Elímízde balalar halyqtyń úshten bírín - 34%-yn qūraıdy, árí būl kórsetkísh jyldan-jylǵa tūraqty ósíp keledí, - dep habarlaıdy aqshamnews.kz.
Mūndaı demografıyalyq serpín memleket sayasatynyń balalardy qorǵauǵa baǵyttalǵan tūraqty sıpatyn aıqyn kórsetedí. Bíríkken Ūlttar Ūıymy jáne ózge de halyqaralyq ūıymdar Qazaqstannyń balalardyń qūqyqtary men ál-auqatyn qamtamasyz etu ísínde qol jetkízgen tūraqty nátıjelerín atap ótude.
Osy oń úrdístíń ayasynda Qazaqstan tuu turaly aktílerdí tírkeu kórsetkíshí eń joǵary elderdíń qatarynan oryn aldy. Būl kórsetkísh qazírgí tańda 100%-ǵa juyqtap, bala qūqyqtaryn qorǵau jóníndegí halyqaralyq standarttarǵa tolyq saı keledí.
Memlekettík sayasattaǵy basym baǵyttardyń bírí — balalarǵa ūzaq merzímdí qarjylyq qoldau kórsetu. Qazaqstan — tabıǵı resurstardan túsetín tabystyń bír bólígín tíkeleı balalardyń ıgílígíne baǵyttaıtyn sırek elderdíń bírí. 2024 jyldan bastap «Ūlttyq qor – balalarǵa» baǵdarlamasy ayasynda qordyń ınvestıtsıyalyq tabysynyń 50%-y kámeletke tolmaǵan azamattardyń jeke jınaq shottaryna audarylyp keledí. 2025 jyly ár balaǵa shamamen 130 AQSh dollary kólemínde qarajat bólíndí. Būl qoldau 324 myńnan astam balany qamtydy. Ekí jyl íshínde bír balaǵa shaqqanda jınalǵan ortasha soma 233 AQSh dollaryn qūrady.
Balalardy sapaly jáne qūnarly tamaqpen qamtamasyz etu de basty nazarda. 2023 jyldan bastap elímízdegí barlyq bastauysh synyp oqushylary 100% tegín ystyq tamaqpen qamtyluda. Būl 1,7 mıllıonnan astam balany qamtydy. Sondaı-aq balabaqshalarda 953 myń tárbıelenushí tegín tamaqpen qamtamasyz etíldí. Osy maqsatqa jergílíktí byudjetterden 207,4 mıllıard teńge bólíndí.
YuNISEF júrgízgen 2024 jylǵy MICS zertteuíníń nátıjelerí boıynsha, Qazaqstandaǵy balalardyń tamaqtanu kórsetkíshterí Europa men Ortalyq Azıya elderíníń deńgeıíne saı keledí. Sarapshylar būl kórsetkíshterdíń tūraqtylyǵyn jáne kúrt auytqulardyń bolmauyn erekshe atap óttí. Būl — mektepke deıíngí jáne mekteptegí tamaqtanu sapasyn arttyruǵa baǵyttalǵan memlekettík sharalardyń tıímdílígíníń dálelí.
Balalardyń qauípsízdígín qamtamasyz etu maqsatynda elímízde zańnamalyq baza da nyǵaıtyldy. Kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty auyr sıpattaǵy qylmystar úshín jauapkershílík kúsheıtíldí. Endí mūndaı ísterdí tatulasu arqyly toqtatuǵa zańmen tyıym salynǵan. Eń auyr qylmystar úshín ómír boıyna bas bostandyǵynan aıyru jazasy qarastyrylǵan.
«Bala — memlekettíń aınasy. Eger onyń qauípsízdígíne qatysty másele kóterílse, eshqandaı ymyraǵa jol berílmeıdí. Qazaqstan būl tūrǵyda nóldík tózímdílík qaǵıdatyn ūstanady. Zań balany tolyq qorǵauy tıís. Bíz būl qorǵau shynaıy árí tıímdí jūmys ísteuí úshín naqty sharalar qabyldap jatyrmyz. Árbír bala memleketten teń múmkíndík pen senímdí qoldau aluy kerek. Óıtkení būl — elímízdíń bolashaǵyn qalyptastyratyn berík negíz», — dedí QR Oqu-aǵartu mınıstrlígí Balalardyń qūqyqtaryn qorǵau komıtetíníń tóraǵasy Nasymjan Ospanova.
Balalardy qorǵau júıesí ınstıtutsıonaldyq tūrǵydan da nyǵayuda. Alǵash ret zańnamalyq deńgeıde ár 5 myń balaǵa bír qamqorshylyq jáne qorǵanshylyq organy mamany belgílendí. Būl kadrlar sanynyń 303-ten 1028 mamanǵa deıín artuyna múmkíndík berdí. Osylaısha Qazaqstan TMD keńístígínde bala qūqyqtaryn qorǵau salasynda bíryńǵaı kadrlyq standarttar engízgen alǵashqy elderdíń bírí boldy.
2026 jyldan bastap elímízde balalardy qoldau men damytuǵa baǵyttalǵan barlyq sharalardy bíríktíretín «Qazaqstan balalary» atty bíryńǵaı ūlttyq baǵdarlama íske qosylady. Būl baǵdarlama balanyń ómírlík jolynyń barlyq kezeńín qamtıtyn keshendí ūlttyq strategıyaǵa aınalmaq.