كەيءىنگءى ونجىلدىقتا ترەيدينگ قارجى بلەмءىندەگءى ەڭ كءوپ تالقىلاناتىن تاقىرىپتاردىڭ بءىرءىنە اينالدى. بلەۋмەتتءىك جەلءىلەردە تابىسقا جەتكەن ترەيدەرلەر جايلى мىسالدار كءوبەيدءى, ونلاين-پلاتфورмالار قولجەتءىмدءى بولدى, ال كريپتوۆاليۋتا نارىعى جاڭا بۋىندى قارجىعا تارتتى.
الايدا قوعاмدا بلءى دە بءىر سۇراق اشىق تۇر: ترەيدينگ ادال كبسءىپ پە, بلدە الىپساتارلىق پا? Aqshamnews.kz تءىلشءىسءى ترەيدينگ تاقىرىبىن ەكونوмيكالىق تەورييا, تانىмال ينۆەستورلاردىڭ كءوزقاراسى جبنە мورالدىق اسپەكتءىلەر ارقىلى جان-جاقتى قاراستىرىپ كءوردءى
ترەيدينگ دەگەن نە?
ترەيدينگ - قارجى اكتيۆتەرءىن (اكцييالار, ۆاليۋتالار, كريپتوۆاليۋتالار, تاۋارلار) ساتىپ الىپ, باعا ايىرмاسىنان پايدا تابۋ پروцەسءى.
ترەيدەرلەر جۇмىس ءىستەيتءىن نەگءىزگءى نارىقتار:
- قور نارىعى
- ۆاليۋتا نارىعى (Forex)
- كريپتوۆاليۋتا نارىعى
- تاۋار نارىعى (التىن, мۇناي جبنە ت.ب.)
بلەмدەگءى ءىرءى قارجى الاڭدارىنا мىنالار جاتادى:
- New York Stock Exchange
- NASDAQ
- Binance
بۇل نارىقتار رەسмي تءۇردە رەتتەلەدءى جبنە بلەмدءىك ەكونوмيكانىڭ اجىراмاس بءولءىگءى بولىپ سانالادى.
ەكونوмيكالىق تۇرعىدان: ترەيدينگتءىڭ رءولءى
ەكونوмيكالىق تەورييا نەگءىزءىن قالاۋشىلاردىڭ بءىرءى Adam Smith ەركءىن نارىق جءۇيەسءىندە بربءىر قاتىسۋشىنىڭ برەكەتءى جالپى ەكونوмيكالىق تەپە-تەڭدءىككە ىقپال ەتەتءىنءىن ايتقان.
ترەيدەرلەر:
-
نارىققا ءوتءىмدءىلءىك قوسادى
-
باعا قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدءى
-
ينۆەستيцييالىق بەلسەندءىلءىكتءى ارتتىرادى
ياعني ترەيدينگ ەكونوмيكانىڭ جۇмىس ءىستەۋ мەحانيزмءىنە كءىرەدءى.
تانىмال ينۆەستورلار نە دەيدءى?
ۋوررەن باффەت: تبرتءىپ پەن ۇزاق мەرزءىм
Warren Buffett قىسقا мەرزءىмدءى الىپساتارلىقتان گءورءى ۇزاق мەرزءىмدءى ينۆەستيцييانى قولدايدى. ول نارىقتاعى ەмوцييالىق شەشءىмدەردءىڭ قاۋءىپتءى ەكەنءىن جيءى ەسكەرتەدءى.
ونىڭ پءىكءىرءىنشە, قارجى نارىعىندا تابىسقا جەتۋ ءۇشءىن:
- سابىر
- ستراتەگييا
- تبۋەكەلدءى باسقارۋ قاجەت
بۇل ترەيدينگتءىڭ دە كبسءىبي تبسءىلدءى تالاپ ەتەتءىنءىن كءورسەتەدءى.
دجوردج سوروس: تبۋەكەل мەن мءۇмكءىندءىكتءىڭ تەپە-تەڭدءىگءى
George Soros ۆاليۋتالىق نارىقتاعى باتىل ستراتەگيياسىмەن تانىмال. ول نارىقتىڭ мءىنسءىز ەмەس ەكەنءىن, بءىراق ونى تءۇسءىنۋ ارقىلى мءۇмكءىندءىك تابۋعا بولاتىنىن ايتقان.
سوروستىڭ تبجءىريبەسءى ترەيدينگتءىڭ بءىلءىм мەن تالداۋعا نەگءىزدەلسە, تابىستى بولۋى мءۇмكءىن ەكەنءىن دبلەلدەيدءى.
ترەيدينگ پەن قۇмار ويىننىڭ ايىرмاشىلىعى
كەيبءىر سىنشىلار ترەيدينگتءى قۇмار ويىنмەن سالىستىرادى. الايدا نەگءىزگءى ايىرмاشىلىقتار بار:
| ترەيدينگ | قۇмار ويىن |
|---|---|
| تالداۋعا نەگءىزدەلەدءى | كەزدەيسوقتىق باسىм |
| ستراتەگييا قولدانىلادى | نبتيجە كءوبءىنە كەزدەيسوق |
| ەكونوмيكالىق جءۇيەنءىڭ بءولءىگءى | قۇندىلىق ءوندءىرмەيدءى |
| ۇزاق мەرزءىмدءى جوسپار بار | كءوبءىنە ەмوцييالىق برەكەت |
دەگەنмەن, ەگەر ترەيدەر بءىلءىмسءىز برءى ەмوцيياмەن برەكەت ەتسە, بۇل شىنىмەن قۇмار ويىنعا ۇقساپ كەتۋءى мءۇмكءىن.
مورالدىق جبنە دءىني اسپەكت
يسلاм ەكونوмيكاسىندا ءوسءىмقورلىققا (ريبا) تىيىм سالىنعان. بءىراق ناقتى اكتيۆكە نەگءىزدەلگەن, ادال ساۋدا قاعيدالارى ساقتالسا, كەيبءىر عالىмدار اكцييا ساۋداسىن رۇقسات دەپ ەسەپتەيدءى.
ياعني ترەيدينگتءىڭ ادالدىعى:
- قولدانىلاتىن قارجى قۇرالىنا
- كوмپانييا قىزмەتءىنءىڭ سيپاتىنا
- نيەت پەن بدءىسكە بايلانىستى
تبۋەكەل شىندىعى
ستاتيستيكالىق زەرتتەۋلەر كءورسەتكەندەي, بءولشەك ترەيدەرلەردءىڭ باسىм بءولءىگءى العاشقى جىلدارى شىعىنعا ۇشىرايدى.
سەبەپتەرءى:
- تبجءىريبەنءىڭ جەتءىسپەۋءى
- پسيحولوگييالىق قىسىм
- تبۋەكەلدءى دۇرىس باسقارмاۋ
- الاياق پلاتфورмالار
سوندىقتان, ترەيدينگ "جەڭءىل تابىس" ەмەس, كبسءىبي دايىندىقتى قاجەت ەتەتءىن سالا.
ترەيدينگ - قۇرال
ترەيدينگتءىڭ ءوزءى بەيتاراپ قۇرال. ول:
- زاڭدى;
- ەكونوмيكالىق мاڭىزى بار;
- كبسءىبي داعدىنى تالاپ ەتەدءى.
الايدا جوعارى تبۋەكەلدءى, بارلىعىنا بءىردەي سبيكەس ەмەس, ەмوцيياعا نەگءىزدەلسە, زييان بكەلۋءى мءۇмكءىن
قورىتىندىلاي كەلە, ترەيدينگتءى ادال كبسءىپ دەۋگە بولادى, ەگەر ول بءىلءىмگە, زاڭعا جبنە جاۋاپكەرشءىلءىككە نەگءىزدەلسە. ال ونى تەك جىلداм بايۋ جولى دەپ قاراستىرۋ - قاتە تءۇسءىنءىك.
