Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes 2025 jyly elímízde balalarǵa qatysty qūqyqbūzushylyq pen zorlyq-zombylyqtyń aldyn alu sharalary kúsheıtíldí.
Basty nazar táuekelderdí erte anyqtauǵa jáne zańǵa qaıshy ís-áreketterdíń aldyn aluǵa baǵyttaldy. Jyl basynan berí balalardyń qūqyqtaryn qorǵau júıesí oqytu, keńes beru jáne psıhologıyalyq qoldaudy qamtıtyn profılaktıkalyq baǵdarlamalar arqyly 2,7 mıllıon bala, ata-ana jáne pedagogtí qamtydy, - dep habarlaıdy Aqshamnews.kz.
Aǵymdaǵy jyldyń 11 aıynyń qorytyndysy boıynsha kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty qylmystardyń tómendeuí tírkeldí: qylmystyq qūqyqbūzushylyqtar sany 2,3%-ǵa, al kámeletke tolmaǵandardyń jynystyq qolsūǵylmaushylyǵyna qarsy qylmystar 17,9%-ǵa azaıdy.
Profılaktıkalyq jūmys balalardy, otbasylardy jáne pedagogıkalyq qauymdastyqty qamtyp, kómek kórsetu qoljetímdílígí qaǵıdatyna negízdeledí. Oqu jylynyń basynan berí barlyq balabaqshalarda, mektepter men kolledjderde «Jeke qauípsízdík» taqyrybynda 1,4 mln-nan astam sabaq ótkízíldí. Psıhologıyalyq qoldau ortalyqtary 35 myńnan astam azamatqa kómek kórsettí, al «111» baılanys ortalyǵy arqyly shamamen 120 myń bala qoldau aldy.
Bílím beru ūıymdarynda ata-analarǵa pedagogıkalyq qoldau kórsetu ortalyqtary jūmys ísteıdí: 33 myńnan astam sabaq ótkízíldí, al 1,1 mıllıonnan astam ata-anaǵa konsultatsıyalyq kómek kórsetíldí. Būl ata-analardyń jauapkershílígín arttyryp, otbasy ınstıtutyn nyǵaıtuǵa yqpal etude.
Mekteptegí bullıngtíń aldyn aluǵa da erekshe nazar audaryldy. Jańa oqu jylynan bastap elímízdegí barlyq mektepter men kolledjderde «DosbolLIKE» auqymdy antıbullıngtík baǵdarlamasy júzege asyryluda.
«Profılaktıka táuekelderdí erte kezeńde anyqtauǵa jáne balalarǵa uaqtyly kómek kórsetuge múmkíndík beredí. Zorlyq-zombylyqqa nóldík tózímdílíktí qalyptastyru jáne jedel áreket etu – balalardyń qūqyqtaryn qorǵau júıesíníń negízgí míndetterí», - dep atap óttí QR Oqu-aǵartu mınıstrlígí Balalardyń qūqyqtaryn qorǵau komıtetíníń tóraǵasy Nasymjan Ospanova.
Bullıng pen zorlyq-zombylyqty erte anyqtaudyń bíryńǵaı algorıtmín engízu vedomstvoaralyq jedel áreket etuge múmkíndík beríp, 3 myńnan astam kámeletke tolmaǵan balaǵa uaqytyly kómek kórsetuge jaǵdaı jasady. 2025 jyly zorlyq-zombylyqtyń, bullıngtíń jáne devıantty mínez-qūlyqtyń aldyn alu boıynsha 17 myńnan astam pedagog oqytudan óttí. Būl bílím beru júıesínde profılaktıkalyq jūmystyń bíryńǵaı standarttaryn qamtamasyz ettí.
2023 jyldan bastap elde alǵash ret bullıng pen kıberbullıng úshín ákímshílík jauapkershílík engízíldí. 2025 jyldyń basynan berí 404 ákímshílík ís tírkelíp, onyń 238-í boıynsha aıyppūl salyndy. Būl jazanyń būltartpastyǵy qaǵıdatyn kúsheıtíp, bílím beru protsesíne qatysushylardyń jauapkershílígín arttyrdy.
Sondaı-aq, «Zań jáne tártíp» jobasy ayasynda 2025 jyldyń qyrkúıek aıynan bastap Almaty oblysynyń Talǵar audanyndaǵy 10 mektep pen 3 kolledjde qūqyqtyq tárbıeleu jáne qūqyqqa qarsy mínez-qūlyqtyń aldyn alu boıynsha sabaqtar engízíldí.
Osylaısha, profılaktıkalyq sharalar, antıbullıngtík baǵdarlamalar, jauapkershílíktí kúsheıtu, «Zań jáne tártíp» jobasyn íske asyru – balalardyń qūqyqtaryn qorǵaudyń bíryńǵaı júıesíníń ózara baılanysty elementterí retínde qūryluda. Būl jūmysty odan árí damytu «Qūqyqbūzushylyqtardyń aldyn alu turaly» zań jobasynda, sondaı-aq vedomstvoaralyq ózara ís-qımyldy nyǵaıtuǵa jáne balalar úshín táuekelderdí azaıtuǵa baǵyttalǵan 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan «Qazaqstan balalary» bíryńǵaı baǵdarlamasynda kózdelgen.