AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті
  • Basty bet
  • Barlyǵy
    • Resmı bólím
    • Sport
    • Kerek keńes
    • Medıtsına
    • Bílím jáne ǵylym
    • Zań men tərtíp
    • Oqıǵa
    • Ne? Qaıda? Qashan?
    • Eksklyuzıv
    • Almaty kóshelerí
    • Joldau
    • Keleshek mektepterí
  • Jańa Konstıtutsıya
Қазақ Qazaq قازاق Русский
Қазақ Qazaq قازاق Русский
AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті
  • 🏠 Basty bet
  • Barlyǵy
    • • Resmı bólím
    • • Sport
    • • Kerek keńes
    • • Medıtsına
    • • Bílím jáne ǵylym
    • • Zań men tərtíp
    • • Oqıǵa
    • • Ne? Qaıda? Qashan?
    • • Eksklyuzıv
    • • Almaty kóshelerí
    • • Joldau
    • • Keleshek mektepterí
  • Jańa Konstıtutsıya
  • 📰 Gazet arhıví

Bíz áleumettík jelílerde:

💱 Valyuta baǵamy:

Basty bet / Mūny bílgen jón / «Alayaqtardyń basty qaruy – adamnyń senímí»: ıntern...

«Alayaqtardyń basty qaruy – adamnyń senímí»: ınternettegí qauípten qalaı qorǵanamyz?

Mūny bílgen jón Búgín 17:19 44 Sūlu
«Алаяқтардың басты қаруы – адамның сенімі»: интернеттегі қауіптен қалай қорғанамыз?

Internettegí alayaqtyq búgínde eń jıí kezdesetín qylmystardyń bíríne aınaldy. Qazír alayaqtar adamdy kóshede emes, telefon, áleumettík jelí, messendjer, jalǵan saıt pen onlaın-dúken arqyly aldaıdy. Olar ózín bank qyzmetkerí, kurer, memlekettík organ ókílí nemese sauda paraqshasynyń menedjerí retínde tanystyruy múmkín, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.

Kıberqauípsízdík mamandarynyń aıtuynsha, mūndaı qylmystardyń kóbí adamnyń senímíne kíru arqyly jasalady.

«Alayaqtar azamattardy qorqytyp, asyqtyryp, “aqshańyz joǵalady”, “shotyńyz būǵattalady”, “qazír kodty aıtpasańyz kesh bolady” degen sózdermen psıhologıyalyq qysym jasaıdy. Mūndaı jaǵdaıda eń bastysy – sabyr saqtau. Eshkímge SMS-kod, CVV, parol nemese bank qosymshasynyń qūpıya kodyn aıtuǵa bolmaıdy», – deıdí mamandar.

Internettegí alayaqtyqtyń eń keń taraǵan túrí – fıshıng. Būl jalǵan saıt nemese kúmándí sílteme arqyly adamnyń jeke deregín ūrlau tásílí. Mysaly, azamatqa «sálemdemeńíz keldí», «ūtysqa ıe boldyńyz», «tólemdí rastańyz» degen habarlama jíberíledí. Adam síltemege ótíp, karta deregín engízse, aqshasynan aıyryluy múmkín.

«Kez kelgen síltemení ashpas būryn onyń mekenjaıyn tekseru kerek. Jalǵan saıttar kóbíne resmı saıtqa ūqsap tūrady. Bíraq atauynda bír áríp qate boluy, túsíníksíz domen qoldanyluy nemese dızaın sapasynyń tómen boluy múmkín», – deıdí kıberqauípsízdík mamandary.

Taǵy bír jıí kezdesetín tásíl – jalǵan onlaın-dúkender. Áleumettík jelíde «óte arzan baǵa», «tek búgín jeńíldík», «aldyn ala tólem jasasańyz, jetkízíp beremíz» degen jarnamalar kóp. Mūndaıda tauardyń baǵasy naryqtaǵydan tym tómen bolsa, kúmánmen qaraǵan jón.

«Alayaqtar adamdy kóbíne arzan baǵa arqyly qyzyqtyrady. Aldyn ala tólem alǵannan keıín paraqshany óshíríp, baılanysqa shyqpaı qoyady. Sondyqtan belgísíz dúkennen tapsyrys bermes būryn píkírlerín, baılanys nómírín, zańdy mekenjaıyn jáne tólem tásílín tekseru qajet», – deıdí mamandar.

Ózíńízdí qorǵau úshín eń aldymen jeke derekterdí eshkímge bermeu kerek. Bank qyzmetkerlerí eshqashan SMS-kod, CVV, parol nemese qosymshaǵa kíru kodyn sūramaıdy. Eger bíreu osyndaı aqparat sūrasa, áńgímení dereu toqtatqan dūrys.

Sondaı-aq áleumettík jelí men bank qosymshasyna ekí faktorly qorǵanys qosu, kartadaǵy tólem lımıtín shekteu, kúmándí qosymshalardy júktemeu jáne qūpıyasózdí jıí auystyryp otyru mańyzdy.

Eger adam alayaqtardyń qūrbany bolyp qalsa, eń aldymen bankke habarlasyp, kartany būǵattauy kerek. Keıín qūpıyasózderdí auystyryp, alayaqpen jazysqan hattardy, tólem túbírtekterín, qońyrau jazbasyn jáne skrınshottardy saqtap qoıǵan jón. Būl derekter polıtsıyaǵa aryz jazǵanda qajet boluy múmkín.

«Adam aldanyp qalǵanyn túsíngen sátte ūyalyp, úndemeı qalmauy kerek. Kerísínshe, bírden bankke jáne polıtsıyaǵa júgíngen dūrys. Uaqytyly áreket etu arqyly aqshany saqtap qalu nemese qylmyskerdí anyqtauǵa kómektesu múmkíndígí artady», – deıdí kıberqauípsízdík mamandary.

Mamandardyń sózínshe, ınternettegí alayaqtyqtan qorǵanudyń eń tıímdí joly – saqtyq pen tsıfrlyq sauat. Kúmándí síltemege senbeu, jeke derektí jarıya etpeu jáne kez kelgen qarjylyq árekettí asyqpaı tekseru – ár adamnyń kúndelíktí ádetíne aınaluy tıís.

Este saqtańyz: SMS-kod, CVV, parol jáne bank qosymshasynyń qūpıya kody eshkímge aıtylmaıdy. Típtí ózín bank qyzmetkerí dep tanystyrǵan adamǵa da.

Telegram arnaǵa jazylyńyz
#alayaqtyq
Bólísu:
Júktelude...

Sońǵy jańalyqtar

10 myńnan astam jūmys orny jáne senímdí energıya: atom elektr stantsıyasyn saludyń negízgí artyqshylyqtary

Búgín 17:10

Almatyda Masanchı kóshesíníń bír bólígí uaqytsha jabylady

Búgín 16:14

Internettegí alayaqtyq: bír sílteme búkíl aqshańyzdan aıyruy múmkín

Búgín 15:18

«Taza Qazaqstan» túrkí álemíníń jastaryn bíríktíredí: Almatyda halyqaralyq kempıngtíń ekínshí kúní óttí

Búgín 14:39

Astanada taksı júrgízushísí tūrǵynnyń zergerlík būıymdaryn lombardqa ótkízíp jíbergen

Búgín 12:17
Telegram
Jazylyńyz
AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті

"Alatau Aqparat" medıaholdıngí

Síltemeler

  • Bíz turaly
  • Baılanys
  • Jarnama
  • Jazylu
  • Gazet arhıví

Baılanys

  • Respublıka Kazahstan. 050022, g. Almaty, Adres: ul. Shevchenko, 106 a
  • +77272930803
Copyright 2026, "Alatau Aqparat" medıaholdıngí
Яндекс.Метрика
// SMI24 vıdjet setTimeout(function() { if (typeof Smi24 !== 'undefined') { Smi24.init('[data-smi-widget-id="130"]'); } }, 1500);