Almatyda byltyr ashylǵan «Erte aralasudyń áleumettík qyzmetter ortalyǵy» sáttí jūmys ísteude. Bír jyl íshínde bíraz jūmysty eńseríp tastady. Búgínde jańa tuǵan bóbekten bastap 3 jasqa deıíngí baldyrǵannyń damuyn qadaǵalaıtyn mekeme. Qazírgí kúní ortalyqtyń qyzmetín 30 bala alyp júr.
Erte aralasu – bala ómíríníń alǵashqy jyldarynda baıqalatyn damu qıyndyqtaryn der kezínde anyqtap, aldyn alu nemese túzetu úshín ūıymdastyrylatyn keshendí jūmystar júıesí. Būl kezeńde kognıtıvtí, emotsıonaldyq, motorlyq jáne áleumettík damu erekshe qarqyndy ótetíndíkten, kórsetíletín kómektíń sapasy balanyń bolashaq ómíríne tíkeleı áser etedí. Sondyqtan erte aralasu bílím beru, psıhologıya, medıtsına jáne áleumettík sala úshín mańyzdy baǵytqa aınalǵan. Osy baǵyttaǵy jańa tásílderdíń bírí – transdıstsıplınarlyq kózqaras. Ol balanyń damuyn bír salanyń sheńberínde emes, keshendí túrde qarastyruǵa múmkíndík beredí.
«Transdıstsıplınarlyq tásíl ártúrlí mamandardyń bílímín bíríktíríp, ortaq maqsatqa baǵyttalǵan úılesímdí jūmys júıesín qūrady. Būl modeldíń multı- jáne ınterdıstsıplınarlyq tásílderden aıyrmashylyǵy – mamandardyń salalyq shekaralaryn joıyp, balanyń damu dınamıkasyn bíryńǵaı túrde taldauynda. Komanda ádette pedagog, logoped, psıholog, nevropatolog, defektolog jáne áleumettík pedagogtan qūralady. Olar ortaq baǵalau ádísterín qoldanady, nátıjelerín bírge taldaıdy jáne ındıvıdualdyq damu josparyn qūrady. Ata-analar da protseske belsendí qatysyp otyrady», – deıdí «Erte aralasudyń áleumettík qyzmetter ortalyǵynyń» áleumettík jūmys mamany Madına Marat.
Iá, būl ūjymdyq tásíl balanyń damuyn jan-jaqty baǵalauǵa múmkíndík beredí, qıyndyqtardyń túpkí sebepterín dál anyqtaıdy jáne qajet aralasudy tıímdí tańdauǵa jaǵdaı jasaıdy. Aqparattyq tehnologıyalar men tsıfrlyq platformalar mamandar arasyndaǵy baılanys pen koordınatsıyany jeńíldetíp, dıagnostıkalyq dáldíktí arttyrady.
Qazaqstanda erte aralasu damyp kele jatqanymen, transdıstsıplınarlyq tásíl tolyq engízílmegen. Būl baǵytty damytu úshín mamandardy dayarlau, ortaq baǵalau júıesín qūru jáne aqparattyq platformalar engízu qajet deıdí sarapshylar.
«Transdıstsıplınarlyq erte aralasudyń mańyzdy baǵyty – otbasyna baǵyttalǵan model. Būl model balanyń damuy eń aldymen tabıǵı ortada – otbasynda qalyptasatynyn moıyndaıdy. Aralasu úı jaǵdaıynda júrgízíledí, ata-analarmen seríktestík ornatylyp, praktıkalyq ádíster úıretíledí. Mūndaı tásíl balanyń kommunıkatıvtík, motorlyq jáne áleumettík daǵdylaryn damytuda joǵary nátıjeler kórsetedí jáne otbasynyń balaǵa degen baılanysyn kúsheıtedí. Otbasyna baǵyttalǵan model transdıstsıplınarlyq kózqaraspen úılesedí. Sebebí, kópsalaly komanda ata-anamen bírge eń tıímdí strategıyany qūrady. Būl kómektíń tūraqtylyǵyn qamtamasyz etedí jáne balanyń damu traektorıyasyn tūraqtandyrady», – deıdí Madına Marat.
Jalpy, transdıstsıplınarlyq kózqaras erte aralasu sapasyn arttyratyn tıímdí qūral. Ol balanyń damuyn keshendí qamtyp, koordınatsıyany kúsheıtedí jáne ınklyuzıvtí bílím berudí damytuǵa yqpal etedí. Būl modeldíń keńínen qoldanyluy balanyń damuyna beríletín kómektíń sapasyn jaqsartyp, qoǵamda ınklyuzıvtí qūndylyqtardy nyǵaıtady.