Májilis depýtaty Únzıla Shapaq Roblox oıynyna qatysty dabyl qaqty. Osyǵan baılanysty ol premer-mınıstrdiń orynbasary - jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıevke depýtattyq saýal joldap, Qazaqstanda Roblox-qa qatysty zertteý, baqylaý jáne quqyqbuzýshylyq statısıkasy bar-joǵyn surady, - dep habarlaıdy aqshamnews.kz tilshisi.
Qazaqstanda balalar men jasóspirimderdiń ınternette ótkizetin ýaqyty jyldan jylǵa ulǵaıyp barady. Sonyń ishinde "Roblox" platformasy erekshe trendke aınalǵan: paıdalanýshylar oıyn qurady, vırtýal álemde erkin sóılesedi, basqa oıynshylarmen tikeleı baılanysady. Depýtattyń saýalynda 2025 jylǵy ashyq derekkózderge súıenip, platformanyń kúndelikti belsendi qoldanýshylary 150 mıllıonǵa jýyq ekeni aıtylady. Bul aýdıtorıanyń basym bóligi - kámeletke tolmaǵandar.
Depýtat Únzıla Shapaq Roblox-tyń bala psıhıkasyna keri áserine qatysty alańdaýshylyqtyń kóbeıgenin atap ótti: vırtýal táýeldilik, agressıv minez-qulyq, shynaıy ómirden alshaqtaý, jas ereksheligine saı kelmeıtin kontentke tap bolý jaǵdaılary.
"Oıynnan ot shyǵar" demekshi, balalardyń psıhologıalyq damýyna mundaı faktorlardyń áseri uzaq merzimdi teris saldarǵa ákelýi yqtımal", - deıdi AMANAT fraksıasynyń depýtaty Únzıla Shapaq.
Saýalda eń ózekti qaýiptiń biri retinde balalardy arbaý men alaıaqtyq sqemalar sıpattalǵan. Depýtat keltirgen senarı boıynsha, qaskóıler aldymen oıyn ishindegi chat arqyly balanyń senimine kiredi, keıin áńgimeni basqa messendjerge (mysaly, Telegram) "aýystyryp", qupıa kezdesýge shaqyrýy múmkin. Al alaıaqtar "syılyq beremin" dep qyzyqtyryp, ata-anasynyń kartasynyń nómiri men SMS-kodyn surap, aqshany sheship alatyn jaǵdaılar kezdesedi.
"Olardyń taktıkalary qarapaıym, alaıda dáldik jasalatyndaı", - dep sıpattaıdy depýtat onlaın keńistiktegi qaskóılerdiń áreketin.
Depýtat kompanıa "balalarǵa eń qaýipsiz orta jasaımyz" degenimen, kontent pen komýnıkasıa aǵynyn tolyq baqylaý qıyn ekenin de atap ótedi.
"Sekýndyna 50 myńnan asa habar aǵylyp jatqan ortany tolyq baqylaý múmkin emes", - delingen saýalda.
Osy arada depýtat 2025 jylǵy 18 jeltoqsanda Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Evgenıı Kochetovtiń ustanymyn da eske salǵan. Ol kezde vıse-mınıstr:
"Biz Roblox-ty bloktaý nemese shekteý máselesin qarastyrmaımyz", - degen bolatyn.
Biraq depýtat mundaı pozısıaǵa qaramastan, memleket balany zıandy aqparattyq ortadan qorǵaýǵa mindetti ekenin eske salady. Ol "Balanyń quqyqtary týraly" zańnyń 36-baby 1-tarmaǵyna silteme jasap, memlekettik organdar men uıymdar balany densaýlyǵyna, ımandylyq jáne rýhanı damýyna zıan keltiretin yqpaldan qorǵaýy tıis ekenin atap ótedi.
Roblox-qa qatysty shekteý sharalaryn engizgen elder de bar ekeni aıtylady: Túrkıa, Katar, Reseı, Qytaı, Iran, Soltústik Koreıa jáne ózge memleketterde platforma buǵattalǵany kórsetilgen.
"…Biz tek el ishinde qandaı da bir qaıǵyly jaǵdaı bolǵannan keıin ǵana áreket etýimiz kerek pe?", - deıdi depýtat.
Únzıla Shapaq mınıstrlikke tórt naqty suraq qoıyp otyr:
-
Qazaqstanda Roblox-tyń balalarǵa psıhologıalyq jáne áleýmettik áserine qatysty arnaıy zertteý júrgizildi me?
-
Ózge elderdiń buǵattaý tájirıbesin eskere otyryp, platforma qyzmetin shekteý nemese qosymsha baqylaý tetikterin engizý qarastyryla ma?
-
Balalardyń ınternettegi qaýipsizdigi úshin naqty qandaı aldyn alý sharalary qabyldanyp jatyr?
-
İİM men Bas prokýratýrada onlaın oıyn platformalary arqyly alaıaqtyq, bopsalaý sekildi quqyq buzýshylyqtar tirkelgen be?
Saýal aıaǵynda depýtat bul máseleniń qoǵam, ata-ana jáne balalar qaýipsizdigi úshin asa mańyzdy ekenin atap ótti.