Almaty qalasy №11 qalalyq emhanasynyń profılaktıka jáne áleumettík-psıhologıyalyq kómek bólímíníń meńgerushísí Alyona Zekunova skrınıngten uaqtyly ótudíń mańyzdylyǵy turaly aıtyp berdí.
Skrınıng – būl jaı ǵana medıtsınalyq tekserís emes. Būl – auru belgílerí álí baıqalmaı tūryp, qauíptí dertterdí erte kezeńínde anyqtauǵa múmkíndík beretín shara.
Būl tekseru 40 pen 70 jas aralyǵyndaǵy adamdarǵa jūp jyldary (40, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66, 68, 70) ótkízíledí. Baǵdarlama ayasynda dárígerler arterıyalyq gıpertonıya, ıshemıyalyq júrek auruy, qant dıabetí, glaukoma jáne onkologıyalyq aurulardyń bar-joǵyn tekseredí. Sonymen qatar, qauíp faktorlary: dene salmaǵy, ómír salty, fızıkalyq belsendílík deńgeıí, arterıyalyq qysym jáne tamaqtanu jaǵdaıy baǵalanady.
40–70 jas aralyǵyndaǵy erler men áıelder, oftalmologtyń esebínde tūrmaǵan jaǵdaıda, glaukomaǵa arnaıy tekseruden ótedí. Áıelder jatyr moıny obyryna qarsy skrınıngten 30, 34, 38, 42, 46, 50, 54, 58, 62, 66 jáne 70 jasynda ótedí, sondaı-aq sút bezí obyryna qarsy tekseru 40 pen 70 jas aralyǵynda, onkologtyń baqylauynda bolmasa da júrgízíledí. Al 50 men 70 jas aralyǵyndaǵy erler men áıelderge, íshek aurulary joq jáne esepte tūrmaǵan jaǵdaıda, jūp jyldary kolorektaldy qaterlí ísíkke tekseru júrgízíledí.
Sonymen qatar, V jáne S vırustyq gepatıtteríne qarsy skrınıng qauíp tobyna kíretín adamdar arasynda ótkízíledí. Olardyń qataryna: hırurgıya, gınekologıya, stomatologıya, qan qyzmetí men zerthana qyzmetkerlerí sıyaqty medıtsınalyq mamandar; josparly nemese shūǵyl operatsıyaǵa daıyndalyp jatqan nauqastar; gemodıalız, gematologıya, onkologıya jáne transplantologıya bólímshelerínde em qabyldap jatqan adamdar; qan qūıǵyzatyn nemese aǵza, tín jáne jasusha transplantatsıyasyn ótkergen patsıentter jatady. Sonymen qatar, árbír júktí áıel míndettí túrde tekseruden ótedí, sondaı-aq jūqtyru qaupí joǵary osal top ókílderí de qamtylady.
Skrınıngten uaqtyly ótu – densaulyqty saqtap qaludyń sheshushí faktory boluy múmkín.
Ózíńízdí kútíńíz jáne mańyzdy tekserudí keıínge qaldyrmańyz.
Esíńízde bolsyn, erte anyqtalǵan aurudy emdeu jeńíl bolady jáne kóbínese sáttí ayaqtalady.