Jaqynda ánshílerdíń fonogramma qoldanuyna qatysty jańa talaptar talqylanyp, qoǵamda "ánshíler endí múlde fonogrammaǵa súıene almaıdy" degen syńaıdaǵy alyp-qashpa áńgímeler bíraz aıtyldy. Fonogrammaǵa tyıym salu kerektígín deputattar jyl basynan berí kóteríp keldí. Májílís fonogrammamen án aıtudy "tyyatyn" zań jobasyn qyrkúıekte ekínshí oqylymda qabyldaǵan edí. Al qarashanyń basynda Senat tıístí qūjatty jetíldíríp, Májílíske qaıtardy. QR Mádenıet jáne aqparat mınıstríníń orynbasary Aıbek Sydyqovtyń túsíndíruínshe:
"Osy kúnge deıín qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes fonogrammaǵa tyıym salynbady. Alaıda fonogrammany paıdalanǵan jaǵdaıda aldyn ala habarlau kerek degen norma bolǵan. Qazírgí tańda mádenı būqaralyq ís-sharalardy ótkízgen jaǵdaıda dauystyq-vokaldyq fonogrammaǵa tyıym salynu kózdelíp otyr".
Bírneshe túzetulerden keıín aqyry Májílís dauys fonogrammasyn paıdalanǵany úshín aıyppūl kólemín bekítíp, aldaǵy uaqytta 200 adamnan kóp jınalatyn ís-sharalarda fonogrammaǵa tolyq tyıym salynatynyn aıtty. Aqshamnews.kz tílshísí osy máselege baılanysty Mádenıet jáne aqparat mınıstrlígíne resmı saual joldap, naqty túsíndírme aldy.
Vedomstvo túsíndírgendeı, jańa norma tek dauys (vokal) fonogrammasyn paıdalanuǵa qatysty. Yaǵnı, 200 adamnan kóp kórermen jınalǵan mádenı-būqaralyq ís-sharalarda ánshíníń aldyn ala jazylǵan vokalmen óner kórsetuíne tyıym salynady.
Būl - ánshíníń muzykalyq súıemeldeudí emes, dál ózíníń dauysyn jazyp alyp, sony sahnada paıdalanuyna shekteu qoıylatyndyǵyn bíldíredí.
"Sonda qandaı jaǵdaıda fonogrammaǵa rūqsat etíledí?" degen naqtylau saualymyzǵa mınıstrlík bírneshe erekshelíktí atap kórsettí:
1. Arnaıy tehnıkalyq jabdyqtalmaǵan ashyq alańdarda fonoramma qoldanuǵa rūqsat. Olar
- ıppodromdar;
- sayabaqtar;
- demalys aımaqtary;
- skverler;
- alańdar;
- kósheler.
Mūndaı oryndarda sapaly "jandy" dauysty qamtamasyz etu qıyn bolǵandyqtan, fonogrammany paıdalanu zańdy bolyp qala beredí.
2. Televızıyalyq kontent túsíru kezínde de fonogrammaǵa rūqsat etíletín jaǵdaılar bar:
- kontsertterdíń telejazbalary
- telebaǵdarlamalar túsírílímí
- joba jasau kezínde
Yaǵnı, dybystyń sapaly jazyluyna baǵyttalǵan kásíbı studıyalyq túsírílímderge tyıym salynbaıdy.
3. Meıramhanalar, kafeler, klubtar jáne toılar
Zań normasy jeke kásípkerlíkke aralasuǵa tyıym salatyn Kásípkerlík kodeksíne baılanysty:
- meıramhanalar
- túngí klubtar
- muzykalyq kafeler
- pabtar, barlar
- toılar men otbasylyq sharalar būl talaptan bosatylady.
Yaǵnı, merekelík, toı-duman formatyndaǵy sharalarda fonogramma qoldanuǵa rūqsat.
4. Oıyn-sauyq ortalyqtaryndaǵy ártíster
Oıyn-sauyqqa baǵyttalǵan oryndar muzykalyq-estetıkalyq maqsatqa jatpaıtyndyqtan, mūndaǵy ártísterge de shekteu qoıylmaıdy.
Fonogramma qoldanuǵa tolyq tyıym salynatyn jaǵdaılar
- 200 adamnan kóp kórermen jınalǵan kásíbı kontsertter
- teatr-kontsert ūıymdarynyń resmı mádenı ís-sharalary
- otandyq jáne sheteldík estrada ártísteríníń kommertsıyalyq kontsertterí
Būl talap būzylǵan jaǵdaıda, 1000 AEK mólsherínde(3 mln 700 myń teńge) aıyppūl tóleu qarastyrylǵan.
Al aıyppūldy óteu ıvent-ūıymdarǵa, jeke kásípkerlerge (óner kórsetudí ūıymdastyrushylar), oryndaushylarǵa, shyǵarmashylyq ūjymdarǵa qoldanylmaq.
Mınıstrlík būl shara eldegí kontsertterdíń sapasyn arttyruǵa, oryndaushylardyń kásíbı sheberlígín kóteruge jáne kórermenmen ashyq árí ádíl qarym-qatynas ornatuǵa baǵyttalǵanyn atap óttí.
Baqylaudy kím júrgízedí?
Vedomstvo ókílíníń jauabyna qaraǵanda:
"Zań normalarynyń oryndaluyna baqylau júrgízu tetígí jergílíktí atqarushy organdar arqyly júzege asyrylady, sebebí ákímdíkter oblystar, qalalar, audandar men auyldyq okrugter deńgeıínde memlekettík basqarudy ákímshílík-aumaqtyq bólínís shegínde júzege asyrady".
Sonymen qatar, kontsert ūıymdastyrushylarmen jasalatyn kelísímsharttarǵa "Fonogramma qoldanuǵa tyıym" degen arnaıy tarmaq engízu josparlanyp otyr.
Būdan bólek, ákímdíkter janynda oıyn-sauyq, mádenı-kópshílík ís-sharalardy ótkízuge ótínímderdí qarau jóníndegí ūıymdastyru komıtetterí jūmys ísteıdí. Atalǵan komıtetter ayasynda ıvent-ūıymdarǵa tıístí ūsynymdar berílmek.
Sonymen qatar, memlekettík teatr-kontserttík ūıymdarda kórkemdík keńester jūmys ísteıdí, sondaı-aq ákímdíkter janynda óńírlík kórkemdík keńester qyzmet atqarady. Osy keńesterdíń ayasynda teatr-kontserttík ūıymdardyń jáne otandyq shou-bıznes ókílderíníń kontserttík baǵdarlamalary qaralady.
Fonogramma qoldanyluyn jauapty kontserttík mekemeníń basshylyǵy men tıístí jergílíktí atqarushy organdar qadaǵalaıtyn bolady.
Jańa talaptar kásíbı kontsertterdegí fonogrammaǵa shekteu qoyu arqyly kontsertterdíń deńgeıín kóterudí, jandy dauysty nasıhattaudy, otandyq estrada sapasyn jaqsartudy, kórermen aldyndaǵy ádíldíktí qamtamasyz etudí maqsat etedí.
Al toılar, meıramhanalar, klubtar, ashyq alańdar jáne televızıyalyq túsírílímder būl talaptan tys qalady.