1 qańtardan bastap Qazaqstan Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq organdaryna tóraǵalyq etedi, dep habarlaıdy Aqshamnews.kz tilshisi.
Prezıdent bıyl ekinshi onjyldyqqa qadam basqan Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe elderdiń ekonomıkasynyń oń qarqyn alǵanyn atap ótti. Aldaǵy ortaq mindet – EAEO-nyń áleýeti men básekege qabilettiligin nyǵaıtý, ıntegrasıalyq tıimdiligin kúsheıtý.
«2026 jyly Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq sheńberindegi ekonomıkalyq prosesterdi odan ári damytý týraly 2030 jylǵa deıingi jáne 2045 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan «Eýrazıalyq ekonomıkalyq jol» deklarasıasy júzege asyryla bastaıdy. Osy strategıalyq qujatta belgilengen maqsattar men mindetterge basa nazar aýdarylady», - dedi memleket basshysy.
Ol Qazaqstannyń Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq organdaryna tóraǵalyǵy barysynda qandaı baǵyttarǵa den qoıýdy usynatynyn aıtty.
«Jasandy ıntellekt – ekonomıkalyq ıntegrasıany damytýdyń tyń quraly. Álemde buryn-sońdy bolmaǵan múmkindikterge jol ashatyn tarıhı dáýir bastaldy. Alaıda tehnologıalyq teńsizdiktiń artýymen birge jańa qaterler de paıda bolady. Sarapshylardyń baǵalaýynsha, sońǵy jyldary jasandy ıntellektini damytýǵa quıylǵan jahandyq ınvestısıa kólemi 1 trıllıon dollardan asty. Al JI-diń álem ekonomıkasyna qosatyn úlesi aldaǵy onjyldyqta 10 trıllıon dollardan asýy yqtımal. Bizdiń mindetimiz – jańa tehnologıalardy halyqtarymyzdyń ıgiligine baǵyttap, eýrazıalyq ekonomıkalyq ıntegrasıanyń basty faktoryna aınaldyrý. Qazirdiń ózinde jasandy ıntellekt tehnologıalary saýda aǵynyn boljaýǵa qatysty máselelerdi oń sheship, kedendik túsimder men saýda kelisimderiniń memleket ekonomıkasyn órkendetýge yqpalyn dál baǵalaı alady. Qazaqstan Respýblıkasy aldaǵy ýaqytta tolyq sıfrlyq memleketke aınalý jóninde strategıalyq maqsat qoıdy. Astanadaǵy Alem.ai ortalyǵy, Alataýdaǵy CryptoCity pılottyq aýmaǵy sekildi memlekettik bastamalar sıfrlyq ekojúıeni belsendi damytýǵa daıyn ekenimizdi kórsetedi», - dedi prezıdent.
Toqaev elimizdiń EAEO aıasyndaǵy seriktesterimen jasandy ıntellekt, sıfrlyq retteý jáne ekonomıkany transformasıalaý salalarynda bilim men tájirıbe almasýǵa ázir ekenin atady.
«Birlesken kúsh-jiger arqyly tehnologıalyq jańashyldyqtarǵa ońaı beıimdele alamyz. 2026 jyly Astanada ótetin Eýrazıalyq ekonomıkalyq forým alańynda EAEO sheńberinde jasandy ıntellektini jaýapkershilikpen damytý jónindegi birlesken málimdemege qol qoıýdy usynamyz. Atalǵan qujat elderimizdiń sıfrlyq transformasıa salasyndaǵy yntymaqtastyǵynyń jańa baǵytyn aıqyndaıdy», - dedi ol.
Prezıdent ekinshi negizgi baǵyt retinde - Eýrazıanyń logıstıkalyq habyn atady.
«Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq, bul – Shyǵys pen Batys, Soltústik pen Ońtústik arasyndaǵy geosaıası kópir. Elderimizdiń terıtorıalary arqyly negizgi kólik baǵyttary ótedi. Osy oraıda biz ortaq maqsatqa den qoıyp, qurlyqtaǵy jetekshi logıstıkalyq habqa aınalýǵa tıispiz. Bul úshin kólik-logıstıkalyq jáne kedendik ınfraqurylymdy jetildirý, halyqaralyq kólik dálizderi men mýltımodaldyq tasymaldy ilgeriletý boıynsha shuǵyl sharalar qabyldap, EAEO men úshinshi elderdiń iri logıstıkalyq kompanıalary arasynda tyǵyz yqpaldastyq ornatý qajet. Intellektýaldy júıeni engizý jáne úlken derekterdi paıdalaný birtutas logıstıka qurýǵa múmkindik beredi. EAEO-ǵa múshe memleketter aýmaǵymen ótetin júk barynsha tez, kedergisiz ári búrokratıalyq áýre-sarsańsyz tasymaldanýy kerek. Qazaqstan bul baǵytta belsendi jumys atqaryp keledi. Smart Cargo qanatqaqty jobasy iske qosyldy. Qujattandyrý isi elektrondy formatqa aýystyrylýda. Bul platformany EAEO elderindegi seriktesterimizdiń júıelerimen ıntegrasıalaýǵa ázirmiz», - dedi ol.
Memleket basshysy EAEO aıasynda jasandy ıntellekt bazasy arqyly kiriktirilgen júk aǵynyn basqarý júıesin qurýdy usyndy.
«Mundaı platforma jetkizý merzimi men qarjylyq keshiktirýlerdi azaıtýǵa, eýrazıalyq dálizderdiń básekege qabiletin arttyrýǵa yqpal etedi. Jahandyq tasymal tizbegine qosyla alatyn biryńǵaı kólik qurylymyn qalyptastyrý úshin EAEO-ǵa múshe memleketterdi kúsh jumyldyrýǵa shaqyramyz», - dedi Toqaev.
Memleket basshysy óndiris pen agroónerkásip kesheni EAEO-ǵa múshe memleketterdiń ekonomıkalyq negizin quraıtynyn eske saldy.
«Álemdik deńgeıde básekege qabiletti ónim shyǵarý maqsatynda kooperasıany keńeıtý ári tereńdetý – bizdiń ortaq mindetimiz. Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaqta qazirdiń ózinde óndiris pen agroónerkásip kesheniniń kooperasıalyq jobalaryn qarjylandyrý tetikteri bar. Eń aldymen, qarjyny serpindi ınovasıalyq jobalarǵa baǵyttaýymyz qajet. Árbir kásiporyn men fermanyń sıfrlyq sheshimderdi, jasandy ıntellektini paıdalanýǵa nıet tanytýy mańyzdy. Bul rette kompanıalardyń áleýetimen tanysýǵa arnalǵan alańdar qurý, sondaı-aq avtomattandyrý salasyndaǵy startaptar men quzyret ortalyqtaryn damytqan jón.Eýrazıalyq ekonomıkalyq komısıa serpindi bastamalarǵa belsendi túrde qoldaý kórsetýge tıis», - dedi prezıdent.
Ol EAEO sheńberinde saýda-sattyqqa eshqashan kedergi bolmaýy qajet ekenin aıtty. Prezıdenttiń sózinshe, ákimshilik kedergilerdiń barlyǵyn joıý kerek. Saýda-sattyq pen basqa da jekelegen salalardyń damýyn tejeıtin, azamattardyń barys-kelisin shektep, shekaralardaǵy júk kólikteriniń kezegin týyndatatyn qoldan jasalǵan kedergiler ótkenniń enshisinde qalýy qajet.
«Kedendik retteý jáne memlekettik baqylaýdyń basqa da sharalary (kóliktik, sanıtarlyq, veterınarlyq jáne fıtosanıtarlyq) Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe elder úkimetterine qysym jasaýdyń quralyna aınalmaýǵa tıis. EAEO-da kedergisiz orta qalyptastyrýdy kózdeıtin kóptegen qujat qabyldandy. Tıisti jaýapkershilikterdi múltiksiz oryndaý, belgilengen tártipti buzýǵa jol bermeý – óte ózekti. Bul – Eýrazıalyq ekonomıkalyq komısıanyń mindeti», - dedi ol.
Qasym-Jomart Toqaev yqtımal kedergilerdi jedel anyqtaý úshin Uıymǵa múshe memleketterdiń zańnamalyq bastamalaryn monıtorıńteý isine jasandy ıntellekt tehnologıalaryn qosýdy usyndy.
«EAEO syrtqy seriktesterimen ekonomıkalyq yntymaqtastyqty odan ári jandandyra túsýge tıis. 2025 jyly Mońǵolıa jáne Indonezıamen Erkin saýda aımaǵy týraly kelisimge, sondaı-aq Birikken Arab Ámirlikterimen Ekonomıkalyq seriktestik týraly kelisimge qol qoıyldy. Bul –Uıymǵa múshe memleketter men Komısıanyń birlesken jumysynyń naqty nátıjesi. Taıaý keleshekte EAEO-nyń Jahandyq Ońtústik, Arab elderimen, Ońtústik-SHyǵys Azıa jáne Afrıka memleketterimen, sondaı-aq aımaqtaǵy bedeldi birlestiktermen yqpaldastyǵyn keńeıtken durys. Ekonomıkalyq ıntegrasıa – EAEO aıasyndaǵy yntymaqtastyqtyń nátıjelerin sezinýge, ıaǵnı, jańa óndiris jáne jumys oryndaryn ashýǵa, aldyńǵy qatarly tehnologıalardy engizýge, erkin saýda ortasyn qalyptastyrýǵa septigin tıgizetin mańyzdy tetik. Qazaqstan Respýblıkasy Uıymǵa tóraǵalyǵy kezinde kún tártibine engen tapsyrmalardy barynsha oryndaýǵa nıetti», - dedi ol.
Memleket basshysy birlesken kúsh-jiger arqyly ǵana kózdegen maqsatqa qol jetkizip, EAEO-ǵa múshe memleketterdiń ekonomıkasyn qarqyndy damytyp, ıntegrasıalyq birlestigimizdiń ortaq áleýetin nyǵaıta alatynymyzǵa senim bildirdi.