Almatyda jastar arasyndaǵy jūmyssyzdyq deńgeıí aıtarlyqtaı tómendedí, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Búgínde Almatyda 14 pen 35 jas aralyǵyndaǵy 712 myńnan astam jas tūrady. Būl qala halqynyń shamamen 32 paıyzy. Almaty ákímí Darhan Satybaldynyń tapsyrmasyna sáıkes, qalada jastar sayasaty salasynda jastardyń áleuetín qoldauǵa jáne damytuǵa baǵyttalǵan keshendí júıelí sharalar júzege asyrylyp keledí. Basym baǵyttardyń bírí – jastardy qalanyń qoǵamdyq ómíríne keńínen tartu. Sońǵy bír jyl íshínde 350 myńnan astam jastyń qatysuymen myńnan asa ís-shara ūıymdastyrylyp, áleumettík jobalar men eríktílík bastamalar íske asyryldy. Būl turaly Almaty qalalyq Jastar sayasaty basqarmasynyń ókílderí habarlady.
Qalada ekologıyalyq mádenıettí qalyptastyruǵa erekshe kóńíl bólínude. «Taza Qazaqstan» jalpyūlttyq aktsıyasy ayasynda Almatyda 5,7 myńnan astam adamnyń qatysuymen 55-ten astam ekologıyalyq shara ótkízílíp, oǵan 1,8 myńnan astam eríktí atsalysty.
Mūndaı bastamalardyń qatarynda Plastic Hunt, Plastic-FREE Week, «Qaǵaz boom», EcoQuest Almaty, EcoQala Fest, «Eko-reındjerler» jobalary, sondaı-aq ekologıyalyq chellendjder men aǵartushylyq aktsıyalar bar. Plastic Hunt aktsıyasy barysynda 25 kelíden astam plastık qaldyq jınalyp, qaıta óńdeuge jíberíldí. Plastic-FREE Week kezínde qatysushylar 200 kelíden astam plastık bótelke men qaqpaq jınasa, «Qaǵaz boom» aktsıyasy ayasynda shamamen 2 tonna makulatura qaıta óńdeuge tapsyryldy.
Sonymen qatar #TazaSnap, #EcoSortChallenge, #EcoStyleDay, #EkoSana jáne «Eko-storıtellıng: Meníń jasyl ádetím» sekíldí eko-chellendjder ótkízíldí. 3 myńnan astam adamdy qamtyǵan «EcoBaqylau» reıdterí ūıymdastyrylyp, bazarlar men sauda-oıyn-sauyq ortalyqtarynda «EcoSana» aqparattyq aktsıyalary óttí. Būdan bólek, Almatynyń barlyq audanynda jastar, studentter men eríktílerdíń qatysuymen auqymdy senbílíkter ūıymdastyryldy.
Ekologıyalyq jobalar joǵary oqu oryndarynda da belsendí júzege asyryluda. Qaladaǵy 35 unıversıtet bazasynda ekolog mamandarmen kezdesuler, Taza Student Campus aktsıyasy, qaldyqtardy sūryptau boıynsha forsaıt-sessıyalar jáne Green Campus alańdary ūıymdastyrylyp, olarǵa 2 myńnan astam adam qatysty. Azamattyq avıatsıya akademıyasynda «Jasyl akademıya» ekologıyalyq mádenıet ortalyǵy jūmysyn bastady.
Qaladaǵy 11 jastar komyunıtı ortalyǵynda sońǵy bír jyl íshínde qaldyqtardy bólek jınau ınfraqūrylymy engízíldí. Plastık bótelkelerdí qabyldaıtyn fandomattar ornatylyp, plastık qaqpaqtardy qaıta óńdeuge jınau jolǵa qoıyldy. Sonymen qatar aumaqtardy tazartuǵa arnalǵan «Taza beısenbí» aktsıyasy tūraqty túrde ótkízílíp keledí.
Eske sala keteıík, komyunıtı ortalyqtarda jastarǵa psıhologıyalyq jáne qūqyqtyq keńester, jūmysqa ornalasu, kásíbı baǵdar beru jáne kásípkerlíktí damytu boıynsha qyzmetter kórsetíledí. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha 17,6 myńnan astam jas keńes alyp, 570 myńnan astam adamdy qamtyǵan 2,5 myńnan asa ís-shara ótkízíldí. Al 2026 jyldyń basynan berí 210 myńnan astam qatysushyny qamtyǵan 980-nen astam ís-shara ūıymdastyrylǵan. Jyl sońyna deıín taǵy tórt komyunıtı ortalyq ashu josparlanyp otyr.
Qala basshysynyń tapsyrmasymen Almaty halyqaralyq jastar ortalyǵy retíndegí pozıtsıyasyn da nyǵaıtyp keledí. Qala Túrkí álemíníń jastar astanasy mártebesíne ıe boldy. Byltyr alǵash ret 12 tamyz – Halyqaralyq jastar kúní keń kólemde atalyp ótíp, myńdaǵan jastyń basyn qosqan «Alma Love» festıvalí ūıymdastyryldy. Sondaı-aq jastar bastamalary men zamanauı urbanıstıkalyq mádenıettí damytuǵa baǵyttalǵan «City Makers» qalalyq qauymdastyqtar festıvalí alǵash ret ótkízíldí.
Jūmyspen qamtu salasynda da qomaqty nátıjelerge qol jetkízíldí. 2025 jyly 24,4 myńnan astam jas jūmyspen qamtyldy. 12 myńnan asa adam oqudan ótíp, olardyń 7,2 myńy tūraqty jūmys tapty. NEET sanatyndaǵy jastar úlesí byltyrǵy 6,4 paıyzdan 4,9 paıyzǵa deıín tómendese, jastar arasyndaǵy jūmyssyzdyq deńgeıí 4,1 paıyzǵa deıín qysqardy. 2026 jyldyń basynan berí taǵy 3,7 myń jas jūmysqa ornalastyryldy.
Jastar arasynda esírtkíníń aldyn alu jūmystary da jalǵasuda. «Narkostop» jobasy ayasynda 18 myń esírtkí jarnamasy óshírílíp, 797 ınternet-resurs būǵattaldy jáne 35 beınerolık daıyndaldy. Joba jalpy 50 myńnan astam adamdy qamtydy.
Jastar ǵylymyn damytu da mańyzdy baǵyttardyń bíríne aınaldy. Qazaqstanda alǵash ret ákímdík deńgeıínde ǵylymı jobalardy granttyq qarjylandyru qolǵa alyndy. 10 jobaǵa qoldau kórsetu úshín 348 mln teńge bólíndí. Ǵylymı zertteuler ekologıya, jasandy ıntellekt, energetıka, densaulyq saqtau, qalalyq ınfraqūrylym jáne tsıfrlandyru salalaryn qamtıdy. Bıylǵy 20 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha Almaty jáne elímízdíń ózge óńírleríndegí joǵary oqu oryndary men ǵylymı-zertteu ınstıtuttarynan 228 ótíním túsken.
Sonymen qatar QR Parlamentí Senatynyń qoldauymen «Taldau mektebí. Almaty» — Data-Driven City: tūraqty megapolıs jobasy júzege asyryluda. Joba qalalyq orta, ekonomıka, mádenıet jáne Almatynyń halyqaralyq ımıdjín damytu boıynsha analıtıkalyq derekterge negízdelgen sheshímder ázírleı alatyn mamandar dayarlauǵa baǵyttalǵan.
«Almaty jastardyń jan-jaqty damuyna jáne ózín-ózí júzege asyruyna barlyq múmkíndík jasalǵan qala retíndegí mártebesín nyǵaıtyp keledí. Búgínde jastar bílím, ǵylym, eríktílík jáne áleumettík bastamalar arqyly qalanyń qoǵamdyq ómíríne belsendí aralasyp otyr», – dedí qalalyq Jastar sayasaty basqarmasynyń ókílderí.