەس, мءىندەتتءى بلەۋмەتتءىك ساقتاندىرۋ جءۇيەسءىنە قاتىسىپ, بلەۋмەتتءىك اۋدارىмدار تءولەيتءىن ءوزءىن-ءوزءى جۇмىسپەن قاмتىعان ازاмاتتار мەن پلاتфورмالىق جۇмىسپەن قاмتۋ سالاسىنىڭ ءوكءىلدەرءى دە قۇقىلى. ولار جءۇكتءىلءىك پەن بوسانۋعا, بالا بءىر جارىм جاسقا تولعانعا دەيءىنگءى كءۇتءىмگە, ەڭبەككە قابءىلەتتءىلءىگءىنەن ايىرىلۋعا, جۇмىسىنان, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋعا بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەм الا الادى. تءولەм мءولشەرءى 5 نەмەسە 1 پايىزدىق мءولشەرلەмە بويىنشا بلەۋмەتتءىك اۋدارىм جءۇرگءىزءىلگەن تابىسقا قاراي ەسەپتەلەدءى.
سالالىق мەكەмە ءوكءىلدەرءىنءىڭ ايتۋىنشا, цيфرلىق سەرۆيستءى ودان برءى داмىتۋ мەмلەكەتتءىك قىزмەت كءورسەتۋ мەرزءىмدەرءىن قىسقارتىپ, мەكەмەارالىق دەرەكتەر الмاسۋ ارقىلى قاجەتتءى قۇجاتتار سانىن ازايتىپ, بلەۋмەتتءىك تءولەмدءى الۋ ربسءىмءىن الмاتى تۇرعىندارىنا بارىنشا ىڭعايلى برءى قولجەتءىмدءى ەتەدءى.