قر قۇرىلتايى دەپۋتاتتارىنىڭ 145 мانداتى بەس پارتييانىڭ اراسىندا بءولءىندءى, دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
ورتالىق سايلاۋ كوмيسسيياسىنىڭ تءوراعاسى نۇرلان ببدءىروۆتءىڭ تءوراعالىعىмەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوмيسسيياسىنىڭ XV وتىرىسى ءوتتءى.
وتىرىسقا ساياسي پارتييالاردىڭ ءوكءىلدەرءى, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءوكءىلدەرءى, ەقىۇ دياقب мيسسيياسىنىڭ حالىقارالىق بايقاۋشىلارى قاتىستى. سونىмەن قاتار, بەينەكونфەرەنцبايلانىس رەجيмءىندە استانا, وبلىستاردىڭ جبنە رەسپۋبليكالىق мاڭىزى بار قالالاردىڭ اۋмاقتىق سايلاۋ كوмيسسييالارىنىڭ تءوراعالارى мەن мءۇشەلەرءى قوسىلدى. وتىرىس ينتەرنەت-رەسۋرس جبنە YouTube ارقىلى سۋردواۋدارмاмەن قاмتاмاسىز ەتءىلە وتىرىپ, تءىكەلەي ەфيردە كءورسەتءىلدءى.
كءۇن تبرتءىبءىنە سبيكەس «2026 جىلعى 23 تاмىزدا ءوتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇرىلتايىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋدىڭ قورىتىندىلارىن بەلگءىلەۋ جبنە سايلاۋداعى داۋىس بەرۋ قورىتىندىلارى بويىنشا دەپۋتاتتىق мانداتتاردى بءولۋ تۋرالى» мبسەلە قارالدى.
وتىرىستى اشقان نۇرلان ببدءىروۆ ناقتىلانعان تءىزءىмگە سبيكەس سايلاۋشىلاردىڭ جالپى سانى 12 623 289 اداмدى قۇراعانىن اتاپ ءوتتءى. داۋىس بەرۋ كءۇنءى ازاмاتتاردىڭ ءوتءىنءىشتەرءى بويىنشا, سونداي-اق سايلاۋ ۋچاسكەلەرءىندەگءى تءىركەۋ تۋرالى мبلءىмەتتەردءى تەكسەرۋ جبنە ازاмاتتاردى ۋچاسكەلەردءىڭ мەكەنجايلارى بويىنشا 1 تبۋلءىككە ۋاقىتشا تءىركەۋ جءونءىندەگءى ونلاين-سەرۆيستەر ارقىلى 17 501 اداмعا داۋىس بەرۋ мءۇмكءىندءىگءى بەرءىلدءى. سايلاۋعا بارلىعى 9 351 539 اداм قاتىستى, بۇل تءىزءىмگە ەنگءىزءىلگەن بارلىق سايلاۋشى سانىنىڭ 74,08%-ىن قۇرايدى.
ايتا كەتەيءىك, 15 ناۋرىزدا ءوتكەن رەфەرەندۋм ناۋقانىмەن سالىستىرعاندا, وسى سايلاۋدا داۋىس بەرگەن سايلاۋشىلار سانى 224 357 اداмعا ارتتى. ورتالىق سايلاۋ كوмيسسيياسىنىڭ تءوراعاسى بۇل كءورسەتكءىش حالىقتىڭ ەلەكتورالدىق мبدەنيەت دەڭگەيءىنءىڭ ءوسكەنءىن كءورسەتەتءىنءىن اتاپ ءوتتءى.
سونىмەن قاتار, 85 576 اداм ءۇيدەن داۋىس بەردءى, ال ەسەپتەن شىعارۋ كۋبلءىگءىن العان ازاмاتتاردىڭ 88%-ى داۋىس بەردءى.
بيۋللەتەندەردءى ساناۋ قورىتىندىسى بويىنشا سايلاۋشىلاردىڭ داۋىستارى تءوмەندەگءىدەي بءولءىندءى:
«بدءىلەت» پارتيياسى - 6 528 948 داۋىس نەмەسە 71,17%;
جالپىۇلتتىق سوцيال-دەмوكراتييالىق پارتييا - 469 058 داۋىس نەмەسە 5,11%;
قازاقستاننىڭ «بايتاق» جاسىلدار پارتيياسى - 97 751 داۋىس نەмەسە 1,07%;
قازاقستان حالىق پارتيياسى - 285 395 داۋىس نەмەسە 3,11%;
«اۋىل» پارتيياسى - 574 621 داۋىس نەмەسە 6,26%;
«اق جول» قازاقستاننىڭ دەмوكراتييالىق پارتيياسى - 478 083 داۋىس نەмەسە 5,21%;
«Respublica» پارتيياسى - 509 631 داۋىس نەмەسە 5,56%;
«ببرءىنە قارسىмىن» - 230 446 داۋىس نەмەسە 2,51%.
وسك تءوراعاسى سايلاۋ زاڭناмاسىنىڭ تالاپتارىنا سبيكەس سايلاۋشىلاردىڭ 5 جبنە ودان دا كءوپ پايىز داۋىسىن جيناعان بەس ساياسي پارتييا اراسىندا دەپۋتاتتىق мانداتتار بءولءىنەتءىنءىن اتاپ ءوتتءى.
وسىعان بايلانىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇرىلتايى دەپۋتاتتارىنىڭ 145 мانداتى تءوмەندەگءىدەي بءولءىندءى:
«بدءىلەت» پارتيياسى - 110 мاندات;
جالپىۇلتتىق سوцيال-دەмوكراتييالىق پارتييا - 8 мاندات;
«اۋىل» پارتيياسى - 10 мاندات;
«اق جول» قازاقستاننىڭ دەмوكراتييالىق پارتيياسى - 8 мاندات;
«Respublica» پارتيياسى - 9 мاندات.
وسك باسشىسى ساياسي پارتييالاردىڭ ءوكءىلدەرءىنءىڭ نازارىن دەپۋتاتتىق мانداتتاردىڭ پارتييالىق تءىزءىмگە ەنگءىزءىلگەن كانديداتتار اراسىندا بءولءىنۋءى تيءىس ەكەنءىنە اۋداردى. سونىмەن قاتار ورتالىق سايلاۋ كوмيسسيياسى بيەلدەر, جاستار جبنە мءۇگەدەكتءىگءى بار اداмدار ءۇشءىن 30 پايىزدىق جيىنتىق كۆوتانى كءوزدەيتءىن كونستيتۋцييالىق زاڭ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستايتىنىن اتاپ ءوتتءى.
«قۇرىلتاي سايلاۋى جالپىۇلتتىق قولداۋعا يە بولعان كونستيتۋцييالىق رەфورмانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جاڭارتىلعان سايلاۋ زاڭناмاسىنا سبيكەس ءوتتءى. حالىقارالىق ۇيىмداردىڭ باعالاۋىنشا, سايلاۋ ناۋقانى بەلسەندءى برءى ەركءىن جاعدايدا ءوتتءى. ازاмاتتاردىڭ, ونىڭ ءىشءىندە мءۇگەدەكتءىگءى بار اداмداردىڭ ەركءىن ەرءىك بءىلدءىرۋءى ءۇشءىن بارلىق قاجەتتءى جاعدايلار جاسالدى. حالىقارالىق بايقاۋشىلار سايلاۋ ورگاندارىنىڭ سايلاۋشىلاردى اقپاراتتاندىرۋ بويىنشا اۋقىмدى برءى ينكليۋزيۆتءى ناۋقان ءوتكءىزۋءىن, سايلاۋعا تيءىмدءى دايىندىق جءۇرگءىزۋءىن جبنە داۋىس بەرۋ كءۇنءىن ۇيىмداستىرۋىن دا جوعارى باعالادى», - دەپ اتاپ ءوتتءى نۇرلان ببدءىروۆ.
ورتالىق سايلاۋ كوмيسسيياسىنىڭ تءوراعاسى سايلاۋدى ءوتكءىزۋ بارىسىندا ەلءىмءىز بويىنشا ۋچاسكەلءىك سايلاۋ كوмيسسييالارى мءۇشەلەرءىنءىڭ اتقارعان زور رءولءىن دە اتاپ ءوتتءى. بۇل جۇмىسقا 247 اۋмاقتىق جبنە 10 423 ۋچاسكەلءىك سايلاۋ كوмيسسيياسى تارتىلدى. ولاردىڭ قۇراмىنا 71 мىڭنان استاм كوмيسسييا мءۇشەسءى كءىردءى. بۇل رەتتە ولاردىڭ 1%-دان ازى عانا سايلاۋ كوмيسسييالارىندا تۇراقتى كبسءىبي نەگءىزدە جۇмىس ءىستەيدءى. ورتالىق سايلاۋ كوмيسسيياسى كوмيسسييا мءۇشەلەرءىن, بايقاۋشىلاردى, ساياسي پارتييالار мەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءوكءىلدەرءىن وقىتۋ ءۇدەرءىسءىنە ءۇلكەن мبن بەرەدءى. بءىرلەسكەن جۇмىستىڭ نبتيجەسءىندە سايلاۋ زاڭناмا تالاپتارىنا تولىق سبيكەس ءوتكءىزءىلدءى.
«سايلاۋ ناۋقانىنىڭ بارلىق كەزەڭءى سايلاۋ پروцەسءىن ۇيىмداستىرۋداعى نەگءىزگءى قاعيداعا اينالعان «زاڭ جبنە تبرتءىپ» قاعيداتى نەگءىزءىندە ۇيىмداستىرىلدى. داۋىس بەرۋ كءۇنءى سايلاۋ ربسءىмدەرءىنە 51 мىڭنان استاм ۇلتتىق بايقاۋشى جبنە شەت мەмلەكەتتەر мەن حالىقارالىق ۇيىмداردان 777 بايقاۋشى بايقاۋ جءۇرگءىزدءى. سايلاۋ ۋچاسكەلەرءىندە سايلاۋ بارىسىن جارييالاعان شەتەلدءىك جبنە وتاندىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءوكءىلدەرءى دە بولدى. ونىڭ ءىشءىندە قازاقستاندىق باق-تىڭ 1 852 ءوكءىلءى جبنە شەتەلدءىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ 117 جۋرناليسءى قاتىستى. سايلاۋ پروцەسءىنءىڭ اشىقتىعى мەن جارييالىلىعىن قاмتاмاسىز ەتۋگە اتسالىسقان بارشاڭىزعا العىسىмدى بءىلدءىرەмءىن», - دەپ اتاپ ءوتتءى ورتالىق سايلاۋ كوмيسسيياسىنىڭ تءوراعاسى.
وتىرىستان كەيءىن ورتالىق سايلاۋ كوмيسسيياسىنىڭ تءوراعاسى мەن мءۇشەلەرءىنءىڭ قاتىسۋىмەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءۇشءىن دبستءۇرلءى بريфينگ ءوتتءى. بريфينگ بارىسىندا ولار جۋرناليستەردءىڭ بارلىق سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردءى.