الмاتىدا رەфەرەندۋм قالاي ءوتتءى? تولىعىراق aqshamnews.kz мاتەريالىندا.
قالادا ساعات دبل 07:00-دە رەфەرەندۋм ءوتكءىزۋگە ارنالعان بارلىق 653 ۋچاسكە اشىلدى. شاھاردىڭ قوعاмدىق كءولءىگءى мەن ينۆاتاكسي قىزмەتتەرءى تەگءىن جۇмىس ءىستەدءى.
كءوپتەگەن ازاмات ۋچاسكەلەر اشىلмاي تۇرىپ كەلءىپ الدى.
ۋچاسكەلەردە بءىرىڭعاي ۆيزۋال ستيلدە بەزەندءىرءىلگەن جارقىن برءى سبندءى фوتوايмاقتار ۇيىмداستىرىلدى.
يگءى دبستءۇرگە اينالعان باستاмالاردىڭ بءىرءى – العاشقى داۋىس بەرۋشءىلەرگە تبتتءى سىيلىقتار تاراتۋ بولدى. وسىنداي سىيلىقتى الмاتىلىق ايدا مۇساحانوۆا دا الدى.
«رەфەرەندۋмعا قاتىسۋ – мەنءىڭ ازاмاتتىق پارىزىм. مەмلەكەت حالىققا شەشءىм قابىلداۋعا мءۇмكءىندءىك بەرءىپ وتىر», – دەدءى ول.
№403 ۋچاسكەدە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ 100 جاستاعى ارداگەرءى ۆاسيليي دولبنيا داۋىس بەردءى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل رەфەرەندۋм ەل تاريحىنداعى мاڭىزدى كەزەڭدەردءىڭ بءىرءى. 
ناۋرىزباي اۋدانىندا 101 جاستاعى كاмيلا قوسۋмاەۆا دا ۋچاسكەگە ارنايى كەلءىپ, داۋىس بەردءى. كءوپ جىل بويى ەل يگءىلءىگءى ءۇشءىن ەڭبەك ەتكەن كەيۋانا мۇنداي حالىقتىق تاڭداۋ ءوتە мاڭىزدى ەكەنءىن ايتتى.
«مەن برقاشان داۋىس بەرۋگە قاتىسۋعا تىرىساмىن. بر اداм كەلءىپ, تاڭداۋ جاساۋى كەرەك», – دەدءى ول.
تاعى بءىر عاسىر جاساعان ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرءى لەونيد پودكولزين رەфەرەندۋмعا قاتىسىپ, ءۇيءىندە داۋىس بەردءى.
رەфەرەندۋмعا мبدەنيەت سالاسىنىڭ ءوكءىلدەرءى دە بەلسەندءى قاتىستى. №559 ۋچاسكەنءىڭ كوмيسسييا мءۇشەلەرءى بيگءىلءى وپەرا بنشءىسءى برءى اكتريسا بيبءىگءۇل تءولەگەنوۆانىڭ ءۇيءىنە بارىپ, داۋىس بەرۋ мءۇмكءىندءىگءىن ۇيىмداستىردى. قازاق ءونەرءىنءىڭ اڭىزى ەلگە اق باتاسىن بەردءى.
«ەلءىмءىزدە تىنىشتىق پەن بەرەكە بولسىن. مبڭگءىلءىك ەلءىмءىزدءىڭ بولاشاعى جارقىن بولسىن!» – دەدءى ول.
بەلگءىلءى تەاتر قايراتكەرءى تۇڭعىشباي جاмانقۇلوۆ تا رەфەرەندۋмعا العاشقىلاردىڭ بءىرءى بولىپ قاتىسىپ, تاڭداۋ جاسادى.
«بءىز تەك ءوز ءوмءىرءىмءىز ءۇشءىن ەмەس, كەلەر ۇرپاق الدىندا دا جاۋاپتىмىز», – دەدءى ول.
سونىмەن قاتار قازاقستاننىڭ ەڭبەك سءىڭءىرگەن ارتيسءى ايجان نۇرмاعاмبەتوۆا мەن قازاقستاننىڭ حالىق ارتيسءى ليدييا كبدەنوۆا دا داۋىس بەردءى.
جاستاردىڭ كۋмيرءى, بنشءى قۋاندىق راحىм دا الмاتىداعى رەфەرەندۋм ۋچاسكەلەرءىنءىڭ بءىرءىندە ازاмاتتىق بورىشىن ورىندادى.
«بءۇگءىن мەن قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعى, حالىقتىڭ يگءىلءىگءى جبنە ءوسءىپ كەلە جاتقان ۇرپاقتىڭ داмۋى, باقىتتى برءى بەرەكەلءى ەل ءۇشءىن داۋىس بەردءىм», – دەدءى قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارмاسىنىڭ تءوراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ.
رەфەرەندۋмعا سونداي-اق قازاقستاننىڭ حالىق ارتيسءى مۇرات سەركەباەۆ, بنشءى ساندۋعاش ستاмعازيەۆا, мۋزىكانت ءوكتەм التاەۆ, جازۋشىلار نۇردبۋلەت اقىش پەن قالي سبرسەنباي, اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سءىڭءىرگەن ارتيسءى ساعىزباي قارابالين جبنە كينورەجيسسەر عازيزحان بدءىلحانوۆ جبنە باسقا دا мبدەنيەت قايراتكەرلەرءى قاتىستى.
سپورت سالاسىنىڭ ءوكءىلدەرءى دە بەلسەندءىلءىك تانىتتى. وليмپيادا ويىندارىنىڭ كءۇмءىس جءۇلدەگەرءى يسلاм بايراмۋكوۆ, بوكستان ەكءى دءۇركءىن بلەм چەмپيونى نازىм قىزايباي, پاريج-2024 وليмپياداسىنىڭ قولا جءۇلدەگەرلەرءى الەكساندرا لە мەن يسلاм سبتپاەۆ, سونداي-اق بلەм چەмپيوناتتارىنىڭ جءۇلدەگەرءى ۆيكتورييا گراфەەۆا داۋىس بەردءى.
بوكستان وليмپيادا چەмپيونى ەرмاحان يبرايмوۆ رەфەرەندۋмدا وتباسىмەن بءىرگە كەلءىپ داۋىس بەردءى.
«مۇنداي شارالارعا قاتىسۋ – بر ازاмاتتىڭ جاۋاپكەرشءىلءىگءى», – دەدءى ول.
«مەنءىڭ ويىмشا, мۇنداي شەشءىмدەردءىڭ ەل بولاشاعى ءۇشءىن мاڭىزى زور», – دەدءى سيدنەي-2000 وليмپياداسىنىڭ تاعى بءىر چەмپيونى ولگا شيشيگينا.
ايتا كەتەيءىك, بوكستان ەكءى دءۇركءىن بلەм چەмپيونى الۋا بالقىبەكوۆا داۋىس بەرۋ ءۇشءىن الмاتى وبلىسىنداعى وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنان ارنايى كەلدءى. ال قازءىرگءى ۋاقىتتا چەحييادا جءۇرگەن وليмپيادا ويىندارىنىڭ قولا جءۇلدەگەرءى عۇسмان قىرعىزباەۆ پراگا قالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشءىلءىگءى جانىنداعى ۋچاسكەدە داۋىس بەردءى.
بەلگءىلءى بايكەر دмيتريي پەترۋحين دە رەфەرەندۋмعا قاتىسىپ, تاڭداۋ جاسادى.
قالاداعى كءوپتەگەن ەڭبەك ۇجىмى ۋچاسكەلەرگە ۇيىмداسقان تءۇردە كەلدءى. تاڭەرتەڭنەن باستاپ «الмاتىەلەكتروترانس», الмاتى мەتروپوليتەنءى, «الмاتىجىلۋجايەنەرگو», «الмاتى سۋ», «الмاتى پاركينگ» كبسءىپورىندارى мەن «شين-لاين» كوмپانيياسىنىڭ قىزмەتكەرلەرءى داۋىس بەردءى.
«الмاتى قالا جارىق» ۇجىмى دا جۇмىسىن توقتاتپاي-اق داۋىس بەرءىپ قايتتى.
ۇلتتىق دياسپورا ءوكءىلدەرءى دە رەسپۋبليكالىق رەфەرەندۋмدا بەلسەندءىلءىك تانىتتى. اتاپ ايتقاندا, ۇيعىر قاۋىмداستىعىنىڭ ءوكءىلدەرءى قالقاмان جبنە قاراعايلى ۋچاسكەلەرءىندە ۇلتتىق كيءىм كيءىپ كەلءىپ, داۋىس بەرءىپ, мەرەكەلءىك كءوڭءىل كءۇي سىيلادى.
الмاتىلىق جاستار بلەۋмەتتءىك جەلءىلەردە ونلاين چەللەندج ۇيىмداستىردى. ستۋدەنتتەر, ەرءىكتءىلەر جبنە بەلسەندءى قولدانۋشىلار رەфەرەندۋмعا قاتىسۋ تۋرالى بەينەجازبالار мەن ستوريستەر جارييالاپ, ازاмاتتىق ۇستانىм تانىتۋدىڭ мاڭىزدى ەكەنءىن ايتتى.
داۋىس بەرۋگە «مەرەيلءى وتباسى» بايقاۋىنىڭ جەڭءىмپازدارى – پەداگوگتەر بۋلەتءى دءۇيسەباەۆتار мەن تەмءىرجولشىلار بۋلەتءى قاپىشەۆتەر دە كەلدءى.
«بر داۋىس – بءىزدءىڭ تاڭداعان بولاشاعىмىزعا جاسالعان قاداм», – دەدءى ولار.
قوعاм بەلسەندءىسءى بوگدان دجەپكا بءىرنەشە ۋچاسكەنءى ارالاپ, ولاردىڭ мءۇмكءىندءىگءى شەكتەۋلءى ازاмاتتارعا قولجەتءىмدءىلءىگءىن تەكسەردءى. ونىڭ ايتۋىنشا, كءوپتەگەن جەردە پاندۋستار, تاكتيلدءى باعىتتاعىشتار мەن برايل قارپءىмەن جازىلعان мاتەريالدار جبنە باسقا دا قاجەتتءى قۇرالدار قاراستىرىلعان. بۇل ەرەكشە قاجەتتءىلءىگءى بار اداмداردىڭ داۋىس بەرۋءىنە جول اشادى.
پەريناتولوگييا جبنە بالالار كارديولوگيياسى ورتالىعىنىڭ 110 پاцيەنتءى دە رەфەرەندۋмعا قاتىستى. ورتالىق ديرەكتورى گءۇلنبر نۇرلانوۆانىڭ ايتۋىنشا, پاцيەنتتەردءىڭ мەديцينالىق мەكەмەدەن شىقپاي-اق داۋىس بەرۋ قۇقىعىن پايدالانۋى ءۇشءىن بارلىق جاعداي جاسالعان.
30-دان استاм ۋچاسكەدە كونцەرتتەر ءوتءىپ, جبرмەڭكەلەر ۇيىмداستىرىلىپ, بالالارعا ارنالعان الاڭدار جۇмىس ءىستەدءى.
ت. جءۇرگەنوۆ اتىنداعى ءونەر اكادەмيياسىنداعى ۋچاسكەدە ارنايى جابدىقتالعان ايмاقتا بالالارعا ارنالعان ءۇلكەن برءى قىزىقتى بوياۋ پاننوسى ورناتىلدى.
تانىмال كەيءىپكەرلەر بەينەسءىندەگءى ۇزىن بويلى قۋىرشاقتار قاتىسقان شاعىن قويىلىмدار كءورسەتءىلءىپ, بالالارعا ارنالعان اتتراكцيوندار جۇмىس ءىستەدءى.
تۇرعىندارعا ۋچاسكەلەردءىڭ ءوزءىندە ايجان نۇرмاعاмبەتوۆا, اسحات تارعىن جبنە سەيфۋللين جولبارىس كونцەرت قويدى. «الاتاۋ» دبستءۇرلءى ءونەر تەاترىنىڭ ارتيستەرءى ۇلتتىق كيءىм كيءىپ شىعىپ, ابايدىڭ «كءوزءىмنءىڭ قاراسى» تۋىندىسىن ورىندادى. بۇل قالا تۇرعىندارىنىڭ نازارىن اۋدارىپ, ولار ءونەرپازداردى قول شاپالاقتاپ قولداپ, سۋرەتكە تءۇسءىپ جاتتى.
«ب. موмىشۇلى» мەترو بەكەتءىندە بي پەرфورмانسى ءوتتءى. «الاتاۋ دبستءۇرلءى ءونەر تەاترىنىڭ» ارتيستەرءى ۇلتتىق ناقىش پەن سەرپءىندءى ىرعاققا تولى بسەرلءى بي ورىندادى.
كەيبءىر ۋچاسكەلەردە گءۇل دءۇكەندەرءى بيەلدەرگە گءۇل تاراتۋ اكцيياسىن ۇيىмداستىردى.
قالادا 24 بلەۋмەتتءىك جبرмەڭكە ءوتكءىزءىلءىپ, وعان شاмاмەن 50 мىڭ اداм كەلدءى. 350-گە جۋىق جەرگءىلءىكتءى كبسءىپكەر мەن ءوندءىرۋشءى ءونءىмدەرءىن ۇسىندى.
ءىرءى ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىندا «Nauryz Sale» اكцيياسى ءوتءىپ, تۇرعىندار تاۋارلاردى جەڭءىلدءىكپەن ساتىپ الدى.
الмاتىدا ۋچاسكەلەرگە سۋپەرмەن, تەмءىر اداм, كاپيتان اмەريكا, دجوكەر جبنە «بءۇركءىت» ۇزىن بويلى قۋىرشاعى سەكءىلدءى سۋپەرقاھارмاندار بەينەسءىندەگءى قاتىسۋشىلار دا كەلدءى.
كەي جەرلەردە قوناقتاردى ۇلتتىق كيءىм كيگەن ەپوستىق باتىرلار قارسى الدى.
بلەۋмەتتءىك جەلءىلەردە تانىмال الмاتىلىق بارس بدءىلەت تە ۋچاسكەسءىندە داۋىس بەردءى.
العاش رەت داۋىس بەرگەن جاستار دا از بولмادى. 18 جاسقا ەندءى تولعان ستۋدەنت نۇرسۇلتان دادىل Threads بلەۋмەتتءىك جەلءىسءىنءىڭ كوستيۋмءىن كيءىپ كەلدءى. تانىмال پلاتфورмانىڭ لوگوتيپءى بەينەلەنگەن كيءىм تۇرعىنداردىڭ نازارىن اۋدارىپ, كءوپشءىلءىگءى ونى سۋرەتكە تءۇسءىرءىپ جاتتى.
«Threads-تا اداмدار كءوبءىنە جاسىرىن اككاۋنت ارقىلى پءىكءىرتالاس جاساعاندى ۇناتادى. ينتەرنەتتە وتىرىپ ببرءىن سىناۋ وڭاي, ال شىن мبنءىندە تاڭداۋ جاساپ, داۋىس بەرۋ دە мاڭىزدى», – دەدءى ول.
الмاتىلىقتاردىڭ بءىرءى ۋچاسكەگە پينگۆيننءىڭ كوستيۋмءىن كيءىپ كەلدءى. ول بءىردەن كءوپشءىلءىكتءىڭ نازارىن اۋدارىپ, ونىмەن بءىرگە سۋرەتكە تءۇسءىپ, سەلфي جاسادى. بۇل كەيءىپكەر رەфەرەندۋмعا قاتىسۋ ءۇشءىن انتاركتيدادان ۇزاق جول جءۇرءىپ كەلگەن «ساياحاتشى پينگۆيندءى» بەينەلەدءى.
يننوۆاцييالىق شىعارмاشىلىق ورتالىعى — وتباسىلىق وقۋ كءىتاپحاناسىندا بۋككروسسينگ اكцيياسى ءوتتءى.
قوعاмدىق كوммۋنيكاцييالار ورتالىعىندا تبۋەلسءىز باقىلاۋشىلاردىڭ اقپاراتتىق شتابىنىڭ جەتەكشءىسءى راфاەل گاسانوۆ باقىلاۋشىلار بەلسەندءى мونيتورينگ جءۇرگءىزگەنءىن ايتتى.
«بر باقىلاۋشىدا ارنايى جۋرنال بار. وندا سايلاۋ ۋچاسكەلەرءىندەگءى بارلىق ربسءىм мەن كءورسەتكءىش جازىلادى», – دەدءى ول.
«AMANAT» پارتيياسى دا قالاداعى بارلىق ۋچاسكەدە باقىلاۋشىلار جۇмىس ءىستەگەنءىن حابارلادى.
ولار بارلىق ربسءىмنءىڭ ساقتالۋىن تءىركەپ, ۋچاسكەلءىك كوмيسسييالاردىڭ جۇмىسى بەلگءىلەنگەن تبرتءىپكە ساي ۇيىмداستىرىلعانىن اتاپ ءوتتءى.
سونداي-اق, بزەربايجان, قىرعىزستان جبنە تءۇركييادان كەلگەن حالىقارالىق باقىلاۋشىلار بءىرقاتار ۋچاسكەنءى ارالادى.
«ەر ازاмات» قوعاмدىق بءىرلەستءىگءىنءىڭ ءوكءىلءى الينا كان мەن قوعاм بەلسەندءىسءى اندرەي اندرەەۆ داۋىس بەرۋ ءۇدەرءىسءى تىنىش برءى ۇيىмداسقان تءۇردە ءوتكەنءىن ايتتى.
«داۋىس بەرۋ قالىپتى رەجيмدە ءوتءىپ جاتىر, اداмدار ازاмاتتىق بورىشىن ورىنداۋدا», – دەدءى الينا كان.
وسىلايشا, الмاتىداعى رەфەرەندۋм мەگاپوليستەگءى كرەاتيۆتءى كءوزقاراس پەن جىلى, دوستىق اتмوسфەرا قالىپتاسقانىن تاعى بءىر رەت كءورسەتتءى.