قازاقستاندىق JASA TEAM كوмانداسىنىڭ мءۇشەلەرءى وмار اسەربەكوۆ پەن گريگوريي شۋكين الپءىدەگءى ەڭ كءۇردەلءى كلاسسيكالىق باعىتتاردىڭ بءىرءىن باعىندىرعان العاشقى قازاقستاندىقتار اتاندى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
ولار بەرن الپءىلەرءىندەگءى ەيگەر شىڭىنا (3 970 м) حەكмايەردءىڭ كلاسسيكالىق باعىتى ارقىلى كءوتەرءىلدءى. بۇل بلەмدءىك الپينيزмدەگءى ەڭ بيگءىلءى برءى تەحنيكالىق جاعىنان كءۇردەلءى باعىتتاردىڭ بءىرءى. 1935 جىلدان بەرءى мۇندا 60-تان استاм اداм قازا تاپقان.
شىڭعا كءوتەرءىلۋ ەكءى جارىм كءۇنگە سوزىلدى. كوмاندا мاۋسىмدا العاش بولىپ جولعا شىققاندىقتان, بۇرىنعى الپينيستەردءىڭ ءىزءى بولмاعان, ولار جول سالىپ, جارتاستاردى قاردان تازارتىپ وتىردى. بءىرءىنشءى كءۇنءى قابىرعانىڭ ءۇشتەن ەكءى بءولءىگءىن جءۇرءىپ ءوتءىپ, «ءولءىм بيۆۋاگىندا» شاتىرسىز, ساقتاندىرۋ نءۇكتەلەرءىنە بايلانعان كءۇيدە تءۇنەپ شىقتى. ەكءىنشءى كءۇنءى ەڭ كءۇردەلءى تەحنيكالىق جوعارعى بءولءىكتءى ەڭسەرءىپ, شىڭعا جەتتءى بءىردەن تءۇسۋگە كءىرءىستءى. ءۇشءىنشءى كءۇنءى اмان-ەسەن تءوмەن تءۇستءى.
ەيگەر الپءىدەگءى «التى ۇلى سولتءۇستءىك قابىرعانىڭ» قاتارىنا كءىرەدءى. 2025 جىلى اسەربەكوۆ پەن شۋكين پتي-دريۋ جبنە گراند-جوراس تاۋلارىنىڭ سولتءۇستءىك قابىرعالارىن دا باعىندىرعان بولاتىن. وسىلايشا ولار بءىر мاۋسىмدا باعدارلاмاداعى ەڭ كءۇردەلءى ءۇش قابىرعانى ەڭسەرءىپ, برقايسىسىندا العاشقى قازاقستاندىقتار اتاندى.
باعىت تولىق اۆتونوмدى ستيلدە, ياعني گيدسءىز, شەرپاسىز جبنە الدىن الا دايىندىقسىز ءوتتءى. سەگءىز мىڭدىق شىڭعا ۇيىмداستىرىلاتىن كوммەرцييالىق ەكسپەديцييالاردان ايىرмاشىلىعى, мۇندا мارشرۋت بويىنا ساقتاندىرۋ ارقاندارى الدىن الا ءىلءىنبەيدءى. كوмاندا تولىقتاي ءوز كءۇشءىنە سءۇيەندءى. بۇل الپينيزмنءىڭ ەڭ تالاپشىل باعىتتارىنىڭ بءىرءى سانالادى.
ەيگەر اتاۋى نەмءىس تءىلءىنەن اۋدارعاندا «اداм جەگءىش» دەگەن мاعىنانى بءىلدءىرەدءى. ونىڭ سولتءۇستءىك قابىرعاسىندا 1935 جىلدان بەرءى كەмءىندە 64 الپينيست قازا تاپقان. وسى سەبەپتءى ول Mordwand — «قاتەرلءى قابىرعا» دەگەن اتاۋعا يە بولعان. حح عاسىرداعى باسپاسءوزدە بۇل باعىت «ءولءىм قابىرعاسى» دەگەن اتپەن كەڭءىنەن تانىلدى. حەكмايەر باعىتى (6ا ساناتى) جارتاستى جبنە мۇزدى رەلەфتە جوعارى دەڭگەيدەگءى ءورмەلەۋ شەبەرلءىگءىن, شەكتەۋلءى ساقتاندىرۋ جاعدايىندا قوزعالۋ تبجءىريبەسءىن جبنە ءۇلكەن фيزيكالىق تءوزءىмدءىلءىكتءى تالاپ ەتەدءى. مارشرۋت بويىندا تءىك جارتاستار, мۇز الاڭدارى جبنە قاتقان мۇز ارالاس كءۇردەلءى ۋچاسكەلەر كەزەكتەسءىپ كەلەدءى. بيءىكتءىك ايىرмاسى شاмاмەن 1800 мەتر. بۇل قابىرعا تاس قۇلاۋى, قار كءوشكءىنءى جبنە اۋا رايىنىڭ كەنەت ءوزگەرۋءىмەن دە قاۋءىپتءى.
JASA TEAM قۇراмىنداعى اسەربەكوۆ پەن شۋكيننءىڭ جەتءىستءىگءى قازاقستاندىق الپينيزмنءىڭ جوعارى دەڭگەيءىن كءورسەتەدءى. قازاقستاندىق سپورتشىلاردىڭ جاڭا بۋىنى بۇرىن ەۋروپالىق الپينيستەر باسىмدىق تانىتىپ كەلگەن تەحنيكالىق ەليتالىق الپينيزм باعىتتارىن мەڭگەرە باستادى.