2025 jyly Almatyda menıngokokk ınfektsıyasynyń jetí jaǵdaıy tírkeldí
2025 jyldyń basynan berí Almaty qalasynda menıngokokk ınfektsıyasynyń 7 zerthanalyq rastalǵan jaǵdaıy tírkeldí. Būl turaly Aqshamnews.kz saıty habarlaıdy. Almaty qalalyq sanıtarıyalyq-epıdemıologıyalyq baqylau departamentíníń málímetínshe, nauqastardyń úsheuí eresekter bolsa, tórteuí — 14 jasqa deıíngí balalar.
Sanepıdbaqylau departamentí basshysynyń orynbasary Ásel Qalyqovanyń aıtuynsha, ótken jyldyń dál osy kezeńímen salystyrǵanda jaǵdaı sany artqan. 2024 jyly bar bolǵany 5 jaǵdaı tírkelíp, onyń ekeuí balalar arasynda bolǵan. Yaǵnı, bıylǵy kórsetkísh nauqas sanynyń artuyn kórsetíp otyr. Būl epıdemıologıyalyq tūrǵydan alańdaushylyq tudyrady, sebebí balalar men jasóspírímder — ınfektsıyaǵa asa beıím toptar qatarynda.
Nauqastarmen baılanysta bolǵan 192 adam tekserílíp, olardan menıngokokk bakterıyasynyń tasymaldaushylyǵy anyqtalǵan joq. Sonymen qatar, qalalyq profılaktıkalyq skrınıng ayasynda 3817 adam tekseruden ótken. Olardyń 2598-í jabyq mekemelerge qabyldanǵandar bolsa, 1219-y — qauíp tobyna jatatyn azamattar. Būl sanattaǵy adamdardan da ınfektsıya tasymaldaushylyǵy tírkelmegen.
Menıngokokk ınfektsıyasy — Neisseria meningitidis bakterıyasy arqyly taralatyn jedel ınfektsıyalyq auru. Ol aua-tamshy jolymen (jótelgende, túshkírgende, sóıleskende) beríledí. Inkubatsıyalyq kezeńí 2–10 kún aralyǵynda, kóbíne 2–4 kún bolady. Auru jeńíl túrde nazofarıngıtten bastap, bírneshe saǵatta ólímge ákeletín sepsıske deıín damuy múmkín.
Alǵashqy belgílerí kádímgí tūmauǵa ūqsaıdy: dene qyzuynyń kóteríluí, bas auruy, álsízdík. Bíraq auru asqynǵan saıyn mynadaı sımptomdar qosylady:
- Temperaturanyń 39°S-tan joǵary kóteríluí;
- Qatty bas auruy;
- Qūsudyń paıda boluy (júrek aınuynsyz);
- Denede gemorragıyalyq bórtpelerdíń paıda boluy;
- Moıyn būlshyqetteríníń qataıyp qaluy;
- Es-túsíníń būzyluy, shatasuy.
Ásel Qalyqovanyń aıtuynsha, menıngokokk ınfektsıyasy mausymdyq sıpatqa ıe. Ádette, aurudyń órshuí kúz-qys aılarynda bastalyp, kóktemge deıín jalǵasady. Būl kezeńde adam ımmunıtetí álsírep, JRVI, tūmau sekíldí vırustyq aurularmen kúresu qabíletí tómendeıdí, sol arqyly menıngokokk ta belsendí bola bastaıdy.
Eń jıí auyratyndar — 5 jasqa deıíngí balalar men jastar. Sebebí, būl jas tobynda ımmundyq júıe tolyq qalyptaspaǵan nemese olar qoǵamdyq oryndarda jıí bolatyndyqtan, jūqtyru qaupí joǵary.
Aldyn alu sharalary qarapaıym, bíraq óte mańyzdy:
- Alǵashqy belgíler paıda bolǵanda dárígerge dereu qaralu qajet;
- Aurudyń mausymdyq kezeńínde adamdar kóp jınalatyn jerlerge barmauǵa tyrysyńyz;
- Mūryn-jūtqynshaqtaǵy sozylmaly aurulardy (farıngıt, tonzıllıt, larıngıt) der kezínde emdeu kerek;
- Úı-jaıdy jıí jeldetíp, kúníne kemínde ekí ret ylǵaldy tazalyq júrgízu;
- Qoldy jıí sabynmen juu;
- Jeke gıgıena zattaryn, ydysty bólek paıdalanu;
- Balanyń emízígín auyzben tazalauǵa bolmaıdy;
- Tynys joldarynyń sımptomdary baıqalsa, balalardy súyuden uaqytsha bas tartu qajet.
Sonymen qatar, dūrys tamaqtanu, sportpen aınalysu, taza auada seruendeu jáne jalpy ımmunıtettí kúsheıtu de mańyzdy qorǵanys sharalary bolyp tabylady.
Menıngokokk ınfektsıyasy — kúrdelí jáne qauíptí jūqpaly auru. Almatyda bıyl tírkelgen 7 jaǵdaı, onyń íshínde 4-íníń bala ekendígí, būl máselege erekshe nazar audaru qajettígín kórsetíp otyr. Ásírese, ata-analar men tárbıeshíler aurudyń alǵashqy belgílerín der kezínde tanyp, medıtsınalyq kómekke júgínudí daǵdyǵa aınaldyruy tıís.
Aurudyń jyldam órbıtín sıpatyn eskere otyryp, profılaktıkalyq sharalardy būljytpaı oryndau — ár adamnyń jauapkershílígí.