«Bír auyl – bír óním» jobasy áıel kásípkerler belsene aralasyp jatqan úlken alańǵa aınaldy. 2023–2025 jyly jobadaǵy 198 fınalıstíń 157-sí áıel, keńes alǵan 2523 kásípkerdíń de 1917-sí áıelder boldy. Byltyr joba ayasynda 53 jańa kásíporyn qūrylyp, 236 jūmys orny ashylyp, 410 sauda núktesí íske qosyldy, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Bıyldan bastap jobanyń auqymy keńeıíp, íríkteletín óním men fınalısterdíń sanyn arttyrmaqpyz. Óńírlík kommunıkatsıyalar qyzmetínde Almaty qalasy kásípkerler palatasynyń shaǵyn kásípkerlíktí qoldau jáne damytu bólímíníń basshysy Janar Ibragımova osylaı dedí.
«Bír auyl – bír óním» jobasyn «Atameken» Ūlttyq kásípkerler palatasy 2023 jyldan bastap QR Ūlttyq ekonomıka mınıstrlígíníń qoldauymen júzege asyra bastady. Jobanyń negízgí maqsaty — jergílíktí shıkízattan óndíríletín óńírlík ónímderdí damytu, qaıta óńdeu salasyn qoldau men tauarlardy íshkí árí syrtqy naryqqa ílgeríletu boldy.
OSOP jobasynyń bastamasy Japonıyadan shyqqan. Búgínde ol álemníń 30 elínde sátímen íske asyp jatyr. Qyrǵyz Respublıkasy būl jobany Japonıya halyqaralyq yntymaqtastyq agenttígímen (JICA) bírlesíp 14 jyldan astam uaqyt boıy belsendí túrde engízíp keledí. Būl jergílíktí óndírístí damytu men bíregeı ónímderdí halyqaralyq naryqqa shyǵaratyn keshendí tásíl. Qazaqstandaǵy úsh jyldyq jūmysy kórsetkendeı, jobaǵa qatysqandardyń, fınalıster men grant ıegerleríníń basym bólígí áıelder bolyp shyqqan.
«Bíz OSOP jobasy eń aldymen áıel kásípkerler úshín ósudíń mańyzdy núktesíne aınalǵanyn kóríp otyrmyz. Respublıka boıynsha úsh jyl íshínde berílgen 2523 keńestíń 1917-sín áıelder alǵan. 198 fınalıstíń 157-sí de áıelder. Būl jaı ǵana statıstıka emes, áıelderdíń óndírístí, qaıta óńdeu men jergílíktí brendterdí damytuǵa qanshalyqty belsene qatysyp otyrǵanyna dálel. Bíz olardyń jobalary jańa deńgeıge shyǵuy úshín qoldau jaǵyn odan árí qaraı da kúsheıte beremíz», — dedí Janar Ibragımova.
Onyń aıtuynsha, áıelderdíń qatysuy ásírese auyl sharuashylyǵy shıkízatyn qaıta óńdeu, qolóner, taǵam men sút ónímín óndíretín salalarda aıqyn baıqalady.
«Áıelder kóbíne jergílíktí shıkízatty qaıta óńdeu men qosylǵan qūny joǵary óním jasau ıdeyasyn ūsynady. Olar tūraqty, sapa men brendke erekshe mán beredí. 2026 jyly íríkteletín óním sany ekí ese artqanda, odan da kóp kásípker áıel fınalıst boluǵa múmkíndík alady. Bízdíń míndetímíz — olardy ıdeyadan bastap eksportqa shyǵuǵa deıín súıemeldeu», — deıdí ol.
Respublıka boıynsha statıstıka da osy úrdístí rastaıdy. 2023 jyly el boıynsha 519 adam keńes alyp, olardyń barlyǵy áıelder bolyp shyqty. 2024 jyly 946 keńestíń 656-sy áıelderge tıesílí bolsa, 2025 jyly 1058 keńestíń 742-sín áıelder alǵan. Úsh jyl íshínde óńírden 606 er adam men 1917 áıel kásípker keńes alǵan. Osy kezeńdegí fınalısterdíń íshínde 41 er adam mene 157 áıel bar. 2023 jylǵy 60 fınalıstíń barlyǵy áıelder, 2024 jyly 78 fınalıstíń 60-y áıel, 2025 jyly 60 fınalıstíń 37-sí áıel boldy.
Jalpy 2025 jyly joba ayasynda 1058 keńes berílíp, 821 óndírushí qatysqan 20 óńírlík kórme ūıymdastyryldy. 20 óńírlík brend-komıtettíń otyrystarynyń qorytyndysy boıynsha 200 óním túrí íríktelíp, 60 fınalıst anyqtaldy.
2025 jyly áleumettík kásípkerlík subektíleríne jáne «Bír auyl – bír óním» baǵdarlamasynyń fınalısteríne arnalǵan granttyq qarjylandyru konkursyna Almatydan tórt áıel kásípker qatysty. Barlyǵy jeńímpaz atanyp, árqaısysy 5 mıllıon teńge kólemínde qaıtarymsyz grant aldy. Onyń bírí — 2024 jylǵy fınalıst, qalǵan úsheuí — 2025 jylǵy fınalıster.
Solardyń bírí — Almaty almasy men almūrty negízínde tabıǵı alma sírke suy men jemís chıpsterín óndíretín Gúlmıra Mahpırhodjaeva.
«Bíz jergílíktí shıkízatpen jūmys ístep, qantsyz árí konservanty joq tabıǵı óním shyǵaramyz. Baǵdarlamaǵa qatysu bíz tańdaǵan joldyń dūrys ekenín dáleldedí. Bíz standarttau men sertıfıkattau boıynsha oqudan óttík, óndírístí júıeledík. 5 mıllıon teńgelík grant jańa jabdyq satyp alyp, jańa baǵytty íske qosuǵa múmkíndík berdí», — deıdí.
Onyń aıtuynsha, OSOP jobasyna qatysu tek qarjylaı qoldau ǵana emes, kásíbı ósudíń de mańyzdy kezeńí boldy.
«Jańǵyrtudan keıín óndírís quatyn arttyryp, qaıta óńdeu kólemín kóbeıttík, qaptamany jaqsarttyq jáne jańa jūmys oryndaryn ashtyq. Qazír jemís shaılary men shóp shaılarynyń jańa jelísín ázírlep jatyrmyz. Bízge barlyq kezeńde qoldau kórsetíldí, talaptar men qūjattardy túsínuge kómektestí. Būl senímdílík beríp, bolashaq damudy josparlauǵa múmkíndík beredí», — dedí kásípker.
2025 jylǵy taǵy bír fınalıst — «Dymovar» úı ystalǵan ónímderí óndírísíníń jetekshísí Alena Ahtyamova.
«Bíz bastapqyda shaǵyn úı tsehynan bastadyq, qazír ekí óndírístík tsehymyz ben óz dúkenímíz bar. 2025 jyly 40 qatysushynyń íshínen jartylaı fınalǵa ótken ondyqqa kíríp, jobanyń fınalıstí atandyq. Alynǵan grant pen SMM, sertıfıkattau men 2026 jylǵy salyq ózgerísterí boıynsha oqu kurstary bízge úlken qoldau boldy. Būl óndírístí keńeıtudí josparlauǵa múmkíndík berdí», — deıdí kásípker.
Kásípkerdíń aıtuynsha, áıelder bıznesíne tek qarjylaı kómek qana emes, tūraqty súıemeldeu de qajet.
«Qūjattardy rásímdeu, ónímdí ílgeríletu, talaptardy túsíndíru boıynsha bízge kómektestí. Mamandardyń qoldauy men qyzyǵushylyǵyn sezínu óte mańyzdy. Bíz tabıǵılyq pen sapany saqtaı otyryp, óndírís pen sauda núktelerín keńeıtudí jalǵastyryp jatyrmyz. Būl bíz úshín jaı bıznes emes, otbasylyq qūndylyqtardan bastau alǵan ís», — dep qosty Alena Ahtyamova.
2023–2025 jyldary joba ayasynda el boıynsha 116 jańa bıznes qūrylyp, 584 jūmys orny ashyldy. 642,1 mln teńge somasyna 136 granttyq joba qarjylandyryldy. 2025 jyly 53 jańa kásípkerlík subektísí qūrylyp, 131 kásípker óz qyzmetín keńeıttí, 410 sauda núktesí ashylyp, 236 jūmys orny paıda boldy.
Qarjylaı qoldau 93 qatysushyǵa kórsetílíp, jalpy somasy 593 935 600 teńgení qūrady. 2025 jylǵy 60 fınalıstíń 44-í 5 mln teńgege deıíngí grantqa ótíním beríp, olardyń 39-y 191 312 000 teńge kólemínde qoldau aldy.
Halyqaralyq jetístíkter de kóbíne áıel kásípkerler shyǵarǵan ónímdermen baılanysty. 2025 jyly fınalıster Astanada ótken «Nauryz bazary» jármeńkesíne qatysty, sondaı-aq JICA qoldauymen Tokıoda ótken FOODEX JAPAN 2025 kórmesínde óz ónímderín tanystyrdy. Sonymen qatar Frantsıyadaǵy Mondial du Fromage baıqauynda altyn jáne qola medaldarǵa ıe boldy. Almatyda Zelenyı bazar aumaǵynda OSOP jobasynyń alǵashqy tūraqty halyqaralyq sauda núktesí — Nomad Bazaar ashyldy.
2026 jyldan bastap memlekettík qarjylaı emes qoldau kórsetu qaǵıdalaryna ózgeríster engízíledí. Soǵan sáıkes óńírlík kórmelerde íríkteletín óním sany 10-nan 20-ǵa deıín, al fınalıster sany 3-ten 10-ǵa deıín artady. Būl kásípkerlerdíń kóbírek fınalǵa ótíp, sertıfıkat alyp, árí qaraı súıemeldeu múmkíndígíne ıe boluyna jol ashady.
«Altyn sapa» men «Paryz» syılyqtaryn, sondaı-aq «Qazaqstannyń úzdík tauary» baıqauynyń jeńímpazdaryn marapattau rásímínde sóılegen sózínde Qazaqstan Prezıdentí Qasym-Jomart Toqaev:
«Tájírıbe kórsetkendeı, jergílíktí ónímge, bílím men zamandyq tehnologıyalarǵa basymdyq beru naqty nátıje beredí. Sonyń bír mysaly — “Bír auyl – bír óním” jobasy. Memleket bıznes pen úkímettíń tıímdí ózara ís-qımylyn, ásírese jergílíktí shıkízatty qaıta óńdeu salasyn jan-jaqty qoldauy qajet», — dep atap óttí.
Osylaısha, «Bír auyl – bír óním» jobasy jergílíktí ekonomıkany damytu qūraly ǵana emes, sonymen bírge óndírushílerdíń, ásírese áıel kásípkerlerdíń damuyna múmkíndík beretín naqty platformaǵa aınaldy. Búgínde olar óńírlík óndírístíń negízín qalyptastyryp, jańa jūmys oryndaryn ashyp, qazaqstandyq ónímderdí halyqaralyq deńgeıge shyǵaryp otyr.
