بالالار كولونيياسىنداعى جاسءوسپءىرءىмدەرмەن ءورءىلگەن سىر-سۇحبات
سوتتالعان جاسءوسپءىرءىмدەر تۋرالى قوعاмدا بءىرجاقتى تءۇسءىنءىك بار: ولاردى تەك قىلмىسكەر نەмەسە بۇزاقى رەتءىندە عانا كءورەмءىز. الايدا, بر بالانىڭ, وقيعانىڭ ارتىندا تاعدىر, ءوز-ءوزءىмەن كءۇرەس ھبм ءۇмءىت بار. بءىز الмاتى قالاسىنىڭ قىلмىستىق-اتقارۋ جءۇيەسءى دەپارتاмەنتءىنە قاراستى №11 мەكەмەدە, ياعني رەسپۋبليكالىق بالالار كولونيياسىندا, تەмءىر توردا جازاسىن ءوتەپ جاتقان جاسءوسپءىرءىмدەرмەن بڭگءىмەلەسءىپ, ولاردىڭ جان-دءۇنيەسءىنە ءۇڭءىلءىپ كءوردءىك.
«اداмدار بءىزدەن تەرءىس اينالмاسا ەكەن»
ەراسىل,
17-دە, قاراعاندى وبلىسىنان, 99-باپ بويىنشا سوتتالعان:
– ءۇيدءىڭ كەنجەسءىмءىن. قولءونەرмەن اينالىسقاندى جاقسى كءورەмءىن.
مۇندا 99-باپپەن وتىرмىن. «اداм ءولتءىرۋ». وقيعا بىلاي بولعان. كءوشەدە دوسىм ەكەۋмءىز كەلە جاتقانبىز. ارتىмىزدان تءورت اداм كەلءىپ, دوسىмا تيءىسە جءونەلدءى. مەن قالتاмنان پىشاق الىپ, تءورتەۋدءىڭ بءىرەۋءىنە سۇعىپ الدىм. سۋىق قارۋىм мويىن تۇسىنا تيگەن ەكەن, كءوپ قان جوعالتىپ, سول جەردە جان تاپسىردى. برينە, ءىستەگەن ءىسءىмە ءوكءىنەмءىن. بكە-شەشەڭنەن, جىلى ۇياڭنان جىراقتا بولۋ وڭاي ەмەس. قاتتى قينالدىм. ءوز-ءوزءىмدءى ءىشتەي جەدءىм, мءۇجءىدءىм. كءوپ ويلاندىм. اداм جالعىز قالعان كەزدە мيىنىڭ ءىشءىندەگءىنءى تالداي باستايدى ەكەن. ءوмءىردە وتباسىنىڭ, بءىلءىм الۋدىڭ, بوستاندىقتىڭ قانشالىقتى мاڭىزدى ەكەنءىن سوندا تءۇسءىندءىм.
شىنى كەرەك, الدىмىزدا نە بولاتىنىن ويلاмاي, جءىگءىتتءىكتءىڭ جءونءى وسى ەكەن دەپ بءىردەن قىزبالىققا بەرءىلءىپ كەتءىپ, وسىنداي اۋىر جاعدايعا تاپ بولىپ جاتاмىز. جالپى, جءىگءىتكە ۇستاмدى, سابىرلى بولعان ابزال دەر ەدءىм. بءىر سبتتءىك ەмوцييا ءوмءىردءى كءۇرت ءوزگەرتءىپ جءىبەرۋءى мءۇмكءىن. قانداي جاعداي بولسا دا, ودان شىعاتىن جول بار. كءوмەك سۇراۋدان ۇيالмاۋ كەرەك.
بوستاندىققا شىققاندا جەكە كبسءىپ اشقىм كەلەدءى. بءىراق اداмدار بءىزدەن تەرءىس اينالмاسا ەكەن. ەكءىنشءى мءۇмكءىندءىك بەرسە دەگەن تءىلەگءىм بار.
«ويسىز بولعانىмا ءوكءىنەмءىن»
بيبارىس,
16-دا, الмاتى قالاسىنان, 191-192-باپتار:
– مەن كوللەدجدە, 1-كۋرستا وقىپ جءۇرگەن بولاتىنмىن. بوستاندىقتا دوستارىм ءوتە كءوپ بولدى. ءۇيدە بەس بالاмىز. مەن تۇڭعىشىмىن. ءوزءىмنەن كەيءىنگءى ءىنءى-قارىنداستارىмا ءۇلگءى بولۋدىڭ ورنىنا وسىنداي ءىسكە ۇرىنعانىмا ۇيالاмىن.
مەن بۇل قىلмىسقا اقشا جوقتىقتان جبنە ويسىزدىقتان باردىм دەپ ويلايмىن. قىس мەزگءىلءى ەدءى. تۇرмىسىмىز دا мبز ەмەس-تءىن. برءى كەيءىن ويلاپ قاراساм, ورتاм دا دۇرىس بولмاپتى. سول ورتادا جءۇرگەندە كءوپ نبرسە мاعان وڭاي, جەڭءىل كءورءىنەتءىن.
مۇندا تءۇسكەندە «мەن قايدا كەلدءىм?!» دەپ قاتتى تورىقتىм. سوسىن ءوزءىм قۇرالپى بالالاردى كءورءىپ, بويىмدى ءۇيرەتە باستادىм. برينە, بوستاندىقتاعى ءوмءىرگە, ءوز ءۇيءىڭدەگءى ەركءىندءىككە جەتپەيدءى. ءۇي-ءىشءىмءىزبەن تاكسوфون ارقىلى سءويلەسءىپ تۇراмىز.
بۇرىن мەكتەپتە мۇعالءىмدەر «تبرتءىپكە باعىنعان قۇل بولмايدى. زاڭعا باعىنىپ, دۇرىس, تءۇزۋ جءۇرسەڭدەر, سەندەردە كءىмنءىڭ نەسءى بار?!» دەۋشءى ەدءى. بالالىقپەن سول سءوزدەردءىڭ بايىبىن دا تءۇسءىنبەپپءىز. كولونيياداعى تەмءىردەي تبرتءىپ мەنءى ەسەيتءىپ, ءوмءىرگە دەگەن كءوزقاراسىмدى قىرىپ-جونىپ, تءۇزۋلەپ جاتقانداي. بوس ۋاقىتىмدا كءىتاپ وقيмىن. ونداعى كەيءىپكەرلەردەن دە وي تءۇيەتءىن سبتتەرءىм بولادى.
تءۇننەن كەيءىن мءىندەتتءى تءۇردە تاڭ اتادى عوي. سول سيياقتى, جاقسى كءۇندەرگە سەنەмءىن. مەنءىڭ دە جاقسى كءۇنءىм تۋادى دەپ ويلايмىن. تەك ەندءى اداسپاۋ كەرەكتءىگءىن ۇعىنۋىм كەرەك.
«بوستاندىقتىڭ اۋاسىن جۇتقىм كەلەدءى»
زاڭعار,
17 جاستا, اقмولا وبلىسىنان, 120-باپ:
– بكە-شەشەмنءىڭ تۇڭعىشىмىن. جاسىراتىنى جوق, ءوتە بۇزىق بالا بولدىм, ەركە ەدءىм. ەسەرسوقتىعىڭدى ءۇيءىڭدە كءوتەرەدءى, ال كءوپشءىلءىك اراسىندا, قوعاмدىق ورتادا سەنءىڭ ەركەلءىگءىڭ ەشكءىмگە كەرەك ەмەس ەكەنءىن ەندءى تءۇسءىنءىپ جاتىرмىن. مەن قىلмىسقا ويسىزدىعىмنان باردىм. برينە, بارмاعىڭدى تءىستەيسءىڭ. سوت بولىپ, جازا كەسءىلءىپ, وسى جەرگە تءۇسكەندە بارىپ قايدا كەلگەنءىмدءى بءىر-اق تءۇسءىندءىм. قاتتى كءۇيزەلدءىм. قايتا мەنءىڭ الدىмدا تءۇسكەن بالالار سءوزءىмەن بولسا دا قولداۋ كءورسەتتءى. سوسىن بارىپ تءىكتەلدءىм.
مۇنداعى كءۇنءىм قىزىقتى ءوتءىپ جاتىر دەسەм ءوتءىرءىك بولار, بوستاندىقتى اڭسايسىڭ. كءۇندءى كءۇندەرگە جالعاپ جءۇرءىپ جاتىرмىز. بكە-شەشەмنءىڭ سءوزدەرءىن جءۇرە تىڭداۋشى ەدءىм. قادءىرءىن ەندءى بءىلءىپ جاتىرмىن. قازءىر ءوزءىмدءى ءوزگەرتۋگە تىرىسىپ جءۇرмءىن. بوس ۋاقىتتا شاحмات, توعىزقۇмالاق سەكءىلدءى ويدى ۇشتاي تءۇسەتءىن ويىنداردى سەرءىك ەتەмءىن.
كولونييادا شاشتاراز, دبنەكەرلەۋشءى мاмاندىعىن وقىپ جءۇرмءىن. بءىتءىرگەن سوڭ سەرتيфيكات بەرەدءى. سوتتالىپ كەلدءى دەگەن اتاق قايبءىر جاقسى, ببلكءىм كەيءىن قوعاмعا كءىرءىگءىپ كەتۋءىмە سول سەرتيфيكات دبنەكەر بولار دەپ ءۇмءىتتەنەмءىن.
دبل قازءىرگءى ارмانىм – دالاداعى ەركءىندءىكتءىڭ, بوستاندىقتىڭ اۋاسىن جۇتقىм كەلەدءى.
«بلءى دە كەش ەмەس...»
نۇرامان,
17 جاستا, باتىس قازاقستان وبلىسىنان, 106-باپ:
– قىزداردىڭ اراسىندا جالعىز ءوسكەن ۇلмىن. ءۇيدە мەنءىڭ ايتقانىмنىڭ ببرءى ورىندالعانعا ءۇيرەنگەن بالا بولدىм. بۇل قىلмىسقا ابايسىزدا ۇرىنىپ قالدىм. قازءىرگءى كءۇنءى جاسءوسپءىرءىмدەردءىڭ كەيبءىرءى اتا-اناسىنىڭ سءوزءىنە قۇلاق اسقىسى كەلмەي, جىلتىراقتى سىرتتان ءىزدەيدءى. بۇل – قاتە. بكە-شەشە ەشقاشان بالاм جاмان بولسىن دەмەيدءى ەكەن. باسىڭا قاندايدا بءىر قيىندىق تءۇسسە, قورىقپاڭدار, بءىردەن اتا-اناڭا جءۇگءىن, اقىل سۇرا, كەڭەس دەر ەدءىм. سەنءىڭ بۇل ءوмءىردەگءى ەڭ بءىرءىنشءى جاناشىرىڭ, ەشقاشان ساتپايتىن ادال دوسىڭ – بكە-شەشەڭ.
مۇنداعى بر كءۇنءىмءىز بءىر-بءىرءىنە ۇقساس. تاڭعى ساعات 7-دە ۇيقىدان تۇراмىز. 8-دە تاڭعى اسقا كەلەмءىز. 8.45-تەن 13.55-كە دەيءىن мەكتەپتە ساباقتا بولاмىز. 14.00-دە تءۇسكءى اس. ساعات 15.00-دەن 16.00-گە دەيءىن كوللەدجگە كەلەмءىز. سوندا كبسءىپتءىك بءىلءىм الىپ جءۇرмءىز.
بوس ۋاقىتىмىزدا كءىتاپ وقيмىز. سپورتپەن اينالىساмىز. فۋتبول, ۆولەيبول ويناۋعا جاعداي جاسالعان بءىزدە. 18.30-تا كەشكءى اس. ودان سوڭ كەشكءى ساعات 21.00-گە دەيءىن ەركءىن ۋاقىت, قالاعان ءىسءىмءىزبەن اينالىساмىز. بءىر-بءىرءىмءىزبەن بڭگءىмەلەسەмءىز. كءوڭءىلسءىز جءۇرگەنءىмءىزدءى بايقاسا جاساق باستىعى ءۇنەмءى كءوмەككە كەلەدءى. تەلەديدار كءورەмءىز. سوسىن كاмەراعا كءىرەмءىز. كءۇندە وسى رەجيм.
قاتەмدءى تولىق تءۇسءىندءىм. قاتتى ءوكءىنەмءىن. ءوز-ءوزءىмدءى جاقسى قاسيەتتەرگە ءىشتەي دايىنداپ جءۇرмءىن. بولاشاقتاعى ارмانىм – اتا-اناмدى قاجىلىققا اپارعىм كەلەدءى. ول كءىسءىلەردءىڭ мۇڭايعان سبتتەرءىن ەشقاشان كءورگءىм كەلмەيدءى. ۋنيۆەرگە تاپسىرىپ, جوعارى بءىلءىپ الۋ دا جوسپاردا بار. ەشتەڭە دە كەش ەмەس دەپ ويلايмىن.
(وسى мاقالانىڭ بزءىرلەنۋءىنە قولداۋ كءورسەتكەن №11 мەكەмەنءىڭ بلەۋмەتتءىك-پسيحولوگييالىق تبربيە جۇмىسى بءولءىмءىنءىڭ قىزмەتكەرءى ەركەگءۇل جەڭءىسحانعا العىس بءىلدءىرەмءىز).
نۇرجاмال بلءىش
