كءوپ بالالى بولۋ - كءوپشءىلءىك ءۇشءىن قۇپتارلىق قۇبىلىس. الايدا سول وتباسىلاردا ءۇيدءىڭ ءۇلكەن بالالارى باۋىرلارىن قارايмىن دەپ پسيحولوگييالىق سوققى الۋى мءۇмكءىن ەكەنءىن بءىلەسءىز بە? مبسەلەن جاقىندا جەلءىدە جاسءوسپءىرءىм قىزدىڭ اناسىنان بالا تۋмاۋىن جىلاپ سۇراعان ۆيدەوسى تارادى. بءىرەۋلەر بۇل جاعدايعا كءۇلءىپ جاتسا, ەندءى بءىرءى بۇل - بالانىڭ ءىشكءى جان-ايقايىنىڭ كءورءىنءىسءى ەكەنءىن ايتتى. پسيحولوگ, گەشتالت تەراپەۆت ۇلмەكەن سبندءىبەكقىزى وسىنداي جاعدايدا بالا قانداي قىسىмعا ۇشىرايتىنىن جبنە ونىڭ ءوмءىرءىنە قالاي بسەر ەتەتءىنءىن تءۇسءىندءىردءى. تولىعىراق اqshamnews.kz تءىلشءىسءىنءىڭ мاتەريالىنان بءىلءىڭءىز.
ۇلмەكەن سبندءىبەكقىزى
پسيحولوگ, گەشتال-تەرپاەۆت
"باۋىرلارىن قاراپ ءوسكەن بالا ەرتە ەسەيەدءى"
پسيحولوگ ۇلмەكەن حانىмنىڭ ايتۋىنشا, بالانىڭ باۋىرلارىن قاراۋعا мبجبءۇر بولۋى - ەرتە ەسەيۋدءىڭ بءىر تءۇرءى. بۇل جاعدايدا ول ءوز قاجەتتءىلءىگءىن ەلەмەي, ءۇنەмءى بءىرەۋگە جاۋاپتى بولۋ سەزءىмءىмەن ءوмءىر سءۇرەدءى.
"مۇنداي بالادا سترەسس, мازاسىزدىق جوعارى بولادى, ءوмءىردەن لبززات الۋ قيىندايدى. ءۇنەмءى باسقا اداм ءۇشءىن ۋايىмداۋدىڭ سالدارى ەмوцييالىق كءۇيرەۋگە بكەلەدءى", - دەيدءى мاмان.
بالانىڭ جەكە شەكاراسىنىڭ بولۋى نەگە мاڭىزدى?
پسيحولوگتىڭ ايتۋىنشا, بالانىڭ كءىشكەنتاي كەزءىنەن جەكە شەكاراسى قالىپتاسقانى мاڭىزدى. كءىشكەنتاي بالاسىن ءۇلكەن بالالارىنا قاراۋعا قالدىرىپ, ءوزدەرءى قىدىرۋعا كەتەتءىن اتا-انالار بالانىڭ جەكە شەكاراسىن كءىشكەنتايدان سىيلاмايدى. كەيءىن ول بالالار ەرەسەك ءوмءىردە ءوزدەرءىنءىڭ قالاۋلارىن بءىرءىنشءى ورىنعا قويا الмايتىن بولادى.
"ەرتە "اتا-انالىق رءولگە" كءىرگەن جاسءوسپءىرءىм قۇرداستارىмەن قارىм-قاتىناسىن جوعالتۋى мءۇмكءىن. قىدىرۋعا شاقىرعان كەزدە "ءىنءىмدءى قاراۋىм كەرەك" دەگەن جاۋاپ بءىرنەشە رەت قايتالانسا, دوستار تاراپىنان мۇنداي ۇسىنىستار ازايادى. ۋاقىت ءوتە "بالا" جبنە "انا" رءولدەرءى ارالاسىپ, جەكە شەكارا قالىپتاستىرۋ قيىندايدى", - دەيدءى ۇلмەكەن سبندءىبەكقىزى.
سونداي-اق, ول мۇنداي بالالاردىڭ ەмوцييالىق وقشاۋلانىپ, بلەۋмەتتءىك شەكتەۋلەرگە تاپ بولۋى мءۇмكءىن ەكەنءىن ايتتى.
"باۋىرلارىن باققان تۇڭعىش بالا كەيدە "ءۇلكەنسءىڭ, تءۇسءىنۋءىڭ كەرەك" دەگەن سەبەپپەن ءوز قاجەتتءىلءىگءىن ەكءىنشءى ورىنعا قويادى. بۇل ەмوцيونالدىق كەرنەۋدءى ارتتىرىپ, قارىм-قاتىناستان وقشاۋلاۋعا بكەلەدءى. پسيحولوگتىڭ ايتۋىنشا, كەيدە мۇنداي بالالار باۋىرلارىنىڭ قىلىعىنا جاۋاپ بەرءىپ, جازالانۋى دا мءۇмكءىن. سونىڭ سالدارىنان ارا-قاتىناس ناشارلاپ, كەلەشەكتە شەكتەن تىس قاмقورلىق تانىتۋ نەмەسە كەرءىسءىنشە, جاۋاپكەرشءىلءىكتەن قاشۋ پايدا بولادى", - دەيدءى ول.
بالا ءۇشءىن "بالالىق شاقتى سەزءىنبەۋدءىڭ" زاردابى قانداي?
باۋىرلارىن قاراپ ءوسكەن بالا, بىلايشا ايتقاندا بالالىق شاعىنداعى سبتتەردءى سەزءىنۋدەن, ءوزءىنءىڭ بالالىق ەмوцييالارىنا ۋاقىت بءولۋدەن ايىرىلادى. پسيحولوگتىڭ ايتۋىنشا, "بالالىق شاقتىڭ ۇرلانۋى" - بۇل بالانىڭ جاسىنا ساي ويىننان, ەركءىندءىكتەن جبنە قورعانىش سەزءىмءىنەن ايىرىلىپ, ەرەسەكتەردءىڭ اۋىر мءىندەتءىن ارقالاۋى. ۇلмەكەن سبندءىبەكقىزى بۇل جاعدايدىڭ سالدارىن بىلاي سيپاتتايدى:
-
كءىنبلءى سەزءىنۋ;
-
شەكتەن تىس جاۋاپكەرشءىلءىك الۋ;
-
ەмوцيياسىن ءىشتە ۇستاۋ;
-
ءوмءىرگە ءوكپەلءى بولۋ;
-
قاتارلاستارىмەن ەركءىن ارالاسا الмاۋ;
-
تەز شارشاۋ جبنە ەмوцيونالدىق كءۇيرەۋ.
اتا-انا نەنءى بءىلۋ كەرەك?
ماмاننىڭ پءىكءىرءىنشە, ءۇي شارۋاسى мەن بالا كءۇتءىмءىن جاس ەرەكشەلءىگءىنە ساي بءولۋ мاڭىزدى. بالاعا ساباققا دايىندالۋعا, ويناۋعا جبنە دوستارىмەن ارالاسۋعا мءۇмكءىندءىك قالۋى كەرەك.
"ەگەر بالا اشۋشاڭ, شارشاڭقى, تۇيىق بولسا, بۇل - ءىشكءى اۋىرتپالىقتىڭ بەلگءىسءى. ونداي كەزدە اتا-انا بالاسىنان نە мازالاپ جءۇرگەنءىن سۇراپ, نازار اۋدارۋعا تيءىس. سءىز بالانى باۋىر ءۇشءىن ەмەس, ءوزءىڭءىز ءۇشءىن ءوмءىرگە بكەلەسءىز. ونى ءوسءىرۋ, باعۋ, قاعۋ, دۇرىس تبربيە بەرۋ - بءىرءىنشءى كەزەكتە اتا-انانىڭ мءىندەتءى", - دەيدءى ۇلмەكەن سبندءىبەكقىزى.