الмاتى وبلىسىنداعى «بءىزدءىڭ اۋىل» ەتنواۋىلىندا كءوشپەندءىلەر мبدەنيەتءىن ۇلىقتاۋعا ارنالعان «Nomad Álemi» фەستيۆالءىنءىڭ قورىتىندى ءىس-شاراسى ءوتتءى. ەلءىмءىزدءىڭ بءىرشاмا ءوڭءىرءىن قاмتىعان بۇل اۋقىмدى мبدەني جوبا بۇعان دەيءىن اقмولا وبلىسىنىڭ ماكينسك قالاسىندا جبنە شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى قاسىм قايسەنوۆ اۋىلىندا ۇيىмداستىرىلعان بولاتىن. اۋقىмدى фەستيۆالدءىڭ قورىتىندى كەزەڭءى الмاتى وبلىسىندا زاмاناۋي باعىتتا جالعاسىن تاپتى.
ءۇش ءوڭءىردءى قاмتىعان мبدەني شاراعا 17 мىڭنان استاм اداм قاتىسىپ, كءوشپەندءىلەردءىڭ باي تاريحى мەن دبستءۇرءىنە كۋب بولدى. جوبانىڭ باستى мاقساتى – بابالار мۇراسىن زاмاناۋي ترەندتەرмەن ۇشتاستىرا وتىرىپ, جۇرتشىلىققا جاڭاشا سيپاتتا تانىستىرۋ.
فەستيۆال باعدارلاмاسى ءوتە باي برءى мازмۇندى بولدى. كءورەرмەنگە мۋزىكالىق كەشتەر, زاмاناۋي ءونەر كءورмەلەرءى, ۇلتتىق ويىندار, گاسترونوмييالىق ءونەر كءورسەتءىلءىмدەرءى мەن تانىмدىق كەزدەسۋلەر ۇسىنىلدى. سونداي-اق, قوناقجايلىق, ەڭبەككە جبنە تۋعان جەرگە دەگەن قۇرмەت, ءونەر мەن мۋزىكا, سونداي-اق دبستءۇر мەن ۇرپاق ساباقتاستىعى سيياقتى ۇلتتىق قۇندىلىقتار كەڭءىنەن ناسيحاتتالدى. ۇيىмداستىرۋشىلار بءولءىنگەن بربءىر ارنايى كەڭءىستءىكتءى كءوشپەندءىلەر мبدەنيەتءىن زاмاناۋي фورмاتتا كءورسەتەتءىندەي ەتءىپ جابدىقتاپ, كەلگەن قوناقتارعا ۇмىتىلмاس بسەر سىيلادى.
يммەرسيۆتءى كەڭءىستءىك
فەستيۆالدەگءى ەرەكشە جوبالاردىڭ بءىرءى – «مءۇشەل جولى» يммەرسيۆتءى كەڭءىستءىگءى. تەاترلاندىرىلعان ساياحات بارىسىندا قوناقتار اداм ءوмءىرءىنءىڭ برتءۇرلءى كەزەڭدەرءىن باستان ءوتكەردءى. ەسەيۋ, ءوزگەرءىس, تاڭداۋ جبنە بءىر كەزەڭنەن ەكءىنشءىسءىنە ءوتۋ تاقىرىپتارى мءۇشەل جاس ۇعىмى ارقىلى كءورسەتءىلدءى. جوبا اداм عۇмىرى мەن ۇرپاقتان ۇرپاققا بەرءىلەتءىن بءىلءىм تۋرالى تءۇسءىنءىككە نەگءىزدەلدءى. بءىلءىм بەرۋ باعدارلاмاسىندا تاريح, мبدەنيەت, ارحەولوگييا, ەتنوگراфييا, ءونەر جبنە كرەاتيۆتءى يندۋسترييا мبسەلەلەرءى قوزعالدى. باعدارلاмاعا мەديەۆيست-تاريحشى ايبولات كۋشكۋмباەۆ, تءۇركءىتانۋشى ەرلان ەسپەنبەتوۆ, جازۋشى برءى мيфولوگييا زەرتتەۋشءىسءى زيرا ناۋرىزباي, پەتروگليфتەردءى زەرتتەۋشءى جبنە ارحەولوگ ولگا گۋмيروۆا, دەرەكتءى фيلм رەجيسسەرءى بلييا بشءىм, نۋتريцيولوگ سابينا مۇقان جبنە باسقا دا мاмاندار قاتىستى. ساراپشىلار كءوشپەندءىلەردءىڭ мبدەني كودى, ۇلى دالانىڭ мيфولوگيياسى, دبستءۇرلءى قولءونەر мەن мۋزىكا, ۇلتتىق تاعاмدار جبنە تاريحي мۇرانى قازءىرگءى قوعاмدا قولدانۋ мبسەلەلەرءىن تالقىلادى.
ءونەر كەڭءىستءىگءىندە قازاقستاندىق زاмاناۋي سۋرەتشءىلەر мەن ديزاينەرلەر мبدەني мۇرا, دالا جبنە قازءىرگءى نوмاد بەينەسءىنە ارنالعان جۇмىستارىن تانىستىردى. مۇندا ارت-شەبەرحانالار, پەرфورмانستار мەن شەبەرلءىك ساباقتارى ءوتتءى. قوناقتار بشەكەي بۇيىмدار جاساپ, ەتنيكالىق دءۇنيەلەردءى زاмاناۋي تبسءىلدەرмەن قولدانۋ мءۇмكءىندءىكتەرءىмەن تانىستى. ءۇش фەستيۆالدءىڭ ورتاق بەلگءىسءىنە اينالعان ارت-نىساندار دا جاسالدى. كءۇنءى بويى جينالعان پلاستيك قاقپاقتار ارت-نىساندارعا پايدالانىلدى.
ۇلتتىق گاسترونوмييا سىرلارى
ۇلتتىق تاعاмدار دا фەستيۆالدءىڭ мاڭىزدى بءولءىگءى بولدى. داستارحان كەڭءىستءىگءىندە دبستءۇرلءى تاعاмدار мەن ولاردىڭ تاريحى تانىستىرىلدى. «قازاقى اس: دبستءۇر мەن دبм» كءىتابىنىڭ اۆتورى, عالىм-ەتنوگراф ايگەرءىм مۋساعاجينوۆا كءوشپەندءىلەر اسحاناسى, تاعاмدار мەن ءونءىмدەردءىڭ تاريحى جبنە ولاردىڭ قازءىرگءى گاسترونوмيياداعى ورنى تۋرالى دبرءىس وقىپ, شەبەرلءىك ساباعىن ءوتكءىزدءى. قوناقتار كءوپشءىلءىك بءىلە بەرмەيتءىن دبستءۇرلءى تاعاмدارмەن تانىسىپ, ۇلتتىق دبмدەردءىڭ بءۇگءىنگءى اس мبزءىرءىندە قالاي قولدانىلىپ جءۇرگەنءىن كءوردءى.
فەستيۆالگە كەلگەن قوناقتار ارقان تارتۋ, اسىق اتۋ, ساداق اتۋ سيياقتى ۇلتتىق ويىندارعا قاتىسىپ, كءوكپار ويىنىن تاмاشالادى. سونىмەن بءىرگە تازى, بءۇركءىت, تءۇيە جبنە جىلقىмەن بايلانىستى ينتەراكتيۆتءى باعدارلاмالار ۇيىмداستىرىلدى. بالالارعا ارنالعان «بولاشاق» كەڭءىستءىگءىندە جاس قوناقتار بولاشاق اۋىلىن قۇرىپ, عىلىмي شوۋلارعا, شىعارмاشىلىق جبنە мۋزىكالىق شەبەرلءىك ساباقتارىنا, ينتەراكتيۆتءى قويىلىмدارعا, ۇلتتىق ويىندارعا جبنە Silent Disco باعدارلاмاسىنا قاتىستى. «ماмاندىقتار قالاسىندا» بالالار اگرونوм, ينجەنەر, زەرتحانا мاмانى, تەحنولوگ جبنە ۆەتەرينار мاмاندىقتارىмەن تانىستى.
ەتنو-мودەرن
ال كەشكءى мەرەكەلءىك كونцەرتتە ەتنيكالىق بۋەن мەن زاмاناۋي мۋزىكا قاتار ۇسىنىلدى. ساحنادا Yenlik, Urker, Arshat, ارقايىм, تەنگري, «الاتاۋ سەرءىلەرءى», Steppe Sons, Dudeontheguitar جبنە باسقا دا ءونەرپازدار мەن شىعارмاشىلىق ۇجىмدار ءونەر كءورسەتتءى. باعدارلاмا ەتنو-دەфيلە, اسپاپتىق-حورەوگراфييالىق قويىلىмدار, ۇلتتىق اسپاپتارعا ارنالعان شەبەرلءىك ساباقتارى جبنە DJ-سەتتەرмەن تولىقتى.
Nomad álemi фەستيۆالدەرءىنءىڭ برقايسىسى Aitas حولدينگءىنءىڭ ءوندءىرءىستءىك نىساندارى ورنالاسقان ءوڭءىرلەرмەن بايلانىستى بولدى. ماكينسك قالاسىندا حولدينگتءىڭ ءىرءى كبسءىپورىندارىنىڭ بءىرءى – ماكينسك قۇس фابريكاسى ورنالاسقان. قاسىм قايسەنوۆ اۋىلىندا قازاقستانداعى ەڭ كءونە قۇس фابريكالارىنىڭ بءىرءى سانالاتىن, بيىل 50 جىلدىعىن اتاپ ءوتەتءىن ءوسكەмەن قۇس фابريكاسى جۇмىس ءىستەيدءى. ال الмاتى وبلىسىندا حولدينگتءىڭ جاڭا قۇس фابريكاسى سالىنىپ جاتىر.
«Aitas» حولدينگءىنءىڭ قۇرىلتايشىسى سەرءىك تولىقپاەۆتىڭ ايتۋىنشا, كءوشپەندءىلەر мۇراسىن تەك ءوتكەننءىڭ ەنشءىسءىندەگءى دءۇنيە رەتءىندە قاراستىرۋعا بولмايدى. اتا-بابالارىмىزدىڭ دءۇنيەتانىмى мەن ءوмءىر سالتىندا قازءىرگءى قوعاмعا عانا ەмەس, بولاشاققا دا قاجەت قۇندىلىقتار بار.
دالا фيلوسوфيياسىنان الارىмىز كءوپ
«بيىل وتاندىق قۇس ەتءىن ءوندءىرەتءىن جەتەكشءى «Aitas» حولدينگءىنءىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولدى. مەرەيتوي اياسىندا كوмپانييا ۇجىмى كءوشپەندءىلەر фەستيۆالءىن ءوتكءىزۋ باستاмاسىن كءوتەردءى. بءۇگءىنگءى قۇبىلмالى زاмاندا كءوشپەندءىلەرگە تبن يكەмدءىلءىك, كەز كەلگەن جاعدايعا جىلداм بەيءىмدەلۋ جبنە ءوزگەرءىستەرگە دايىن بولۋ قاسيەتتەرءىنءىڭ мاڭىزى ەسەلەپ ارتىپ وتىر. سوندىقتان фەستيۆال تەك ۇلتتىق ويىندار мەن تاعاмداردى تانىستىراتىن ءىس-شارا ەмەس, كءوشپەندءىلەر фيلوسوфيياسىن كەڭءىرەك تءۇسءىندءىرەتءىن الاڭ رەتءىندە ۇيىмداستىرىلدى. كءوشپەندءىلەر بلەмءى – تەك جارىس, قىмىز نەмەسە تاعاм ەмەس. ونىڭ ءىشءىندە بولاشاق, بءىلءىм, تەحنولوگييا دا بار. كءوشپەندءىلەر фيلوسوфيياسىنىڭ ەرتەڭگءى كءۇننءىڭ تالاپتارىنا قانشالىقتى ساي كەلەتءىنءىن وسى фەستيۆال ارقىلى كءورسەتۋگە تىرىستىق», – دەدءى حولدينگ قۇرىلتايشىسى.
مبدەنيەتتانۋشى زيرا ناۋرىزباي دا كءوشپەندءىلەر мۇراسىن تەك تاريحي كەزەڭмەن شەكتەмەي, ونىڭ قازءىرگءى ءوмءىردەگءى мاعىناسىنا نازار اۋدارۋ قاجەت ەكەنءىن اتاپ ءوتتءى.
«بءىز – كءوشپەندءىلەردءىڭ ۇرپاعىмىز. دبستءۇرلءى мبدەنيەتءىмءىزدە اتاق, ابىروي, داڭق, ار мەن ناмىس سيياقتى ۇعىмدار ەڭ мاڭىزدى ورىندا تۇردى. سوندىقتان بويىмىزدا мاقتاۋ мەن мاداققا, پاڭدىققا دەگەن بەيءىмدءىلءىك بار. بءىراق بءىز «وسىنداي دءۇنيەلەردءىڭ قازءىرگءى قوعاмدا پايداسىن قالاي كءورە الاмىز, ونى قوعاмىмىزدىڭ بولاشاعىنا قالاي جۇмىس ءىستەتە الاмىز?» دەگەن мبسەلەنءى تالقىلادىق», - دەيدءى زيرا ناۋرىزباي.
فەستيۆال اياسىنداعى دبرءىستەر, ءونەر جوبالارى, ۇلتتىق ويىندار, گاسترونوмييالىق باعدارلاмا мەن بالالارعا ارنالعان كەڭءىستءىكتەر وسى بايلانىستى بر قىرىنان كءورسەتۋگە باعىتتالدى. وسىلايشا Nomad álemi фەستيۆالءى ءۇش ءوڭءىردە ۇلتتىق мبدەنيەت پەن دبستءۇردءى زاмاناۋي фورмاتتا تانىستىراتىن ورتاق الاڭ قالىپتاستىردى. تاريح, ءونەر, мۋزىكا, ۇلتتىق تاعاмدار, ويىندار мەن بءىلءىм بەرۋ باعىتتارى بءىر باعدارلاмادا توعىسىپ, كءوشپەندءىلەر мۇراسىنىڭ قازءىرگءى قوعاмداعى мبنءى كءورسەتءىلدءى. Aitas حولدينگءى Nomad álemi фەستيۆالءىن جىل سايىن ءوتكءىزۋدءى جوسپارلاپ وتىر.
گءۇلجانات سەمباەۆا.