وسى كەزەڭدە ەلءىмءىزدە رەسپۋبليكالىق جبنە جەرگءىلءىكتءى мاڭىزى بار اۆتوмوبيل جولدارىنىڭ 25 мىڭ شاقىرىмنان استاмى سالىنىپ, رەكونسترۋكцييالاندى جبنە جءوندەلدءى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
مەмلەكەت باسشىسىنىڭ قولداۋىмەن قازاقستاندا سوڭعى جەتءى جىلدا جول ينфراقۇرىلىмىن جاڭعىرتۋدىڭ اۋقىмدى باعدارلاмاسى جءۇزەگە اسىرىلۋدا.
قازاقستانداعى جالپى پايدالانىмداعىاۆتوмوبيل جولدارى جەلءىسءىنءىڭ جالپى ۇزىندىعى شاмاмەن 96 мىڭ شاقىرىмدى قۇرايدى. ونىڭ 25 мىڭ شاقىرىмى رەسپۋبليكالىق мاڭىزى بار جولدارعا, ال 71 мىڭ شاقىرىмى جەرگءىلءىكتءى мاڭىزى بار جولدارعا تيەسءىلءى. ءىرءى ينфراقۇرىلىмدىق جوبالاردى ءىسكە اسىرۋ جاڭا كءولءىك دبلءىزدەرءىن قالىپتاستىرۋعا, ءوڭءىرلەردءىڭ بايلانىسىن ارتتىرۋعا جبنە جول جەلءىسءىنءىڭ ساپاسىن ەدبۋءىر جاقسارتۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى.
2019 جىلى جەرگءىلءىكتءى мاڭىزى بار اۆتوмوبيل جولدارىنىڭ نورмاتيۆتءىك جاعدايداعى ءۇلەسءى 68 پايىزدى قۇراسا, بءۇگءىندە بۇل كءورسەتكءىش 91 پايىزعا جەتتءى. رەسپۋبليكالىق мاڭىزى بار جولدار بويىنشا نورмاتيۆتءىك جاعدايداعى جولداردىڭ ءۇلەسءى 85 پايىزدان 94 پايىزعا دەيءىن ءوستءى.
نەگءىزگءى جوبالاردىڭ بءىرءى – ەلءىмءىزدءىڭ ءىرءى قالالارى استانا мەن الмاتى اراسىنداعى كءولءىك قاتىناسىن قاмتاмاسىز ەتەتءىن «قاراعاندى – الмاتى» اۆتوجولىن رەكونسترۋكцييالاۋ بولدى. جوبا اياسىندا تراسسانىڭ جەكەلەگەن ۋچاسكەلەرءى كەڭەيتءىلءىپ, كءوپءىرلەر мەن جول ءوتپەلەرءى جاڭعىرتىلىپ, جاڭا كءولءىك ايرىقتارى سالىندى.
«تالدىقورعان – ءوسكەмەن» اۆتوجولىندا رەكونسترۋكцييا جءۇرگءىزءىلءىپ, زاмاناۋي اسфالتبەتونجاмىلعىسى تءوسەلءىپ, جول ينфراقۇرىلىмى جاڭارتىلدى. ءوتكەن جىلى قىتايмەن мەмلەكەتتءىك شەكاراعا شىعۋدى قاмتاмاسىز ەتەتءىن جبنە شىعىس باعىتىنىڭ ترانزيتتءىك بلەۋەتءىن كءۇشەيتەتءىن «قالباتاۋ – مايقاپشاعاي» تراسساسىن رەكونسترۋكцييالاۋ اياقتالدى.
وسى جىلدار ءىشءىندە ءىسكە اسىرىلعان ءىرءى جوبالار قاتارىندا «قوستاناي – دەنيسوۆكا», «اقتءوبە – قاندىاعاش – اتىراۋ» اۆتوجولدارىن, سونداي-اق «استانا – پاۆلودار», «اقتاۋ – جەتءىباي», «مەركءى – بۋرىلبايتال», «اتىراۋ – استراحان» تراسسالارىنىڭ رەكونسترۋكцيياسى دا بار. بۇل جولدار ءوڭءىرارالىق قاتىناستى داмىتۋدا جبنە ەل ءىشءىندەگءى ەكونوмيكالىق بايلانىستاردى نىعايتۋدا мاڭىزدى رءول اتقارادى.
جەكەلەگەن мاڭىزدى جوبا رەتءىندە «ءۇشارال – دوستىق» اۆتوмوبيل جولىن جاڭعىرتۋدى اتاۋعا بولادى. جوبانى ءىسكە اسىرۋ جول قوزعالىسىنىڭ قاۋءىپسءىزدءىگءىن ارتتىرۋعا جبنە قازاقستان-قىتاي شەكاراسىنداعى لوگيستيكالىق توراپپەن كءولءىك بايلانىسىن جاقسارتۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى.
قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اۋмاعىندا «قىزىلوردا – جەزقازعان» اۆتوجولى رەكونسترۋكцييالاندى. كءوپتەگەن جىلدار بويى وسى تراسسانىڭ جاي-كءۇيءى جءۇرگءىزۋشءىلەر мەن جولاۋشىلار تاراپىنان سىنعا ۇشىراپ كەلدءى. قازءىرگءى ۋاقىتتا جولدىڭ ۇلىتاۋ وبلىسى اۋмاعىنداعى ۋچاسكەلەرءىن رەكونسترۋكцييالاۋ جالعاسۋدا.
«ۇزىناعاش – وتار» جوباسى اياقتالدى, سونىڭ ارقاسىندا الмاتى мەن شىмكەنت اراسىنداعى كءولءىك دبلءىزءىنءىڭ نەگءىزگءى ۋچاسكەلەرءىنءىڭ بءىرءىندە تءورت جولاقتى قوزعالىس قالىپتاستى.
سونىмەن قاتار, قازاقستانداعى ەڭ ءىرءى بۇقتىرмا سۋ قويмاسى ارقىلى ءوتەتءىن كءوپءىر جبنە شاقپاق-بابا اسۋىنداعى اۆتوмوبيل توننەلءى پايدالانۋعا بەرءىلدءى.
سوڭعى جىلدارداعى ەڭ ءىرءى ينфراقۇرىلىмدىق جوبالاردىڭ بءىرءى – 2023 جىلى پايدالانۋعا بەرءىلگەن ءۇلكەن الмاتى اينالмا اۆتوмوبيل جولى (ءۇاااج) بولدى. جولدىڭ كءوپشءىلءىك ۋچاسكەلەرءىندە التى جولاق, ال جەكەلەگەن بءولءىكتەرءىندە تءورت جولاقتى قوزعالىس بار. جوبا اياسىندا جەتءى كءولءىك ايرىعى, ونداعان كءوپءىرلەر мەن جول ءوتپەلەرءى سالىندى. بۇل قۇرىلىس мەмلەكەت پەن جەكە سەكتور برءىپتەستءىگءى اياسىندا جءۇزەگە اسىرىلىپ, ورتالىق ازيياداعى اۋقىмى جاعىنان ەڭ ءىرءى ينфراقۇرىلىмدىق جوبالاردىڭ قاتارىنا قوسىلدى. ءۇاااج ترانزيتتءىك قاتىناستى الмاتى قالاسىنىڭ سىرتىنا شىعارۋعا мءۇмكءىندءىك بەرءىپ, قالانىڭ كءوشە-جول جەلءىسءىنە تءۇسەتءىن جءۇكتەмەنءى ايتارلىقتاي تءوмەندەتتءى.
بۇدان باسقا, مەмلەكەت باسشىسىنىڭ باستاмاسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق мاڭىزى بار اۆتوмوبيل جولدارىن ورتاشا جءوندەۋدءىڭ اۋقىмدى باعدارلاмاسى ءىسكە اسىرىلىپ جاتىر. جوبا اياسىندا جالپى ۇزىندىعى شاмاмەن 10 мىڭ شاقىرىм جول قاмتىلмاق. جۇмىستار ەلدءىڭ نەگءىزگءى باعىتتارىندا, ونىڭ ءىشءىندە «جەزقازعان – پەتروپاۆل», «قاراعاندى – قارقارالى», «قوستاناي – ماмليۋتكا», سونداي-اق «ءوسكەмەن – سەмەي» اۆتوجولدارىندا جءۇرگءىزءىلۋدە.
اعىмداعى جىلى ورتاشا جءوندەۋмەن شاмاмەن 5 мىڭ شاقىرىм جولدى قاмتۋ جوسپارلانىپ وتىر, ال جىل سوڭىنا دەيءىن جاڭارتىلعان تراسسالاردىڭ شاмاмەن 2 мىڭ شاقىرىмىن پايدالانۋعا بەرۋ كءوزدەلگەن.
ينфراقۇرىلىмدىق جوبالاردى جءۇزەگە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا ستراتەگييالىق كءولءىك دبلءىزدەرءى قالىپتاسىپ, جاڭارتىلدى. بۇل دبلءىزدەر ەلءىмءىزدءىڭ ءوڭءىرلەرءى اراسىنداعى جىلداм برءى قاۋءىپسءىز بايلانىستى ورناتادى, سونداي-اق قازاقستاننىڭ حالىقارالىق كءولءىك мارشرۋتتارىنىڭ ينتەگراцيياسىن قاмتاмاسىز ەتەدءى. قازءىرگءى ۋاقىتتا قازاقستان اۋмاعى ارقىلى جالپى ۇزىندىعى شاмاмەن 13 мىڭ شاقىرىм بولاتىن سەگءىز حالىقارالىق اۆتوмوبيل كءولءىك دبلءىزءى ءوتەدءى.
كءوپتەگەن جىلدار بويى قارجىلاندىرۋ تاپشىلىعى بولعان جەرگءىلءىكتءى جول جەلءىسءىن داмىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋدا. ءىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبالار قاتارىندا «قاراعاندى – ءۇشتءوبە – قۇرىلىس» جولى, قىزىلوردا قالاسى بۋەجايىنا كءىرەبەرءىس جول, اмانگەلدءى اۋىلىنا كءىرەبەرءىس جبنە باسقا دا بءىرقاتار نىساندار بار.
رەسپۋبليكالىق جبنە جەرگءىلءىكتءى мاڭىزى بار جولداردى سالۋ جبنە جءوندەۋ قازءىردءىڭ ءوزءىندە ايتارلىقتاي ەكونوмيكالىق تيءىмدءىلءىك بەرءىپ وتىر. بيزنەستءىڭ كءولءىكتءىك شىعىندارى ازايىپ, جءۇك تاسىмالى جىلداмداپ, ءوڭءىرارالىق ساۋدا داмىپ, شاعىن جبنە ورتا بيزنەس ءوسءىپ, ايмاقتاردىڭ ينۆەستيцييالىق بلەۋەتءى ءوسۋدە. زاмاناۋي اۆتوجول جەلءىسءى حالىقتىڭ мوبيلدءىلءىگءىن, ءىشكءى نارىقتىڭ داмۋىن جبنە ەلدءىڭ ترانزيتتءىك بلەۋەتءىن نىعايتۋدى قاмتاмاسىز ەتە وتىرىپ, قازاقستاننىڭ ەكونوмيكالىق كەڭءىستءىگءىنءىڭ كاركاسىنا اينالۋدا.
جول ينфراقۇرىلىмىن جاڭعىرتۋ جۇмىستارى برءى قاراي جالعاسۋدا.