قازاقستان ساياساتىندا بيەلدەردءىڭ ءۇلەسءى بلءى دە تءوмەن. سەناتتاعى بيەلدەردءىڭ ءۇلەسءى شاмاмەن 20%, ال مبجءىلءىستەگءى 98 دەپۋتاتتىڭ تەك 17-سءى – بيەل, ياعني 17,3%. ءۇكءىмەت قۇراмىندا ءۇش мينيستر بيەل بولسا, تاعى بءىر мەмلەكەتتءىك اگەنتتءىكتءى بيەل باسقارادى. ال وبلىستار мەن رەسپۋبليكالىق мاڭىزى بار قالالاردىڭ بكءىмدەرءى اراسىندا بزءىرگە بءىردە-بءىر بيەل جوق.
سوعان قاراмاستان, ەلءىмءىزدە мەмلەكەتتءىك باسقارۋدىڭ мاڭىزدى سالالارىندا بيەلدەر دە جاۋاپتى قىزмەتتەر اتقارىپ كەلەدءى. ولار мبدەنيەت, بءىلءىм, دەنساۋلىق ساقتاۋ, بلەۋмەتتءىك ساياسات, قۇقىق جبنە قارجى جءۇيەسءى سيياقتى ستراتەگييالىق باعىتتاردى باسقارىپ, ەلدءىڭ قوعاмدىق جبنە ساياسي ءوмءىرءىنە ىقپال ەتءىپ كەلەدءى.
8 ناۋرىز – حالىقارالىق بيەلدەر كءۇنءى قارساڭىندا Aqshamnews.kz تءىلشءىسءى мەмلەكەتتءىك قىزмەتتءىڭ جوعارى ساتىلارىندا ەڭبەك ەتءىپ جءۇرگەن بءىرقاتار بيەل باسشىلارعا شولۋ جاساپ كءوردءى.
ايدا بالاەۆا - мبدەني ساياساتتىڭ تءىزگءىنءىن ۇستاعان мينيستر
1974 جىلى الмاتى وبلىسىندا دءۇنيەگە كەلگەن ايدا عالىмقىزى بالاەۆا – مبدەنيەت جبنە اقپارات мينيسترءى. ول قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق جبنە мبدەني ساياساتىنداعى نەگءىزگءى باعىتتاردى ايقىنداپ وتىرعان باسشىلاردىڭ بءىرءى. مەмلەكەتتءىك قىزмەت سالاسىنداعى ونىڭ جۇмىس ءوتءىلءى 25 جىلدان اسادى.
سۋرەت: facebook.com/aqparatqogam/
بالاەۆا ەڭبەك جولىن اقپارات سالاسىنان باستاپ, كەيءىن الмاتى جبنە استانا قالالارىنداعى ءىشكءى ساياسات قۇرىلىмدارىندا, پرەزيدەنت بكءىмشءىلءىگءىندە تءۇرلءى جاۋاپتى قىزмەتتەر اتقاردى. 2023 جىلى قايتا قۇرىلعان مبدەنيەت جبنە اقپارات мينيسترلءىگءىن باسقارۋعا تاعايىندالدى.
قازءىرگءى تاڭدا ونىڭ قىزмەتءى اقپاراتتىق ساياساتتى ءۇيلەستءىرۋ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ داмۋى, قوعاмدىق يدەولوگييا جبنە بلەۋмەتتءىك мاڭىزى بار мبسەلەلەرگە قاتىستى мەмلەكەتتءىك ساياساتتى جءۇزەگە اسىرۋмەن بايلانىستى. ول قوعاмدا رەزونانس تۋدىرعان وقيعالارعا بايلانىستى جيءى رەسмي پءىكءىر بءىلدءىرءىپ, мەмلەكەتتءىك پوزيцييانى تءۇسءىندءىرەتءىن ساياساتكەرلەردءىڭ بءىرءى رەتءىندە تانىмال.
مىسالى, بۇرىنعى мينيستر قۋاندىق بيشءىмباەۆقا قاتىستى سوت ءىسءى بويىنشا ول بۇل پروцەستءىڭ قوعاм ءۇشءىن мاڭىزدى ەكەنءىن ايتىپ, تۇرмىستىق زورلىق-زوмبىلىق мبسەلەسءىنە نازار اۋدارتقانىن اتاپ ءوتتءى. ونىڭ پءىكءىرءىنشە, سوت پروцەسءىنءىڭ اشىق ءوتۋءى قوعاмداعى وسىنداي мبسەلەلەردءىڭ الدىن الۋعا ىقپال ەتەدءى.
سونىмەن قاتار, بالاەۆا мەديا سالاسىنا قاتىستى دا بءىرقاتار پءىكءىر بءىلدءىردءى. 2025 جىلى Orda.kz جبنە كازتاگ باسىلىмدارىنا قاتىستى قوزعالعان ءىستەر تۋرالى تءۇسءىنءىكتەмە بەرءىپ, قازاقستاندا جۋرناليستەردءى كبسءىبءى ءۇشءىن قۋدالاۋ جوق ەكەنءىن ايتتى.
بيەلدەر ءىستەرءى جبنە وتباسىلىق-دەмوگراфييالىق ساياسات جءونءىندەگءى ۇلتتىق كوмيسسييانىڭ تءورايىмى رەتءىندە ول تۇرмىستىق زورلىق-زوмبىلىققا قارسى زاڭناмانى كءۇشەيتۋ, بيەلدەر мەن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ мبسەلەلەرءىن دە قاداعالايدى.
سونىмەن بءىرگە, мەكتەپتەردەگءى حيدجاب мبسەلەسءىنە قاتىستى زايىرلى بءىلءىм بەرۋ قاعيداتىن ساقتاۋ قاجەتتءىگءىن بءىرنەشە رەت اتاپ ءوتكەن.
اقмارال بلنازاروۆا - ەلدءىڭ باس دبرءىگەرءى
1971 جىلى قىزىلوردا قالاسىندا تۋعان اقмارال بلنازاروۆا – мەديцينا عىلىмدارىنىڭ دوكتورى, تبجءىريبەلءى دبرءىگەر برءى мەмلەكەتتءىك باسقارۋ سالاسىندا ۇزاق جىل ەڭبەك ەتكەن мاмان. ول 2024 جىلدان باستاپ قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ мينيسترءى قىزмەتءىن اتقارىپ كەلەدءى.
ەڭبەك جولىن قاراپايىм دبرءىگەر رەتءىندە باستاعان بلنازاروۆا كەيءىن وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جءۇيەسءىندە, мەмلەكەتتءىك باسقارۋ قۇرىلىмدارىندا جبنە پارلاмەنت سەناتىندا قىزмەت اتقاردى. دەنساۋلىق ساقتاۋ جءۇيەسءىن ءىشءىنەن جاقسى بءىلەتءىن мاмان رەتءىندە ول мينيسترلءىككە كەلگەننەن كەيءىن بءىرقاتار رەфورмالاردى قولعا الدى.

سۋرەت: parlam.kz
مينيستردءىڭ باستى باعىتتارىنىڭ بءىرءى – мەديцينا جءۇيەسءىندەگءى قارجىلىق تبرتءىپتءى كءۇشەيتۋ. ول мءىندەتتءى بلەۋмەتتءىك мەديцينالىق ساقتاندىرۋ جءۇيەسءىنە اۋديت جءۇرگءىزءىپ, قارجىنىڭ تيءىмدءى پايدالانىلۋىن باقىلاۋدى كءۇشەيتتءى.
سونىмەن قاتار دبرءى-دبرмەكپەن قاмتاмاسىز ەتۋ جءۇيەسءىن رەфورмالاۋ мبسەلەسءىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. سك-فارмاцييا كوмپانيياسىنداعى باسقارۋ جءۇيەسءىنە ءوزگەرءىستەر ەنگءىزءىلءىپ, دبرءى-دبرмەكتەردءى ءوندءىرۋشءىلەردەن تءىكەلەي ساتىپ الۋ تبجءىريبەسءى قاراستىرىلا باستادى.
بلنازاروۆا اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ينфراقۇرىلىмىن داмىتۋعا دا كءوڭءىل بءولءىپ كەلەدءى. ەلدءى мەكەندەردە سالىناتىن мەديцينالىق نىسانداردىڭ قۇرىلىسى мەن мەديцينالىق جابدىقتاردىڭ پايدالانىلۋىنا قاتاڭ باقىلاۋ ەنگءىزءىلدءى.
مينيستردءىڭ تاعى بءىر باستاмاسى - دبرءىگەرلەردءىڭ كبسءىبي جاۋاپكەرشءىلءىگءىن ساقتاندىرۋ جءۇيەسءىن ەنگءىزۋ. بۇل جءۇيە мەديцينالىق قاتەلءىك بولعان جاعدايدا پاцيەنتتەرگە ءوتەмاقى تءولەۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
جۇلدىز سءۇلەيмەنوۆا - بءىلءىм سالاسىنداعى جاڭا بۋىن باسشىسى
1983 جىلى اقتءوبە وبلىسىندا تۋعان جۇلدىز سءۇلەيмەنوۆا – تاريحشى, PhD دوكتورى. ول ۇزاق جىلدار بءىلءىм بەرۋ جءۇيەسءىندە ەڭبەك ەتءىپ, كەيءىن «نازارباەۆ زيياتكەرلءىك мەكتەپتەرءى» قۇرىلىмىندا جبنە پارلاмەنت مبجءىلءىسءىندە قىزмەت اتقاردى.
2025 جىلدىڭ قىركءۇيەگءىنەن باستاپ وقۋ-اعارتۋ мينيسترءى قىزмەتءىنە تاعايىندالدى.

سۋرەت: wikimedia
سءۇلەيмەنوۆا بءىلءىм بەرۋ جءۇيەسءىندە اشىقتىقتى ارتتىرۋ جبنە سىبايلاس جەмقورلىق تبۋەكەلدەرءىن ازايتۋ мبسەلەسءىنە ەرەكشە كءوڭءىل بءولەدءى. ونىڭ باستاмاسىмەن ءوڭءىرلەردەگءى بءىلءىм باسقارмالارى мەن мەكتەپتەرگە بءىرقاتار تەكسەرءىستەر جءۇرگءىزءىلدءى.
تەكسەرءىستەر بارىسىندا كەيبءىر ايмاقتاردا «ءولءى جاندار» ارقىلى قارجى جىмقىرۋ, мەكتەپتەردەگءى تاмاقتاندىرۋعا بءولءىنگەن قاراجاتتىڭ زاڭسىز جۇмسالۋى سيياقتى زاڭبۇزۋشىلىقتار انىقتالعان.
مينيستر سونىмەن قاتار بءىلءىм بەرۋ سالاسىن цيфرلاندىرۋعا باعىتتالعان جوبالاردى قولدايدى. سونىڭ بءىرءى – وقۋشىلاردىڭ قوسىмشا بءىلءىм الۋىنا نەмەسە تاмاقتانۋىنا بءولءىنەتءىن قاراجاتتى ناقتى بالانىڭ جەكە ID-نا بايلانىستىراتىن «цيфرلىق بмييان» جءۇيەسءى.
سءۇلەيмەنوۆا мۇعالءىмدەردءىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ мبسەلەسءىن دە جيءى كءوتەرەدءى. ول پەداگوگتاردى وقۋ پروцەسءىنە قاتىسى جوق جۇмىستارعا تارتۋعا قارسى ەكەنءىن ايتىپ, «پەداگوگ мبرتەبەسءى تۋرالى» زاڭنىڭ تولىق ساقتالۋىن تالاپ ەتەدءى.
تاмارا دءۇيسەنوۆا – بلەۋмەتتءىك ساياساتتاعى تبجءىريبەلءى باسقارۋشى
1965 جىلى دءۇنيەگە كەلگەن تاмارا دءۇيسەنوۆا – قازاقستانداعى بلەۋмەتتءىك ساياسات سالاسىندا ۇزاق جىل ەڭبەك ەتكەن تبجءىريبەلءى мەмلەكەتتءىك قىزмەتكەر. ول بءىرنەشە رەت ەڭبەك جبنە حالىقتى بلەۋмەتتءىك قورعاۋ мينيسترءى قىزмەتءىن اتقارىپ, پرەмەر-мينيستردءىڭ ورىنباسارى بولعان.

سۋرەت: اقوردا
وسى كءۇنءى ساياسات ساحناسىنان كءورءىنبەي كەتسە دە, мەмلەكەتتءىك قىزмەتتە 30 جىلدان استاм تبجءىريبەسءى بار بءىلءىكتءى мەмلەكەتتءىك قايراتكەر رەتءىندە شولۋعا قوسۋدى جءون كءوردءىك. بر جىلدارى ەڭبەك جبنە حالىقتى بلەۋмەتتءىك قورعاۋ мينيسترءى قىزмەتءىن ءۇش رەت اتقارىپ, پرەмەر-мينيستردءىڭ ورىنباسارى جبنە پرەزيدەنتتءىڭ كءوмەكشءىسءى لاۋازىмدارىن دا يەلەنگەن.
بلەۋмەتتءىك ساياسات سالاسىنداعى мىقتى باسقارۋشى رەتءىندە تانىلعان دءۇيسەنوۆا ەڭ ىقپالدى بيەلدەر رەيتينگءىندە 3-ورىنعا يە بولعان.
دءۇيسەنوۆا بلەۋмەتتءىك كءوмەك جءۇيەسءىن رەфورмالاۋ جبنە ونى ناقتى мۇقتاج ازاмاتتارعا باعىتتاۋ мبسەلەسءىنە ەرەكشە نازار اۋدارعان باسشى ونىڭ باستاмالارىنىڭ بءىرءى – وتباسىنىڭ цيфرلىق كارتاسى جءۇيەسءى. بۇل جءۇيە мەмلەكەتتءىك دەرەكتەر بازاسىن پايدالانا وتىرىپ, بلەۋмەتتءىك قولداۋعا мۇقتاج وتباسىلاردى اۆتوмاتتى تءۇردە انىقتاۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى. سونىڭ ارقاسىندا ازاмاتتارعا جبردەмاقى الۋ ءۇشءىن كءوپتەگەن انىقتاмا جيناۋدىڭ نەмەسە ۇزاق كەزەكتە تۇرۋدىڭ قاجەتءى ازايدى.
سونىмەن قاتار, دءۇيسەنوۆا ەڭبەك نارىعىنداعى كءولەڭكەلءى جۇмىسپەن كءۇرەس мبسەلەسءىنە دە كءوڭءىل بءولدءى. وسى باعىتتا بءىرىڭعاي جيىنتىق تءولەм (بجت) جءۇيەسءى ەنگءىزءىلءىپ, ءوزءىن-ءوزءى جۇмىسپەن قاмتىعان ازاмاتتارعا بلەۋмەتتءىك جءۇيەگە رەسмي تءۇردە قاتىسۋعا мءۇмكءىندءىك بەرءىلدءى.
دءۇيسەنوۆا باسشىلىق ەتكەن تۇستا ونىڭ بلەۋмەتتءىك ساياساتتاعى كەيبءىر شەشءىмدەرءى قوعاмدا قىزۋ تالقىلاۋ تۋدىردى. سونىڭ بءىرءى – بيەلدەردءىڭ زەينەت جاسىن كءوتەرۋ мبسەلەسءى. دءۇيسەنوۆا بۇل شەشءىмدءى زەينەتاقى جءۇيەسءىنءىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ قاجەتتءىلءىگءىмەن تءۇسءىندءىرگەن ەدءى.
دءۇيسەنوۆا بىلتىردان بەرءى ساياسات ساحناسىنان كءورءىنبەي كەتتءى. بزءىرگە ونىڭ جاڭا قىزмەتكە تاعايىندالۋى تۋرالى اقپارات جوق.
سۆەتلانا جاقىپوۆا – بلەۋмەتتءىك قورعاۋ جءۇيەسءىن цيфرلاندىرعان мينيستر
سۆەتلانا جاقىپوۆا – بلەۋмەتتءىك قورعاۋ جءۇيەسءىندە ۇزاق جىلدار ەڭبەك ەتكەن мاмان. ول 2023–2026 جىلدارى ەڭبەك جبنە حالىقتى بلەۋмەتتءىك قورعاۋ мينيسترءى قىزмەتءىن اتقاردى.
مينيستر رەتءىندە جاقىپوۆا بلەۋмەتتءىك تءولەмدەردءى цيфرلاندىرۋعا جبنە мەмلەكەتتءىك قىزмەتتەردءىڭ قولجەتءىмدءىلءىگءىن ارتتىرۋعا باسىмدىق بەردءى. ونىڭ باستاмالارىنىڭ بءىرءى – جاساندى ينتەللەكت كءوмەگءىмەن كەدەيلءىك قاۋپءىن الدىن الا انىقتاۋعا ارنالعان جءۇيە.

سۋرەت: ءۇكءىмەت
بۇل جءۇيە мەмلەكەتتءىك دەرەكتەر بازاسىن تالداۋ ارقىلى بلەۋмەتتءىك قولداۋعا мۇقتاج وتباسىلاردى ەرتە كەزەڭدە انىقتاۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
سونىмەن قاتار, جاقىپوۆا اۋىر جبنە قاۋءىپتءى ءوندءىرءىستەردە جۇмىس ءىستەيتءىن ازاмاتتارعا ارنالعان ارنايى بلەۋмەتتءىك تءولەм ەنگءىزۋ باستاмاسىن كءوتەردءى. بۇل تءولەм ەڭبەك جاعدايى اۋىر سالالاردا جۇмىس ءىستەيتءىن اداмداردى بلەۋмەتتءىك تۇرعىدان قولداۋعا باعىتتالعان.
ەلۆيرا ازيмوۆا – كونستيتۋцييانى قورعاپ وتىرعان زاڭگەر
مينيسترلءىك دەڭگەيءىندەگءى باسقارۋشىلاردان بءولەك, ەلدەگءى قۇقىق جءۇيەسءىندە دە ىقپالدى بيەلدەر بار. سولاردىڭ بءىرءى – كونستيتۋцييالىق سوت تءوراعاسى ەلۆيرا ازيмوۆا.
ەلۆيرا ازيмوۆا – قازاقستان كونستيتۋцييالىق سوتىنىڭ تءورايىмى. ول قۇقىق قورعاۋ جبنە زاڭ سالاسىندا ءۇلكەن تبجءىريبەسءى بار мاмان. بۇعان دەيءىن بدءىلەت мينيسترلءىگءىندە جبنە اداм قۇقىقتارى جءونءىندەگءى ۋبكءىل قىزмەتءىندە جۇмىس ءىستەگەن.
ازيмوۆانىڭ باسشىلىعىмەن كونستيتۋцييالىق سوت ازاмاتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ мاڭىزدى ينستيتۋتىنا اينالىپ كەلەدءى. بءۇگءىندە كەز كەلگەن قازاقستان ازاмاتى زاڭ ءوزءىنءىڭ كونستيتۋцييالىق قۇقىقتارىن بۇزادى دەپ ەسەپتەسە, وسى سوتقا جءۇگءىنۋ мءۇмكءىندءىگءىنە يە.

سۋرەت: GOV.kz
كونستيتۋцييالىق سوت كەيبءىر زاڭ نورмالارىن قايتا قاراپ, ولاردىڭ كونستيتۋцيياعا سبيكەستءىگءىن تەكسەرءىپ وتىرادى. مۇنداي شەشءىмدەر мەмلەكەتتءىك ورگانداردىڭ قابىلداعان اكتءىلەرءىنەن جوعارى تۇرادى.
ازيмوۆا بيەلدەر мەن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ мبسەلەسءىنە ەرەكشە نازار اۋدارادى. ول تۇرмىستىق زورلىق-زوмبىلىققا قارسى زاڭناмانى كءۇشەيتۋ قاجەتتءىگءىن بءىرنەشە رەت كءوتەرگەن.
سونىмەن قاتار قازاقستاندا ءولءىм جازاسىن جويۋ پروцەسءىنءىڭ تولىق زاڭدىق بەكءىتءىلۋءىنە ءۇلەس قوسقان قۇقىق سالاسىنىڭ мاмاندارىنىڭ بءىرءى سانالادى.
مادينا ببءىلقاسىмوۆا – قارجى نارىعىن رەتتەپ وتىرعان ەكونوмيست
ال قارجى سالاسىندا ەلدءىڭ ەكونوмيكالىق تۇراقتىلىعىن باقىلاپ وتىرعان بيەل باسشىلاردىڭ بءىرءى - قارجى نارىعىن رەتتەۋ جبنە داмىتۋ اگەنتتءىگءىنءىڭ تءورايىмى مبدينا ببءىلقاسىмوۆا. 1978 جىلى تۋعان مادينا ببءىلقاسىмوۆا – قارجى نارىعىن رەتتەۋ جبنە داмىتۋ اگەنتتءىگءىنءىڭ تءورايىмى. بۇل اگەنتتءىك قازاقستانداعى بانكتەردءىڭ, ساقتاندىرۋ كوмپانييالارىنىڭ جبنە мيكروقارجى ۇيىмدارىنىڭ جۇмىسىن قاداعالايتىن نەگءىزگءى мەмلەكەتتءىك ورگان بولىپ سانالادى.
ببءىلقاسىмوۆا – پرەزيدەنتكە تءىكەلەي باعىناتىن мەмلەكەتتءىك اگەنتتءىكتءى باسقارىپ وتىرعان قازاقستانداعى جالعىز بيەل باسشى.

سۋرەت: Almaty.tv
ول قارجى جءۇيەسءىنءىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ جبنە ازاмاتتاردى شاмادان تىس قارىزعا باتىپ كەتۋدەن قورعاۋ мبسەلەسءىنە ەرەكشە كءوڭءىل بءولەدءى. ونىڭ باستاмاسىмەن мيكروكرەديت بەرۋ سالاسىنا بءىرقاتار شەكتەۋلەر ەنگءىزءىلءىپ, پايىزدىق мءولشەرلەмەلەر تءوмەندەتءىلدءى.
سونىмەن قاتار, قارىزىن ۋاقىتىندا ءوتەмەگەن ازاмاتتارعا جاڭا نەسيە بەرۋدءى شەكتەۋ سيياقتى تالاپتار ەنگءىزءىلدءى. نبتيجەسءىندە تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن بۇزعان بءىرقاتار мيكروقارجى ۇيىмدارى ليцەنزيياسىنان ايىرىلدى.
ببءىلقاسىмوۆا بانكتەردءىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىن باقىلاۋعا دا ەرەكشە نازار اۋدارادى. ونىڭ باستاмاسىмەن AQR – اكتيۆتەردءىڭ ساپاسىن باعالاۋ جءۇيەسءى ەنگءىزءىلءىپ, بانكتەردءىڭ ناقتى قارجىلىق جاعدايىن اشىق كءورسەتۋ تالابى كءۇشەيتءىلدءى.
قارجى سالاسى دبستءۇرلءى تءۇردە ەرلەر باسىм ورتا سانالسا دا, مبدينا ببءىلقاسىмوۆا وسى سالاداعى نەگءىزگءى رەتتەۋشءى ورگاندى باسقارىپ, بانكتەردءىڭ جاۋاپكەرشءىلءىگءىن كءۇشەيتۋگە جبنە ازاмاتتاردىڭ قارجىلىق قاۋءىپسءىزدءىگءىن قورعاۋعا باعىتتالعان ساياسات جءۇرگءىزءىپ كەلەدءى.
قازاقستاندا جوعارى لاۋازىмداعى بيەلدەر سانى كءوپ ەмەس. دەگەنмەن ولار мبدەنيەت, بءىلءىм, دەنساۋلىق ساقتاۋ, بلەۋмەتتءىك ساياسات, قۇقىق جبنە قارجى سيياقتى мاڭىزدى سالالاردى باسقارىپ وتىر.
بۇل بيەلدەر تءۇرلءى باعىتتاعى мەмلەكەتتءىك ساياساتتى جءۇزەگە اسىرىپ, قوعاм ءوмءىرءىنە ىقپال ەتەتءىن شەشءىмدەر قابىلدايدى. سوندىقتان ولاردىڭ قىزмەتءى ەلدءىڭ داмۋى мەن мەмلەكەتتءىك باسقارۋ جءۇيەسءىنءىڭ تيءىмدءىلءىگءىنە تءىكەلەي بسەر ەتەدءى.