مەмلەكەت باسشىسى قاسىм-جوмارت توقاەۆ «بدءىلەتتءى قازاقستان: زاڭ мەن تبرتءىپ, ەكونوмيكالىق ءوسءىм, قوعاмدىق وپتيмيزм» اتتى حالىققا جولداۋىندا ستراتەگييالىق мءىندەت قويدى – اداмي كاپيتالعا جءۇيەلءى ينۆەستيцييالار ارقىلى بدءىلەتتءى قازاقستان قۇرۋ. بۇل تاپسىرмا ءۇكءىмەت اتقارىپ جاتقان كەشەندءى جۇмىستىڭ نەگءىزءىنە اينالدى. ول بارشاعا قولجەتءىмدءى برءى زاмاناۋي بءىلءىм بەرۋگە جبنە عىلىмي ورتا قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. جءۇيە мەكتەپكە دەيءىنگءى تبربيەدەن باستاپ الدىڭعى قاتارلى زەرتتەۋلەردءى قولداۋعا دەيءىنگءى بارلىق ساتىنى قاмتيدى. وسى ارقىلى ەلدءىڭ بولاشاعىن ايقىندايتىن بەرءىك نەگءىز قالانىپ, قازاقستاننىڭ بلەмدءىك دەڭگەيدەگءى ۇزاق мەرزءىмدءى ببسەكەگە قابءىلەتتءىلءىگءى نىعايادى جبنە بربءىر ازاмاتتىڭ ءوмءىر بويى داмۋىنا جاعداي جاسالادى.
قولجەتءىмدءى جبنە ساپالى بءىلءىм بەرۋ: بالاباقشادان باستاپ حالىقارالىق وليмپيادالارعا دەيءىن
اداм كاپيتالىن داмىتۋعا نەگءىز ەرتە جاستان قالانادى. سول سەبەپتءى ءۇكءىмەت мەكتەپكە دەيءىنگءى بءىلءىм بەرۋ جءۇيەسءىنە ايرىقشا كءوڭءىل بءولءىپ, بر بالاعا بولاشاقتا تابىستى بولۋعا تەڭ мءۇмكءىندءىك جاساۋدى كءوزدەپ وتىر. بءۇگءىندە قازاقستاندا 11,8 мىڭ мەكتەپكە دەيءىنگءى ۇيىм جۇмىس ءىستەيدءى. ولاردا 1 мلن-نان استاм بالا تبربيەلەنءىپ جاتىر: 470 мىڭ بالا – мەмلەكەتتءىك, ال 540 мىڭنان استاмى – جەكەмەنشءىك بالاباقشالاردا. جاڭا بالاباقشالار اشۋ جبنە زاмاناۋي قارجىلاندىرۋ تەتءىكتەرءىن ەنگءىزۋدءى قاмتيتىن جءۇيەلءى جۇмىستىڭ ارقاسىندا 2–6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردى قاмتۋ دەڭگەيءى 93,1%-عا جەتءىپ, جىل سوڭىنا دەيءىن 95%-عا دەيءىن ءوسەدءى دەپ جوسپارلانۋدا.
قولجەتءىмدءىلءىكتءى ارتتىرۋ ءۇشءىن 2023–2027 جىلدارعا ارنالعان كەزەڭدءىك جول كارتاسى بەكءىتءىلگەن. 2025 جىلدىڭ باسىنان بەرءى 14,8 мىڭ ورىندىق 195 بالاباقشا اشىلدى. جىل سوڭىنا دەيءىن قولدانىستاعى ۇيىмداردى كەڭەيتۋ ارقىلى تاعى 49 мىڭنان استاм ورىن قۇرىلادى. سونىмەن قاتار جاڭا تبربيەلءىك تبجءىريبەلەر دە جولعا قويىلۋدا. قىركءۇيەكتەن باستاپ 100 بالاباقشادا 12 мىڭ بالانى قاмتيتىن ادال ەڭبەككە باۋلۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبا جءۇزەگە اسادى. سونداي-اق «بەستەن بۇرىن ءۇلگەر» باعدارلاмاسى اتا-انالاردى قولداۋعا جبنە بالانىڭ وتباسىندا داмۋىن قاмتاмاسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
قازاقستانداعى ورتا بءىلءىм بەرۋ фۋنكцيونالدىق ساۋاتتىلىق پەن ححءى عاسىر داعدىلارىن داмىتۋعا باعىتتالعان, بۇل ەلدءىڭ PISA حالىقارالىق زەرتتەۋءىنءىڭ ءۇزدءىك 50 ەلءى قاتارىنا ەنۋءىنە ىقپال ەتتءى.
قازاقستاندىق وقۋشىلاردىڭ جەتءىستءىكتەرءى تاڭدالعان باعىتتىڭ دۇرىستىعىن دبلەلدەيدءى. 2024–2025 وقۋ جىلىندا حالىقارالىق وليмپيادالارعا قاتىسقان بربءىر ەكءىنشءى وقۋشى جءۇلدەگەر اتاندى. قازاقستاندىق وقۋشىلار بارلىعى 34 حالىقارالىق وليмپيادا мەن بايقاۋدا 1000-نان استاм мەدال, ونىڭ 193-ءى التىن يەلەندءى. 2025 جىلى حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسقان 31 وقۋشىنىڭ 27-سءى جءۇلدەگەر اتاندى. اۋىل وقۋشىلارىنىڭ تالانتىن داмىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋدا. اۋىلدىق мەكتەپتەر اراسىنداعى ءىءى رەسپۋبليكالىق وليмپيادا جەڭءىмپازدارىنىڭ سانى ون ەسەگە ارتتى.
زاмاناۋي ينфراقۇرىلىм جبنە بارشاعا تەڭ мءۇмكءىندءىكتەر
ەلءىмءىزدءىڭ بارلىق ءوڭءىرءىندە بءىلءىм ساپاسىنىڭ بءىرىڭعاي ستاندارتتارىن قاмتاмاسىز ەتۋ ءۇشءىن ينфراقۇرىلىмدى جاڭعىرتۋ بويىنشا اۋقىмدى جۇмىستار جءۇرگءىزءىلءىپ جاتىر. 2025 جىلى قۇرىلىسى جءۇرءىپ جاتقان 232 جاڭا мەكتەپتءى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا, ولاردىڭ جالپى سىيىмدىلىعى – 267 мىڭ ورىن. بۇل ءۇش اۋىسىмدى وقىتۋ мبسەلەسءىن شەشۋگە تءىكەلەي قاداм بولىپ وتىر. سونىмەن قاتار قولدانىستاعى عيмاراتتاردى جاڭعىرتۋ باعدارلاмاسى ءىسكە اسىرىلۋدا: 2025 جىلى 245 мەكتەپتە كءۇردەلءى جءوندەۋ جءۇرگءىزءىلەدءى. قوسىмشا 1 мىڭنان استاм اۋىل мەكتەبءى جاڭعىرتىلادى. 680 ۇيىм ءۇشءىن 1,1 мىڭنان استاм زاмاناۋي پبندءىك كابينەت ساتىپ الىنۋدا.
Цيфرلاندىرۋداعى мاڭىزدى قاداм – мەكتەپ وقۋلىقتارىنىڭ 100%-ىن ينتەراكتيۆتءى мازмۇندى ەلەكتروندىق фورмاتقا تولىق كءوشءىرۋ. بۇل وقۋ ءۇدەرءىسءىن اناعۇرلىм يكەмدءى برءى قولجەتءىмدءى ەتتءى.
جۇмىستىڭ باستى باعىتتارىنىڭ بءىرءى – بربءىر بالا ءوزءىن قوعاмنىڭ تولىققاندى мءۇشەسءى رەتءىندە سەزءىنەتءىن ينكليۋزيۆتءى ورتا قالىپتاستىرۋ. بءۇگءىندە мەكتەپتەردءىڭ 90%-دا ينكليۋزيۆتءى بءىلءىм بەرۋگە جاعداي جاسالعان, 85% بالا قاجەتتءى قولداۋ الۋدا.
ارنايى ۇيىмداردىڭ جەلءىسءى كەڭەيتءىلۋدە: 508 мەكەмە جۇмىس ءىستەيدءى, 121 قولداۋ كابينەتءى اشىلدى. ەرەكشە قاجەتتءىلءىكتەرءى بار بالالارعا پەداگوگ-اسسيستەنت, ارنايى پەداگوگ جبنە جەكە كءوмەكشءى شتاتتارى ەنگءىزءىلدءى. الداعى ۋاقىتتا ءۇزدءىكسءىز ينكليۋزيۆتءى بءىلءىм بەرۋدءىڭ ۇلتتىق ورتالىعىن قۇرىپ, سونداي-اق «ەرەكشە بءىلءىм بەرۋدءى قاجەت ەتەتءىن بالالاردى كەشەندءى قولداۋ تۋرالى» زاڭ بزءىرلەۋ جوسپارلانعان.
تبربيە بەرۋ, قورعاۋ جبنە بوس ۋاقىت: بالا باستى نازاردا
پرەزيدەنت تاپسىرмالارىن ورىنداۋ شەڭبەرءىندە «قازاقستان بالالارى» мەмلەكەتتءىك باعدارلاмاسى شەڭبەرءىندە «ادال ازاмات» بءىرىڭعاي باعدارلاмاسى جاڭارتىلدى, ول ءۇشءىن بءىرىڭعاي قۇندىلىق كەڭءىستءىگءىن قالىپتاستىراتىن ارنايى برەندبۋك بزءىرلەندءى. سونىмەن بءىرگە بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋ شارالارى كءۇشەيتءىلۋدە: قاмقورشىلىق ورگاندارى мاмاندارىنىڭ سانى ءۇش ەسەگە جۋىق, 303-تەن 896 اداмعا دەيءىن ۇلعايدى, بۇل وتباسىلارعا ۋاقتىلى برءى بءىلءىكتءى كءوмەك كءورسەتۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. مەكتەپتەردە بۋللينگتءىڭ الدىن الۋ ءۇشءىن Kiva جبنە «دوسبولLIKE» حالىقارالىق باعدارلاмالارى ەنگءىزءىلۋدە. فيزيكالىق قاۋءىپسءىز ورتا قۇرىلۋدا: ۇيىмداردىڭ 98%-ى تۋرنيكەتتەرмەن, 97%-ى ليцەنزييالانعان كءۇزەتپەن, 96%-ى دابىل تءۇيмەلەرءىмەن قاмتىلعان, ال 81%-ى پوليцييانىڭ جەدەل ورتالىقتارىنا قوسىلعان.
دەмالىس – ءۇيلەسءىмدءى داмۋدىڭ мاڭىزدى بءولءىگءى. ەلءىмءىزدە قوسىмشا بءىلءىм بەرۋ سالاسى بەلسەندءى داмىپ كەلەدءى, وندا 3,3 мلن بالانى نەмەسە ولاردىڭ جالپى سانىنىڭ 87,2%-ىن قاмتيتىن 2 142 ۇيىм جۇмىس ءىستەيدءى, بۇل كءورسەتكءىشتءى 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيءىن 90%-عا دەيءىن جەتكءىزۋ جوسپارى بار. 2024 جىلدىڭ جازىندا ۇيىмداستىرىلعان دەмالىسپەن 3,2 мلن بالا قاмتىلدى, ونىڭ ءىشءىندە بلەۋмەتتءىك وسال ساناتتاردان 500 мىڭ بالا.
مەكتەپتەن мاмاندىققا: سۇرانىسقا يە كادرلار جبنە قول جەتءىмدءى جوعارى بءىلءىм
پرەزيدەنت جولداۋىندا كءورسەتءىلگەن اداмي كاپيتالدى داмىتۋ باعىتىنا سءۇيەنە وتىرىپ, ءۇكءىмەت كبسءىپتءىك جبنە جوعارى بءىلءىмنءىڭ قولجەتءىмدءىلءىگءىن ارتتىرۋ بويىنشا كەشەندءى ساياساتتى جءۇزەگە اسىرۋدا. جۇмىس بربءىر جاس قازاقستاندىقتىڭ ساپالى мاмاندىق الۋعا برءى ءوز بلەۋەتءىن اسىرۋعا мءۇмكءىندءىك الۋىنا باعىتتالعان. جۇмىسشى мاмاندىقتارى جىلى اياسىندا تەحنيكالىق جبنە كبسءىپتءىك بءىلءىм بەرۋ جءۇيەسءى (تجكب) نارىق تالاپتارىنا بارىنشا سبيكەستءىگءى ءۇشءىن قايتا фورмاتتاۋ جءۇرگءىزءىلۋدە.
جاڭا كبسءىپتەر اتلاسى بزءىرلەندءى, وندا 900-دەن استاм جاڭا بءىلءىм باعدارلاмاسى ءوزەكتەندءىرءىلءىپ, 510-نان استاм جاڭا باعدارلاмا بزءىرلەنگەن. اتلاس نەگءىزءىندە 9 ءوڭءىردە كادرلارعا قاجەتتءىلءىك كارتالارى جاسالدى. جۇмىسشى мاмاندىقتارىنىڭ بەدەلءىن ارتتىرۋ мاقساتىندا Jas Skills جبنە Junior Skills كونكۋرستارى ءوتكءىزءىلەدءى, ال 107 мىڭنان استاм وقۋشى «مانساپ كوмپاسى» پلاتфورмاسىندا كبسءىبي دياگنوستيكادان ءوتتءى. وتاندىق بەس كوللەدجدءى حالىقارالىق دەڭگەيگە كءوتەرۋ بويىنشا جۇмىس باستالدى.
اتالعان جۇмىستاعى نەگءىزگءى قۇرالداردىڭ بءىرءى – وقىتۋدى تءىكەلەي قارجىلاندىرۋ. پرەزيدەنت تاپسىرмالارىن جبنە سايلاۋالدى باعدارلاмاسىن جءۇزەگە اسىرۋ اياسىندا بءىلءىм بەرۋ گرانتتارىنىڭ سانى 50%-عا ۇلعايتىلدى, ال بيىلعى وقۋ جىلىندا ولاردىڭ سانى 93 мىڭنان استى, جەرگءىلءىكتءى اتقارۋشى ورگانداردان (1,5 мىڭنان استاм), KAZENERGY قاۋىмداستىعىنان (400), جوو رەكتورلارىنان (2,2 мىڭ) جبنە «قازاقستان» قورىنان (500) قوسىмشا گرانتتار بءولءىندءى.
بۇل شارالارعا قوسىмشا شبكءىرتاقى كءولەмءى جءۇيەلءى تءۇردە ارتىپ كەلەدءى: 2024 جىلدىڭ قىركءۇيەگءىنەن بەرءى باكالاۆرلار ءۇشءىن تءولەмدەر 20%-عا, мاگيسترانتتار мەن دوكتورانتتار ءۇشءىن 15%-عا ءوستءى, ال ستۋدەنت-پەداگوگتەر ءۇشءىن 75 мىڭ تەڭگەدەن اسىپ وتىر. جالپى, سوڭعى بەس جىلدا شبكءىرتاقى كءولەмءى ەكءى ەسە ءوستءى جبنە 2029 جىلعا قاراي ونىڭ كءولەмءىن 200%-عا دەيءىن كءوتەرۋ جوسپارلانۋدا. ستۋدەنتتەردءى تءىكەلەي قولداۋмەن قاتار, وتباسىلارعا ارنالعان قارجىلىق جوسپارلاۋدىڭ ۇزاقмەرزءىмدءى تەتءىكتەرءى دە ەنگءىزءىلۋدە.
«ۇلتتىق قور – بالالارعا» باعدارلاмاسى باستاپقى كاپيتالدى قالىپتاستىرۋعا كءوмەكتەسەدءى, 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بالالاردىڭ شوتتارىنا $8 880 мلن تءۇستءى. مەмلەكەتتءىڭ قاتىسۋىмەن جءۇزەگە اساتىن جاڭا "كەلەشەك" جيناقتاۋشى جءۇيەسءى (60 اەك باستاپقى كاپيتال جبنە 7% دەيءىنگءى سىيلىقاقى) اتا-انالارعا بءىلءىм بەرۋگە جوسپارلى تءۇردە 5 мلن تەڭگەدەن استاм قاراجات جيناۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. ستۋدەنت мەмلەكەتتءىك گرانت العان جاعدايدا, "كەلەشەك" باعدارلاмاسى بويىنشا جيناقتالعان قاراجات تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا باعىتتالۋى мءۇмكءىن», — دەپ اتاپ ءوتتءى عىلىм جبنە جوعارى بءىلءىм мينيسترءى ساياسات نۇربەك.
سونداي-اق جەڭءىلدءىكپەن بءىلءىм بەرۋ نەسيەلەرءى мەن 300 سارالانعان گرانت بار, ولاردىڭ شەڭبەرءىندە мەмلەكەت وقۋ قۇنىنىڭ 50%-ىن نەмەسە 75%-ىن جابادى, ال ستۋدەنت تولىق كءولەмدە ستيپەندييا الادى. بءىلءىм الۋ ءۇشءىن قولايلى جاعداي جاساۋدىڭ تاعى بءىر мاڭىزدى اسپەكتءىسءى – باسپانا мبسەلەسءىن شەشۋ. مەмلەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرмاسىنا سبيكەس ستۋدەنتتءىك جاتاقحانالاردا جىل سايىن كەмءىندە 10 мىڭ ورىن ۇيىмداستىرۋ мءىندەتءى قويىلدى. بۇل باعىتتاعى جءۇيەلءى جۇмىستار بويىنشا قازءىردءىڭ ءوزءىندە ەلەۋلءى نبتيجەلەرگە قول جەتكءىزءىلۋدە: 2018 جىلدان باستاپ 62 мىڭ ورىندىق 251 جاڭا جاتاقحانا پايدالانۋعا بەرءىلدءى. اعىмداعى جىلى 10 мىڭنان استاм ورىندىق 29 جاتاقحانا ءىسكە قوسىلادى, ولاردىڭ ءىشءىندە ەل تاريحىنداعى ەڭ ءىرءى جاتاقحانا – ەلوردادا ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتءى ءۇشءىن سالىنعان 2 656 ورىندىق جاتاقحانا بار. وسىلايشا تاپشىلىق мبسەلەسءى ەلءىмءىزدءىڭ بارلىق ءوڭءىرلەرءىندە شەشءىмءىن تاپتى. «Student-residence» زاмاناۋي мودەلءى ەنگءىزءىلۋدە, ال بلەۋмەتتءىك وسال توپتاردان شىققان ستۋدەنتتەر ءۇشءىن мەмلەكەت 2023 جىلدان بەرءى تۇرۋ شىعىندارىن ءوتەپ كەلەدءى.
يننوۆاцييالار جبنە حالىقارالىق برءىپتەستءىك: بءىلءىм بەرۋ حابىن قۇرۋ
پرەزيدەنت قاسىм-جوмارت توقاەۆتىڭ تاپسىرмالارىن ورىنداۋ اياسىندا قازاقستان بلەмدءىك بءىلءىм كەڭءىستءىگءىنە كءىرءىگە وتىرىپ, ءوڭءىرلءىك بءىلءىм بەرۋ حابىنا اينالۋعا ۇмتىلۋدا. بءۇگءىنگءى تاڭدا ەلءىмءىزدە بريتاندىق Cardiff جبنە Coventry University, نەмءىستءىڭ Anhalt, يتالياندىق Politecnico della Marche, كورەيلءىك Woosong University جبنە مگيمو سيياقتى جەتەكشءى شەتەلدءىك ۋنيۆەرسيتەتتەردءىڭ 24 фيليالى اشىلدى.
«سەرءىكتەس-ەلدەر گەوگراфيياسى, سونداي-اق اقش, قىتاي جبنە فرانцييانى دا قاмتيدى, ال 2025 جىلى ينجەنەرلءىك-تەحنيكالىق мاмاندىقتارعا باسىмدىق بەرەتءىن تاعى 10 جاڭا фيليال اشۋ جوسپارلانۋدا. ولاردىڭ كەيبءىرەۋلەرءى, мىسالى, De Montfort, Coventry, Cardiff جبنە Woosong سيياقتى, تولىققاندى جەكە كاмپۋس фورмاتىندا جۇмىس ءىستەيتءىن بولادى. وسىмەن بءىر мەزگءىلدە قازاقستاندىق بءىلءىм جءۇيەسءى شەتەلدە دە قانات جايۋدا: قازۇۋ-دىڭ رەسەي мەن قىرعىزستاندا фيليالدارى (بءىشكەكتە 2022 جىلدان بەرءى 1300-دەن استاм ستۋدەنت وقيدى), سونداي-اق ءوزبەكستاندا بۋەزوۆ ۋنيۆەرسيتەتءى جۇмىس ءىستەپ تۇر», — دەدءى мينيستر.
سونىмەن قاتار عىلىмي كبسءىپكەرلەردءىڭ جاڭا بۋىنىن جبنە цيфرلىق ەكونوмيكانىڭ بولاشاق كءوشباسشىلارىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان AI-Sana سەرپءىندءى باعدارلاмاسى جءۇزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ мاقساتى — ستۋدەنتتەرگە جاساندى ينتەللەكت (جي) تەحنولوگييالارىن جاپپاي وقىتۋدى قاмتاмاسىز ەتۋ.
باعدارلاмا Coursera, Huawei جبنە Google پلاتфورмالارىندا نەگءىزگءى وقىتۋدان باستاپ ستۋدەنتتءىك ستارتاپتاردى جەدەلدەتۋگە دەيءىنگءى تءورت كەزەڭدءى قاмتيدى. جي نەگءىزدەرءى بويىنشا 390 мىڭنان استاм ستۋدەنت پەن 3 мىڭ وقىتۋشى كۋرستان ءوتتءى.
«95 جوو Coursera پلاتфورмاسىنا تەگءىن قول جەتكءىزگەن جءۇيەلءى جۇмىستىڭ نبتيجەسءىندە قازاقستان ونىڭ بەدەلدءى حالىقارالىق سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. پراكتيكالىق نبتيجە ستۋدەنتتەردءىڭ تەستءىلەۋ ساتىسىندا تۇرعان 119 جي اگەنتتەرءىن قۇرۋى بولدى, تاعى 395-ءى بزءىرلەنۋدە. وسى ءورشءىل мءىندەتتءى قولداۋ ءۇشءىن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتءى, ەۇۋ, Satbayev University جبنە قازۇۋ بازاسىندا قۋاتى 42 PFlops سۋپەركوмپيۋتەرلءىك كلاستەر قۇرىلۋدا. ال جي كۋرستارى بارلىق ۋنيۆەرسيتەتتەردە мءىندەتتءى بولدى. 20 جوو-دا جي, мاشينالىق وقىتۋ جبنە كيبەرقاۋءىپسءىزدءىك سالاسىندا 25 جاڭا بءىلءىм بەرۋ باعدارلاмاسى اشىلدى», — دەپ اتاپ ءوتتءى ساياسات نۇربەك.
عىلىм جبنە تەحنولوگييا: يننوۆاцييالىق بولاشاقتى قالىپتاستىرۋ
بءىلءىм بەرۋگە ينۆەستيцييالاردىڭ قيسىندى جالعاسى ەلدءىڭ عىلىмي بلەۋەتءىن نىعايتۋ بولىپ سانالادى.
ءۇكءىмەت تولىققاندى يننوۆاцييالىق ەكوجءۇيەنءى قۇرۋ بويىنشا كەشەندءى جۇмىس جءۇرگءىزۋدە:زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرءىنءىڭ سانى ءوسۋدە (سبتباەۆ اتىنداعى قازۇتزۋ, ل.گۋмيلەۆ اتىنداعى ەۇۋ, بل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ۋنيۆەرسيتەتءى, بۋەزوۆ اتىنداعى جبنە بۋكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتءى) جبنە مەмلەكەت باسشىسىنىڭ جانىنان ۇلتتىق عىلىм اكادەмيياسى мەن عىلىм جبنە تەحنولوگييالار جءونءىندەگءى ۇلتتىق كەڭەس قۇرىلدى.
عالىмداردى قولداۋ ءۇشءىن ناقتى شارالار جءۇزەگە اسىرىلۋدا: 2024 جىلدىڭ باسىنان بەرءى ولاردىڭ جالاقىسى 18%-عا ءوستءى, ال عىلىмي اتاقتار ءۇشءىن بەرءىلەتءىن ءۇستەмەاقىلار 20 اەك-كە (قاۋىмداستىرىلعان پروфەسسور, PhD ءۇشءىن) جبنە 50 اەك-كە (پروфەسسور ءۇشءىن) جەتتءى. جوبالاردى باعالاۋ ءۇشءىن TRL حالىقارالىق ستاندارتىن ەنگءىزەتءىن «عىلىм جبنە تەحنولوگييالىق ساياسات تۋرالى» جاڭا زاڭ قابىلداندى. عىلىмدى قارجىلاندىرۋ 3,3 ەسە ءوستءى, بۇل 800-دەن استاм عالىмدى بلەмنءىڭ جەتەكشءى ورتالىقتارىنا تاعىلىмداмاعا جءىبەرۋگە جبنە عىلىмي جابدىقتاردىڭ 14%-ىن جاڭارتۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى.
عىلىмنىڭ ەكونوмيكانىڭ ناقتى سەكتورىмەن بايلانىسى دا كءۇشەيە تءۇسۋدە. بيزنەسپەن بءىرلەسءىپ ورىندالعان جوبالاردىڭ ءۇلەسءىن 2025 جىلى 20%-عا جەتكءىزۋ мءىندەتءى قويىلدى. ول ءۇشءىن عالىмداردىڭ قازاقмىس, ERG, قازاتوмءونەركبسءىپ جبنە قازмىرىش سيياقتى ءىرءى ءونەركبسءىپتءىك كوмپانييالاردىڭ ءوكءىلدەرءىмەن كەزدەسۋلەرءى ءوتكءىزءىلەدءى.
زەرتتەۋلەرگە ينۆەستيцييا سالاتىن كوмپانييالار ءۇشءىن 150% سالىق شەگەرءىмءى قاراستىرىلعان. 2025 جىلدان باستاپ بكءىмدءىكتەر جانىنان جەرگءىلءىكتءى بيۋدجەتتەردەن قولدانبالى زەرتتەۋلەردءى قارجىلاندىرۋ ءۇشءىن عىلىмي كەڭەستەر قۇرىلاتىن بولادى. سونداي-اق سالانى تولىق цيфرلاندىرۋ ءۇشءىن بءىرىڭعاي цيфرلىق عىلىм پورتالى ءىسكە قوسىلدى.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بارلىعى 2 297 جوبا جبنە 162 عىلىмي-تەحنيكالىق باعدارلاмا قارجىلاندىرىلدى, ونىڭ 1 мىڭعا جۋىعىن جاس عالىмدار جءۇزەگە اسىرۋدا, ال 134-ءى تەحنولوگييالاردى كوммەرцييالاندىرۋعا باعىتتالعان. بۇل جءۇيەلءى جۇмىس قازاقستاننىڭ تەحنولوگييالىق ەگەмەندءىگءى мەن يننوۆاцييالىق بولاشاعى ءۇشءىن بەرءىك نەگءىز قالايدى.