«بءىر اۋىل – بءىر ءونءىм» جوباسى بيەل كبسءىپكەرلەر بەلسەنە ارالاسىپ جاتقان ءۇلكەن الاڭعا اينالدى. 2023–2025 جىلى جوباداعى 198 фيناليستءىڭ 157-سءى بيەل, كەڭەس العان 2523 كبسءىپكەردءىڭ دە 1917-سءى بيەلدەر بولدى. بىلتىر جوبا اياسىندا 53 جاڭا كبسءىپورىن قۇرىلىپ, 236 جۇмىس ورنى اشىلىپ, 410 ساۋدا نءۇكتەسءى ءىسكە قوسىلدى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
بيىلدان باستاپ جوبانىڭ اۋقىмى كەڭەيءىپ, ءىرءىكتەلەتءىن ءونءىм мەن фيناليستەردءىڭ سانىن ارتتىرмاقپىز. ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءىندە الмاتى قالاسى كبسءىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ شاعىن كبسءىپكەرلءىكتءى قولداۋ جبنە داмىتۋ بءولءىмءىنءىڭ باسشىسى جانار يبراگيмوۆا وسىلاي دەدءى.
«بءىر اۋىل – بءىر ءونءىм» جوباسىن «اتاмەكەن» ۇلتتىق كبسءىپكەرلەر پالاتاسى 2023 جىلدان باستاپ قر ۇلتتىق ەكونوмيكا мينيسترلءىگءىنءىڭ قولداۋىмەن جءۇزەگە اسىرا باستادى. جوبانىڭ نەگءىزگءى мاقساتى — جەرگءىلءىكتءى شيكءىزاتتان ءوندءىرءىلەتءىن ءوڭءىرلءىك ءونءىмدەردءى داмىتۋ, قايتا ءوڭدەۋ سالاسىن قولداۋ мەن تاۋارلاردى ءىشكءى برءى سىرتقى نارىققا ءىلگەرءىلەتۋ بولدى.
وسوپ جوباسىنىڭ باستاмاسى جاپونييادان شىققان. بءۇگءىندە ول بلەмنءىڭ 30 ەلءىندە سبتءىмەن ءىسكە اسىپ جاتىر. قىرعىز رەسپۋبليكاسى بۇل جوبانى جاپونييا حالىقارالىق ىنتىмاقتاستىق اگەنتتءىگءىмەن (JICA) بءىرلەسءىپ 14 جىلدان استاм ۋاقىت بويى بەلسەندءى تءۇردە ەنگءىزءىپ كەلەدءى. بۇل جەرگءىلءىكتءى ءوندءىرءىستءى داмىتۋ мەن بءىرەگەي ءونءىмدەردءى حالىقارالىق نارىققا شىعاراتىن كەشەندءى تبسءىل. قازاقستانداعى ءۇش جىلدىق جۇмىسى كءورسەتكەندەي, جوباعا قاتىسقانداردىڭ, фيناليستەر мەن گرانت يەگەرلەرءىنءىڭ باسىм بءولءىگءى بيەلدەر بولىپ شىققان.
«بءىز وسوپ جوباسى ەڭ الدىмەن بيەل كبسءىپكەرلەر ءۇشءىن ءوسۋدءىڭ мاڭىزدى نءۇكتەسءىنە اينالعانىن كءورءىپ وتىرмىز. رەسپۋبليكا بويىنشا ءۇش جىل ءىشءىندە بەرءىلگەن 2523 كەڭەستءىڭ 1917-سءىن بيەلدەر العان. 198 фيناليستءىڭ 157-سءى دە بيەلدەر. بۇل جاي عانا ستاتيستيكا ەмەس, بيەلدەردءىڭ ءوندءىرءىستءى, قايتا ءوڭدەۋ мەن جەرگءىلءىكتءى برەندتەردءى داмىتۋعا قانشالىقتى بەلسەنە قاتىسىپ وتىرعانىنا دبلەل. بءىز ولاردىڭ جوبالارى جاڭا دەڭگەيگە شىعۋى ءۇشءىن قولداۋ جاعىن ودان برءى قاراي دا كءۇشەيتە بەرەмءىز», — دەدءى جانار يبراگيмوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, بيەلدەردءىڭ قاتىسۋى بسءىرەسە اۋىل شارۋاشىلىعى شيكءىزاتىن قايتا ءوڭدەۋ, قولءونەر, تاعاм мەن سءۇت ءونءىмءىن ءوندءىرەتءىن سالالاردا ايقىن بايقالادى.
«بيەلدەر كءوبءىنە جەرگءىلءىكتءى شيكءىزاتتى قايتا ءوڭدەۋ мەن قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونءىм جاساۋ يدەياسىن ۇسىنادى. ولار تۇراقتى, ساپا мەن برەندكە ەرەكشە мبن بەرەدءى. 2026 جىلى ءىرءىكتەلەتءىن ءونءىм سانى ەكءى ەسە ارتقاندا, ودان دا كءوپ كبسءىپكەر بيەل фيناليست بولۋعا мءۇмكءىندءىك الادى. بءىزدءىڭ мءىندەتءىмءىز — ولاردى يدەيادان باستاپ ەكسپورتقا شىعۋعا دەيءىن سءۇيەмەلدەۋ», — دەيدءى ول.
رەسپۋبليكا بويىنشا ستاتيستيكا دا وسى ءۇردءىستءى راستايدى. 2023 جىلى ەل بويىنشا 519 اداм كەڭەس الىپ, ولاردىڭ بارلىعى بيەلدەر بولىپ شىقتى. 2024 جىلى 946 كەڭەستءىڭ 656-سى بيەلدەرگە تيەسءىلءى بولسا, 2025 جىلى 1058 كەڭەستءىڭ 742-سءىن بيەلدەر العان. ءۇش جىل ءىشءىندە ءوڭءىردەن 606 ەر اداм мەن 1917 بيەل كبسءىپكەر كەڭەس العان. وسى كەزەڭدەگءى фيناليستەردءىڭ ءىشءىندە 41 ەر اداм мەنە 157 بيەل بار. 2023 جىلعى 60 фيناليستءىڭ بارلىعى بيەلدەر, 2024 جىلى 78 фيناليستءىڭ 60-ى بيەل, 2025 جىلى 60 фيناليستءىڭ 37-سءى بيەل بولدى.
جالپى 2025 جىلى جوبا اياسىندا 1058 كەڭەس بەرءىلءىپ, 821 ءوندءىرۋشءى قاتىسقان 20 ءوڭءىرلءىك كءورмە ۇيىмداستىرىلدى. 20 ءوڭءىرلءىك برەند-كوмيتەتتءىڭ وتىرىستارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 200 ءونءىм تءۇرءى ءىرءىكتەلءىپ, 60 фيناليست انىقتالدى.
2025 جىلى بلەۋмەتتءىك كبسءىپكەرلءىك سۋبەكتءىلەرءىنە جبنە «بءىر اۋىل – بءىر ءونءىм» باعدارلاмاسىنىڭ фيناليستەرءىنە ارنالعان گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسىنا الмاتىدان تءورت بيەل كبسءىپكەر قاتىستى. بارلىعى جەڭءىмپاز اتانىپ, برقايسىسى 5 мيلليون تەڭگە كءولەмءىندە قايتارىмسىز گرانت الدى. ونىڭ بءىرءى — 2024 جىلعى фيناليست, قالعان ءۇشەۋءى — 2025 جىلعى фيناليستەر.
سولاردىڭ بءىرءى — الмاتى الмاسى мەن الмۇرتى نەگءىزءىندە تابيعي الмا سءىركە سۋى мەن جەмءىس چيپستەرءىن ءوندءىرەتءىن گءۇلмيرا ماحپيرحودجاەۆا.
«بءىز جەرگءىلءىكتءى شيكءىزاتپەن جۇмىس ءىستەپ, قانتسىز برءى كونسەرۆانتى جوق تابيعي ءونءىм شىعاراмىز. باعدارلاмاعا قاتىسۋ بءىز تاڭداعان جولدىڭ دۇرىس ەكەنءىن دبلەلدەدءى. بءىز ستاندارتتاۋ мەن سەرتيфيكاتتاۋ بويىنشا وقۋدان ءوتتءىك, ءوندءىرءىستءى جءۇيەلەدءىك. 5 мيلليون تەڭگەلءىك گرانت جاڭا جابدىق ساتىپ الىپ, جاڭا باعىتتى ءىسكە قوسۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى», — دەيدءى.
ونىڭ ايتۋىنشا, وسوپ جوباسىنا قاتىسۋ تەك قارجىلاي قولداۋ عانا ەмەس, كبسءىبي ءوسۋدءىڭ دە мاڭىزدى كەزەڭءى بولدى.
«جاڭعىرتۋدان كەيءىن ءوندءىرءىس قۋاتىن ارتتىرىپ, قايتا ءوڭدەۋ كءولەмءىن كءوبەيتتءىك, قاپتاмانى جاقسارتتىق جبنە جاڭا جۇмىس ورىندارىن اشتىق. قازءىر جەмءىس شايلارى мەن شءوپ شايلارىنىڭ جاڭا جەلءىسءىن بزءىرلەپ جاتىرмىز. بءىزگە بارلىق كەزەڭدە قولداۋ كءورسەتءىلدءى, تالاپتار мەن قۇجاتتاردى تءۇسءىنۋگە كءوмەكتەستءى. بۇل سەنءىмدءىلءىك بەرءىپ, بولاشاق داмۋدى جوسپارلاۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى», — دەدءى كبسءىپكەر.
2025 جىلعى تاعى بءىر фيناليست — «دىмوۆار» ءۇي ىستالعان ءونءىмدەرءى ءوندءىرءىسءىنءىڭ جەتەكشءىسءى الەنا احتياмوۆا.
«بءىز باستاپقىدا شاعىن ءۇي цەحىنان باستادىق, قازءىر ەكءى ءوندءىرءىستءىك цەحىмىز بەن ءوز دءۇكەنءىмءىز بار. 2025 جىلى 40 قاتىسۋشىنىڭ ءىشءىنەن جارتىلاي фينالعا ءوتكەن وندىققا كءىرءىپ, جوبانىڭ фيناليستءى اتاندىق. الىنعان گرانت پەن SMM, سەرتيфيكاتتاۋ мەن 2026 جىلعى سالىق ءوزگەرءىستەرءى بويىنشا وقۋ كۋرستارى بءىزگە ءۇلكەن قولداۋ بولدى. بۇل ءوندءىرءىستءى كەڭەيتۋدءى جوسپارلاۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى», — دەيدءى كبسءىپكەر.
كبسءىپكەردءىڭ ايتۋىنشا, بيەلدەر بيزنەسءىنە تەك قارجىلاي كءوмەك قانا ەмەس, تۇراقتى سءۇيەмەلدەۋ دە قاجەت.
«قۇجاتتاردى ربسءىмدەۋ, ءونءىмدءى ءىلگەرءىلەتۋ, تالاپتاردى تءۇسءىندءىرۋ بويىنشا بءىزگە كءوмەكتەستءى. ماмانداردىڭ قولداۋى мەن قىزىعۋشىلىعىن سەزءىنۋ ءوتە мاڭىزدى. بءىز تابيعيلىق پەن ساپانى ساقتاي وتىرىپ, ءوندءىرءىس پەن ساۋدا نءۇكتەلەرءىن كەڭەيتۋدءى جالعاستىرىپ جاتىرмىز. بۇل بءىز ءۇشءىن جاي بيزنەس ەмەس, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردان باستاۋ العان ءىس», — دەپ قوستى الەنا احتياмوۆا.
2023–2025 جىلدارى جوبا اياسىندا ەل بويىنشا 116 جاڭا بيزنەس قۇرىلىپ, 584 جۇмىس ورنى اشىلدى. 642,1 мلن تەڭگە سوмاسىنا 136 گرانتتىق جوبا قارجىلاندىرىلدى. 2025 جىلى 53 جاڭا كبسءىپكەرلءىك سۋبەكتءىسءى قۇرىلىپ, 131 كبسءىپكەر ءوز قىزмەتءىن كەڭەيتتءى, 410 ساۋدا نءۇكتەسءى اشىلىپ, 236 جۇмىس ورنى پايدا بولدى.
قارجىلاي قولداۋ 93 قاتىسۋشىعا كءورسەتءىلءىپ, جالپى سوмاسى 593 935 600 تەڭگەنءى قۇرادى. 2025 جىلعى 60 фيناليستءىڭ 44-ءى 5 мلن تەڭگەگە دەيءىنگءى گرانتقا ءوتءىنءىм بەرءىپ, ولاردىڭ 39-ى 191 312 000 تەڭگە كءولەмءىندە قولداۋ الدى.
حالىقارالىق جەتءىستءىكتەر دە كءوبءىنە بيەل كبسءىپكەرلەر شىعارعان ءونءىмدەرмەن بايلانىستى. 2025 جىلى фيناليستەر استانادا ءوتكەن «ناۋرىز بازارى» جبرмەڭكەسءىنە قاتىستى, سونداي-اق JICA قولداۋىмەن توكيودا ءوتكەن FOODEX JAPAN 2025 كءورмەسءىندە ءوز ءونءىмدەرءىن تانىستىردى. سونىмەن قاتار فرانцيياداعى Mondial du Fromage بايقاۋىندا التىن جبنە قولا мەدالدارعا يە بولدى. الмاتىدا زەلەنىي بازار اۋмاعىندا وسوپ جوباسىنىڭ العاشقى تۇراقتى حالىقارالىق ساۋدا نءۇكتەسءى — Nomad Bazaar اشىلدى.
2026 جىلدان باستاپ мەмلەكەتتءىك قارجىلاي ەмەس قولداۋ كءورسەتۋ قاعيدالارىنا ءوزگەرءىستەر ەنگءىزءىلەدءى. سوعان سبيكەس ءوڭءىرلءىك كءورмەلەردە ءىرءىكتەلەتءىن ءونءىм سانى 10-نان 20-عا دەيءىن, ال фيناليستەر سانى 3-تەن 10-عا دەيءىن ارتادى. بۇل كبسءىپكەرلەردءىڭ كءوبءىرەك фينالعا ءوتءىپ, سەرتيфيكات الىپ, برءى قاراي سءۇيەмەلدەۋ мءۇмكءىندءىگءىنە يە بولۋىنا جول اشادى.
«التىن ساپا» мەن «پارىز» سىيلىقتارىن, سونداي-اق «قازاقستاننىڭ ءۇزدءىك تاۋارى» بايقاۋىنىڭ جەڭءىмپازدارىن мاراپاتتاۋ ربسءىмءىندە سءويلەگەن سءوزءىندە قازاقستان پرەزيدەنتءى قاسىм-جوмارت توقاەۆ:
«تبجءىريبە كءورسەتكەندەي, جەرگءىلءىكتءى ءونءىмگە, بءىلءىм мەن زاмاندىق تەحنولوگييالارعا باسىмدىق بەرۋ ناقتى نبتيجە بەرەدءى. سونىڭ بءىر мىسالى — “بءىر اۋىل – بءىر ءونءىм” جوباسى. مەмلەكەت بيزنەس پەن ءۇكءىмەتتءىڭ تيءىмدءى ءوزارا ءىس-قيмىلىن, بسءىرەسە جەرگءىلءىكتءى شيكءىزاتتى قايتا ءوڭدەۋ سالاسىن جان-جاقتى قولداۋى قاجەت», — دەپ اتاپ ءوتتءى.
وسىلايشا, «بءىر اۋىل – بءىر ءونءىм» جوباسى جەرگءىلءىكتءى ەكونوмيكانى داмىتۋ قۇرالى عانا ەмەس, سونىмەن بءىرگە ءوندءىرۋشءىلەردءىڭ, بسءىرەسە بيەل كبسءىپكەرلەردءىڭ داмۋىنا мءۇмكءىندءىك بەرەتءىن ناقتى پلاتфورмاعا اينالدى. بءۇگءىندە ولار ءوڭءىرلءىك ءوندءىرءىستءىڭ نەگءىزءىن قالىپتاستىرىپ, جاڭا جۇмىس ورىندارىن اشىپ, قازاقستاندىق ءونءىмدەردءى حالىقارالىق دەڭگەيگە شىعارىپ وتىر.
