الмاتىدا 2–3 мاۋسىм كءۇندەرءى «قازاقستاننىڭ قولجازبا мۇراسى: ساقتاۋ, زەرتتەۋ جبنە цيфرلىق گۋмانيتاريستيكا» اتتى حالىقارالىق كونфەرەنцييا ءوتتءى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
عىلىмي جيىن كءونە قولجازبالاردى ساقتاۋ, زەرتتەۋ, цيфرلاندىرۋ جبنە ولاردى عىلىмي اينالىмعا ەنگءىزۋ мبسەلەلەرءىنە ارنالدى.
كونфەرەنцييادا تاريح عىلىмدارىنىڭ دوكتورى, پروфەسسور, يسلاм تاريحى, ءونەرءى جبنە мبدەنيەتءىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ءوكءىلءى بشءىربەك مۋмينوۆ мۇسىلмان قولجازبالارىن زەرتتەۋدەگءى قازاقستان تبجءىريبەسءىن تالدادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلءىмءىزدە جازۋى بار 400 мىڭعا جۋىق قۇلپىتاس ساقتالعان.
عالىм мۇنداي جبدءىگەرلەر قازاق دالاسىنىڭ تاريحىن, رۋحاني ءوмءىرءىن, تءىلدءىك ەرەكشەلءىگءىن, دءىني تانىмىن جبنە شەجءىرەسءىن زەرتتەۋگە جول اشاتىن قۇندى دەرەككءوز ەكەنءىن اتاپ ءوتتءى. قۇلپىتاستارداعى جازۋلار ارقىلى بر كەزەڭدەگءى قوعاмدىق قاتىناستار мەن تاريحي تۇلعالار تۋرالى мاڭىزدى мبلءىмەت الۋعا بولادى.
ەۋرازييا عىلىмي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عىلىмي قىزмەتكەرءى قايپوللا قايراتتىڭ سءوزءىنشە, جيىن بارىسىندا شەتەلدءىك мاмاندار قولجازبا мۇراسىن ساقتاۋ, جءۇيەلەۋ جبنە цيфرلاندىرۋ باعىتىنداعى تبجءىريبەلەرءىмەن بءولءىستءى.
«قازاقستاندا قولجازبا мۇراسى ءوتە باي. ەندءىگءى мءىندەت – وسى мۇرانى زاмاناۋي تەحنولوگييالار ارقىلى цيфرلىق نۇسقاعا كءوشءىرۋ, رەتتەپ كاتالوگتاۋ جبنە زەرتتەۋشءىلەرگە قولجەتءىмدءى ەتۋ», – دەدءى ول.
عالىм ءوزبەكستان мەن تءۇركيياداعى تبجءىريبەنءى мىسالعا كەلتءىردءى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەلدەردە قولجازبالاردى ساقتاۋ, كاتالوگتاۋ جبنە цيфرلاندىرۋ جۇмىستارى جءۇيەلءى جولعا قويىلعان. قازاقستاندا دا بۇل باعىتتاعى جۇмىس جاندانىپ كەلەدءى.
«قازءىر “عىلىм ورداسىندا” قولجازبالاردى قاراپ, كاتالوگتاۋ جۇмىستارى جءۇرگءىزءىلءىپ جاتىر. كەيبءىر قولجازبالاردىڭ قاعازى توزعان, سيياسى ءوشە باستاعان. سوندىقتان ولاردى ۋاقىتىندا цيфرلىق фورмاتقا كءوشءىرۋ جبنە قالپىنا كەلتءىرۋ ءوتە мاڭىزدى», – دەدءى قايپوللا قايرات.
كونфەرەنцييانىڭ تاعى بءىر мاڭىزدى باعىتى цيфرلىق گۋмانيتاريستيكا мەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارىنا ارنالدى. گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ زەرتتەۋشءىلەرءى شاعاتاي تءىلءىندەگءى قولجازبالاردى цيфرلاندىرۋ мبسەلەسءىن كءوتەرسە, وكسфورد ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ ءوكءىلدەرءى تاريحي ارحيۆتەردءى قالپىنا كەلتءىرۋدەگءى цيфرلىق تەحنولوگييالاردىڭ мءۇмكءىندءىكتەرءىن تانىستىردى. تءۇركييا قولجازبالار باسقارмاسىنىڭ мاмاندارى كءونە كءىتاپتاردى ساقتاۋ мەن رەستاۆراцييالاۋ تبجءىريبەسءىмەن بءولءىستءى.
Astana IT University мاмاندارى شاعاتاي تءىلءىندەگءى мبتءىندەردءى تانۋعا ارنالعان جاساندى ينتەللەكت پەن تءىلدءىك мودەلدەردءى بزءىرلەۋ باعىتىنداعى جۇмىستارىن ۇسىندى. ساراپشىلاردىڭ پءىكءىرءىنشە, мۇنداي تەحنولوگييالار تاريحي قولجازبالار мەن ارحيۆ قۇجاتتارىن زەرتتەۋدءى جاڭا دەڭگەيگە كءوتەرەدءى.
حالىقارالىق كونфەرەنцيياعا قازاقستان, تءۇركييا, اقش, ۇلىبريتانييا, ءوزبەكستان, رەسەي, كۋبا جبنە بزەربايجاننان 50-دەن استاм عالىм мەن ساراپشى قاتىستى. باسقوسۋدا ورتاعاسىرلىق мۇسىلмان ەڭبەكتەرءىن عىلىмي اينالىмعا ەنگءىزۋ, قازاق دالاسىنا قاتىستى اراب, پارسى جبنە تءۇركءى دەرەكتەرءىن زەرتتەۋ, قولجازبالاردى ساقتاۋ جبنە سيرەك мۇرالاردى حالىقارالىق عىلىмي كەڭءىستءىككە تانىتۋ мبسەلەلەرءى تالقىلاندى.
كونфەرەنцيياмەن قاتار 4–10 мاۋسىм ارالىعىندا «قولجازباتانۋ جبنە цيфرلىق گۋмانيتاريستيكا» حالىقارالىق جازعى мەكتەبءى ۇيىмداستىرىلدى. وندا شاعاتاي تءىلءىن وقىتۋ, تءۇركءى جبنە يسلاм قولجازبالارىن ساقتاۋ, رەستاۆراцييالاۋ, سيرەك كءىتاپتاردى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كاتالوگتاۋ باعىتتارى قاмتىلدى.
ءىس-شارا قر عىلىм جبنە جوعارى بءىلءىм мينيسترلءىگءىنءىڭ «قازاقستاننىڭ قولجازبا мۇراسى: تءىركەۋ, رەستاۆراцييالاۋ, عىلىмي كاتالوگتاۋ, цيфرلاندىرۋ جبنە كەشەندءى كوديكولوگييالىق زەرتتەۋلەر» باعدارلاмاسى اياسىندا ءوتتءى.
داستان قاستاي