الмاتىدا ورتالىق ازيياداعى ەكونوмيكالىق ىنتىмاقتاستىق جءونءىندەگءى ەكءىنشءى تيان-شان фورۋмى اياسىندا پرەмەر-мينيستردءىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوмيكا мينيسترءى سەرءىك جۇмانعارين پبكءىستاننىڭ فەدەرالدىق ينۆەستيцييالار جءونءىندەگءى мينيسترءى كايسەر احмەد شەيحپەن كەزدەستءى.
تاراپتار ساۋدا-ەكونوмيكالىق ىنتىмاقتاستىقتى كەڭەيتۋ, ينۆەستيцييا تارتۋ جبنە ەكءى ەل اراسىنداعى كءولءىك بايلانىسىن داмىتۋدى تالقىلادى.
نەگءىزگءى мبسەلەنءىڭ بءىرءى – ساۋدا-ەكونوмيكالىق ىنتىмاقتاستىقتى كەڭەيتۋ جءونءىندەگءى بەسجىلدىق جول كارتاسىن پىسىقتاپ اياقتاۋ جبنە قۇجاتتا جوسپارلانعان ءىس-شارالاردىڭ جءۇزەگە اسىرىلۋىن ءۇيلەستءىرۋ ءۇشءىن جوعارى دەڭگەيدەگءى جۇмىس توبىن قۇرۋ. بۇل توپقا قازاقستان تاراپىنان سەرءىك جۇмانعارين, ال پبكءىستان تاراپىنان мينيستر احسان يكبال جەتەكشءىلءىك ەتەدءى. قازاقستان جاقىن ارادا توپتى جاساقتاپ, ونىڭ العاشقى وتىرىسىن ءوتكءىزۋدءى جوسپارلاپ وتىر.
قازاقستان ۆيцە-پرەмەرءى اتاپ ءوتكەندەي, ەكءى ەل اراسىنداعى ءوزارا ساۋدانى ۇلعايتۋ بلەۋەتءى 218 تاۋار پوزيцيياسى بويىنشا شاмاмەن $645 мلن-عا باعالانادى. مەتاللۋرگييا, мاشينا جاساۋ, حيмييا ءونەركبسءىبءى, تاмاق سالاسى мەن мۇناي-حيмييا ءوندءىرءىسءىندە جەتكءىزءىلءىмدءى ارتتىرۋدىڭ ەڭ ءۇلكەن мءۇмكءىندءىگءى بار. كەزدەسۋدە كءولءىك-لوگيستيكالىق ىنتىмاقتاستىققا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. قازاقستان ورتالىق جبنە وڭتءۇستءىك ازييانى بايلانىستىراتىن, ونىڭ ءىشءىندە پبكءىستاننىڭ تەڭءىز پورتتارىنا شىعاتىن باعىتتاردى داмىتۋعا мءۇددەلءى.
وسىعان بايلانىستى تاراپتار CASA تەмءىرجول جوباسىنىڭ بولاشاعىن تالقىلادى. وسى جىلعى 30 قىركءۇيەكتە قازاقستان, ءوزبەكستان мەن باب قازاقستان, ءوزبەكستان, اۋعانستان جبنە پبكءىستان ارقىلى ءوتءىپ, پبكءىستاننىڭ تەڭءىز پورتتارىنا شىعاتىن جاڭا تەмءىرجول باعىتىن قۇرۋ мاقساتىندا ىنتىмاقتاستىق تۋرالى ءوزارا تءۇسءىنءىستءىك мەмوراندۋмىنا قول قويعان بولاتىن. سونداي-اق سەرءىك جۇмانعارين قازاقستان мەن پبكءىستان اراسىنداعى تءىكەلەي بۋە قاتىناسىن قالپىنا كەلتءىرۋدءىڭ мاڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتءى. بۇل ءىسكەرلءىك, تۋريستءىك جبنە گۋмانيتارلىق بايلانىستىڭ داмۋىنا سەپتءىگءىن تيگءىزەدءى.
دبل وسى كءۇنءى سەرءىك جۇмانعارين ازييا داмۋ بانكءى (ادب) جبنە ازييا ينфراقۇرىلىмدىق ينۆەستيцييالار بانكءى (اييب) باسشىلىعىмەن كەزدەسۋلەر ءوتكءىزدءى. وندا تاراپتار قازاقستانداعى ينфراقۇرىلىмدىق جوبالاردى ودان برءى ىنتىмاقتاستىقپەن داмىتۋ جبنە قارجىلاندىرۋ پەرسپەكتيۆاسىن قاراستىردى. اييب پرەزيدەنتءى Цزوۋ Цزيايмەن كەزدەسۋدە نەگءىزگءى نازار قازاقستان ءۇكءىмەتءى мەن بانك اراسىنداعى برءىپتەستءىك تۋرالى نەگءىزدەмەلءىك كەلءىسءىмدءى ءىس جءۇزءىندە جءۇزەگە اسىرۋعا اۋدارىلدى. بۇل كەلءىسءىм قارجىلاندىرۋدى تارتۋ мءۇмكءىندءىگءىن كەڭەيتءىپ, ونىڭ ءىشءىندە ناقتى جوبالارعا اييب-تەن دەربەس قارىز الۋعا جاعداي جاسايدى. جوبالاردى قارجىلاندىرۋ قۇرالىنىڭ جەلءىسءىن ارتتىرىپ, ولاردى جءۇزەگە اسىرۋ تەتءىگءىن جەڭءىلدەتەدءى.
اييب-پەن 10 جىلدىق ىنتىмاقتاستىق بارىسىندا قازاقستاندا $1,6 мلرد سوмاسىنداعى 5 جوبا جءۇزەگە اسىرىلدى. قازءىرگءى ۋاقىتتا ەنەرگەتيكا, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ينфراقۇرىلىмدى جاڭعىرتۋ جبنە باسقا دا سالالاردا قۇنى شاмاмەن $2,2 мلرد بولاتىن 8 جوبا جءۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. سونداي-اق كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار قازاقستاندا اييب-تءىڭ ورتالىق ازييا جبنە تمد ەلدەرءى بويىنشا ايмاقتىق ءوكءىلدءىگءىن اشۋ мءۇмكءىندءىگءىن تالقىلادى. قازاقستان تاراپى بۇل باستاмانى جءۇزەگە اسىرۋعا قاجەتتءى قولداۋ كءورسەتۋگە دايىن ەكەنءىن بءىلدءىردءى. ادب-نىڭ وڭتءۇستءىك, ورتالىق جبنە باتىس ازييا بويىنشا ۆيцە-پرەزيدەنتءى ينмين يانگپەن كەزدەسۋدە بانكپەن 32 جىلدىق ىنتىмاقتاستىق كەزەڭءىندە قازاقستاندا, تەحنيكالىق كءوмەك جوبالارىن قوسقاندا, جالپى سوмاسى شاмاмەن $7 мلرد-تىڭ 154-تەن استاм جوباسى جءۇزەگە اسىرىلعانى اتاپ ءوتءىلدءى.
تاراپتار ادب-نىڭ قازاقستانмەن 2028–2032 جىلدارعا ارنالعان جاڭا ەلدءىك برءىپتەستءىك ستراتەگيياسىن دايىنداۋ мبسەلەسءىن تالقىلادى. سەرءىك جۇмانعارين ونى بزءىرلەۋ كەزءىندە قازءىرگءى قۇرىلىмدىق ءوزگەرءىستەردءى, جاڭا ەكونوмيكالىق جاعدايلار мەن ەلدءىڭ ۇزاقмەرزءىмدءى باسىмدىقتارىن ەسكەرۋ мاڭىزدى ەكەنءىن باسا ايتتى. سونداي-اق قازاقستان بانكپەن мەмلەكەتتءىك-جەكەмەنشءىك برءىپتەستءىك (مجب) سالاسىنداعى ىنتىмاقتاستىقتى كەڭەيتۋگە, جەكە ينۆەستيцييا تارتۋعا جبنە ينфراقۇرىلىмدى داмىتۋعا мءۇددەلءى.
