Жаңа Конституция жобасын талқылау аясында адам құқықтары, мемлекеттік басқару нысаны мен зайырлылық қағидаттары мәселелеріне ерекше назар аударылып жатыр, - деп хабарлайды Aqshamnews.kz.
Реформа жөніндегі парламенттік жұмыс комиссиясының мүшесі, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің мемлекет және құқық теориясы мен тарихы, конституциялық және әкімшілік құқық кафедрасының профессоры, заң ғылымдарының докторы Алуа Ибраеваның айтуынша, құжатта бірқатар маңызды әрі қағидаттық нақтылаулар бар.
Негізгі ережелердің бірі — басқару нысанын айқын бекіту. Жобада Қазақстан Республикасының президенттік республика екені тікелей көрсетілген. Бұл жай ғана тұжырым емес, конституциялық құқық теориясының классикалық қағидаттарына сәйкес келетін нақты құқықтық айқындық.
«Конституция мемлекеттік құрылымның моделін дәл айқындайды. Бұл өкілеттік пен жауапкершілікті бөлгенде айқындық қалыптастырады», — деп атап өтті сарапшы.
Сондай-ақ зайырлы мемлекет қағидатының маңызы зор. Жобада діннің мемлекеттен бөлінетіні тікелей бекітілген. Бұдан бөлек, діннің білім беру жүйесінен де бөлінетіні нақты көрсетілген.
Алуа Ибраеваның айтуынша, мұндай тұжырым зайырлы мемлекеттердің халықаралық тәжірибесінде бар нәрсе және ар-ождан бостандығын құрметтеу мен мемлекеттік институттардың бейтараптығы арасындағы теңгерімді сақтауға бағытталған.
«Қазақстан азаматтардың дүниетанымын құрметтейді, сөз бостандығы мен ар-ождан, діни сенім бостандығына кепілдік береді. Алайда білім беру зайырлы болып қала береді. Бұл теңдікті қамтамасыз ететін және мемлекеттік білім беру жүйесіне діни көзқарасты таңуға жол бермейтін маңызды қағидат», — деп түсіндірді ол.
Заңда белгіленген тәртіппен қызмет ететін арнаулы діни білім беру ұйымдары ғана бұл қағидаттан тыс қалуы мүмкін. Дегенмен елдің жалпы білім беру саясаты зайырлы сипатын сақтайды.
Осылайша, жаңа Конституция жобасы адам құқықтары мен бостандықтарына бейілділікті растап қана қоймай, мемлекеттік құрылым мен мемлекеттің діни саламен өзара іс-қимылы мәселелерінде құқықтық айқындықты күшейтеді.
Сарапшылардың пікірінше, бұл — бүкіл қоғам үшін тұрақтылықты, теңдікті және құқықтық анықтықты қамтамасыз ететін нақты ережелерді бекіту.