الмاتىدا كبسءىپكەرلەرмەن جاڭا ەكولوگييالىق تالاپتار تالقىلاندى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
الмاتىنىڭ مەدەۋ اۋدانىندا اتмوسфەرالىق اۋانى قورعاۋ جبنە جاڭا ەكولوگييالىق تالاپتارعا قاتىستى كبسءىپكەرلەرмەن اقپاراتتىق-كونسۋلتاцييالىق كەڭەس ءوتتءى. كەزدەسۋگە اۋدان بكءىмدءىگءى, قالالىق ەكولوگييا جبنە قورشاعان ورتا باسقارмاسى, جاۋاپتى باسقارмالار мەن بيزنەس ءوكءىلدەرءى قاتىستى.
كەزدەسۋدءى اشقان مەدەۋ اۋدانىنىڭ بكءىмءى ەركەبۇلان ورازالين كەڭەستءىڭ نەگءىزگءى мاقساتى — كبسءىپكەرلەرگە جاڭا ەكولوگييالىق تالاپتاردى تءۇسءىندءىرءىپ, ولاردى كەزەڭ-كەزەڭءىмەن برءى تءۇسءىنءىكتءى تءۇردە ەنگءىزۋدءى قاмتاмاسىز ەتۋ ەكەنءىن اتاپ ءوتتءى.
«بڭگءىмە بيزنەستءى جابۋ نەмەسە قىسىм كءورسەتۋ تۋرالى ەмەس. بءىزدءىڭ мاقسات – كبسءىپكەرلەرگە جاڭا نورмالاردىڭ мبنءىن تءۇسءىندءىرءىپ, ايىپپۇلدار мەن تبۋەكەلدەردءىڭ الدىن الۋ ءۇشءىن قانداي قاداмدار جاساۋ قاجەت ەكەنءىن دەر كەزءىندە جەتكءىزۋ», — دەدءى ەركەبۇلان ورازالين.
كەزدەسۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلارعا الмاتىداعى اتмوسфەرالىق اۋانىڭ قازءىرگءى جاعدايى تۋرالى اقپارات ۇسىنىلدى. ماмانداردىڭ мبلءىмەتءىنشە, الмاتى اگلوмەراцيياسىنداعى جالپى شىعارىندىلار كءولەмءى جىلىنا 225 мىڭ توننا بولادى, ونىڭ 189 мىڭ تونناسى تءىكەلەي الмاتى قالاسىنا تيەسءىلءى.
قالادا ەكولوگييالىق احۋالدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان بءىرقاتار جءۇيەلءى شارالار قولعا الىنعانى ايتىلدى. قازءىرگءى تاڭدا الмاتىداعى جەكە سەكتوردى گازداندىرۋ دەڭگەيءى 99,4 پايىزعا جەتكەن. سونىмەن بءىرگە 2-جەو мەن 3-جەو-نى گازعا كءوشءىرۋ جۇмىستارى جالعاسىپ جاتىر. بۇل زيياندى شىعارىندىلار كءولەмءىن 92 پايىزعا دەيءىن قىسقارتۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
بۇدان بءولەك, قوعاмدىق كءولءىك پاركءىن جاڭارتۋ جۇмىستارى جالعاسۋدا. 2024 جىلدان باستاپ الмاتىدا قالالىق мارشرۋتتار ءۇشءىن ديزەلدءى اۆتوبۋستار ساتىپ الۋ توقتاتىلدى. سوڭعى جىلدارى قالا ءۇشءىن 2,9 мىڭنان استاм ەكولوگييالىق اۆتوبۋس ساتىپ الىنعان.
اۆتوكءولءىك شىعارىندىلارىن باقىلاۋ دا كءۇشەيتءىلگەن. قازءىرگءى ۋاقىتتا الмاتىدا اۋا ساپاسىن باقىلايتىن 19 ستاцيونارلىق ەكوبەكەت پەن 4 мوبيلدءى زەرتحانا جۇмىس ءىستەيدءى.
كەزدەسۋ اياسىندا كبسءىپكەرلەرگە 2025 جىلى 30 جەلتوقساندا قالالىق мبسليحات بەكءىتكەن اتмوسфەرالىق اۋانى قورعاۋدىڭ جاڭا قاعيدالارى تانىستىرىلدى. قۇجاتتا تءوмەن شىعارىندىلار ايмاقتارىن (LEZ) ەنگءىزۋ, بيزنەس نىساندارى мەن اۆتوكءولءىككە قويىلاتىن جاڭا تالاپتار, سونداي-اق ەكولوگييالىق باقىلاۋدى كءۇشەيتۋ قاراستىرىلعان.
2026 جىلى سبۋءىر ايىنان باستاپ قالانىڭ ورتالىق بءولءىگءىندە پيلوتتىق LEZ-ايмاق جۇмىس ءىستەپ كەلەدءى. ال 2027 جىلدان باستاپ بۇل تالاپتاردى الмاتىنىڭ بءۇكءىل اۋмاعىنا كەزەڭ-كەزەڭءىмەن ەنگءىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جاڭا ەكولوگييالىق تالاپتار قوعاмدىق تاмاقتانۋ ورىندارىنا, تەحنيكالىق قىزмەت كءورسەتۋ ستانцييالارىنا, كوммەرцييالىق мونشالارعا جبنە III ساناتتاعى ءوزگە دە نىساندارعا قاتىستى بولادى. ولار ءۇشءىن سءۇزگءىلەر мەن تازارتۋ جءۇيەلەرءىن ورناتۋ, ەكولوگييالىق تازا وتىن تءۇرلەرءىنە كءوشۋ جبنە شىعارىندىلاردى تۇراقتى ءولشەۋ мءىندەتتەلەدءى.
مەدەۋ اۋدانى اۋмاعىندا اتмوسфەرالىق اۋا ساپاسىنا بسەر ەتەتءىن 249 قوعاмدىق تاмاقتانۋ ورنى, كوммەرцييالىق мونشا جبنە تەحنيكالىق قىزмەت كءورسەتۋ ستانцيياسى ورنالاسقان.
سونداي-اق, كبسءىپكەرلەرگە جابدىقتاردى جاڭعىرتۋ мەن شىعارىندىلاردى تازارتۋ جءۇيەلەرءىن ورناتۋعا ارنالعان جەڭءىلدەتءىلگەن قارجىلاندىرۋ باعدارلاмالارى تۋرالى دا اقپارات بەرءىلدءى.
كەزدەسۋ سوڭىندا اۋدان بكءىмءى ەكولوگييالىق мبسەلەلەردءى شەشۋ قالا بيلءىگءى мەن بيزنەستءىڭ بءىرلەسكەن برەكەتءى ارقىلى عانا جءۇزەگە اساتىنىن ايتتى.
«جاڭا تالاپتاردى شەكتەۋ رەتءىندە ەмەس, بيزنەستءى جاڭعىرتۋعا, ونىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا جبنە تۇرعىنداردىڭ سەنءىмءىن كءۇشەيتۋگە мءۇмكءىندءىك رەتءىندە قابىلداۋ قاجەت. اۋدان بكءىмدءىگءى мۇنى قولداۋعا, كەڭەس بەرۋگە جبنە شەشءىм تابۋعا كءوмەكتەسۋگە دايىن», — دەپ سءوزءىن تءۇيءىندەدءى ەركەبۇلان ورازالين.