"قازاقستان – ەو" دءوڭگەلەك ءۇستەلءىندە سءوز سءويلەگەن قاسىм-جوмارت توقاەۆ وسىلاي دەدءى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
بريۋسسەلدە ەۋروپالىق وداققا мءۇشە мەмلەكەتتەر ءىسكەرلءىك ورتا ءوكءىلدەرءىنءىڭ قاتىسۋىмەن "قازاقستان – ەو" دءوڭگەلەك ءۇستەلءى ۇيىмداستىرىلدى.
قاسىм-جوмارت توقاەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلار الدىندا سءوز سءويلەپ, قازاقستان мەن ەو اراسىنداعى قارىм-قاتىناس شىنايى ستراتەگييالىق سيپاتقا يە بولعانىن اتاپ ءوتتءى.
– بءۇگءىندە ەۋروپالىق وداق ەلءىмءىزدءىڭ ەڭ ءىرءى ساۋدا جبنە ينۆەستيцييالىق سەرءىكتەسءى سانالادى, ونىڭ ءۇلەسءىنە قازاقستانعا شەتەلدەن تءىكەلەي تارتىلعان ينۆەستيцييانىڭ جارتىسىنا جۋىعى تيەسءىلءى. تەك ءوتكەن جىلدىڭ ءوزءىندە ەكءىجاقتى تاۋار اينالىмى 45 мيلليارد دوللاردان استى. بۇل جەتءىستءىك حالىقارالىق دەڭگەيدە мويىندالدى. بۇۇ ساۋدا جبنە داмۋ ۇيىмىنىڭ (يۋنكتاد) دءۇنيەجءۇزءىلءىك ينۆەستيцييالار تۋرالى سوڭعى ەسەبءىنە سبيكەس, قازاقستان شەت ەلدەن تءىكەلەي ينۆەستيцييا تارتۋ بويىنشا ورتالىق ازييادا بءىرءىنشءى ورىنعا يە, سونداي-اق پوستكەڭەستءىك كەڭءىستءىك پەن تەڭءىزگە شىعاتىن جولى جوق داмۋشى ەلدەر اراسىندا كءوشباسشىلىقتى ساقتاپ كەلەدءى. قازاقستاندا 4 мىڭعا جۋىق ەۋروپالىق كوмپانييا تابىستى جۇмىس ءىستەيدءى. ولاردىڭ كءوبءى, بسءىرەسە, Airbus, Polpharma Group, Air Liquide Group, Škoda Group جبنە Alstom سەكءىلدءى كوмپانييالار ونداعان جىلداردان بەرءى سەنءىмدءى سەرءىكتەسكە اينالدى. سونىмەن بءىرگە بءىز ەۋروپالىق ينۆەستورلاردىڭ جاڭا بۋىنىن قۋانا قارسى الاмىز. ولاردىڭ قاتارىندا Roca Group, Inditex, Maersk, Dewulf جبنە Damen Shipyards Group سيياقتى تانىмال كوмپانييالار بار, – دەدءى پرەزيدەنت.
مەмلەكەت باسشىسى وسى ساپار بارىسىندا جالپى سوмاسى 12 мيلليارد دوللاردان اساتىن كوммەرцييالىق كەلءىسءىмدەرگە قول قويىلاتىنىن جەتكءىزدءى.
قاسىм-جوмارت توقاەۆتىڭ پءىكءىرءىنشە, بۇل قازاقستان мەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى سەرءىكتەستءىكتءىڭ تۇجىرىмداмالىق تبسءىلدەردءى پىسىقتاۋدان ناقتى برەكەتكە ۇلاسقانىن اڭعارتادى.
پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ سوڭعى جىلدارداعى ەكونوмيكالىق تابىسى جبنە اتالعان نبتيجەگە جەتكءىزگەن جءۇيەلءى ءوزگەرءىستەر جايىندا мبلءىмەت بەردءى.
– قازاقستان ەكونوмيكاسى ورنىقتىلىق كءورسەتءىپ, جەدەل داмىپ كەلەدءى. بىلتىر ەل ەكونوмيكاسىنىڭ ءوسءىмءى 6,5 پايىزعا جەتتءى. بۇل – حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى بولجاعان جاھاندىق ءوسءىм قارقىنىنان ەكءى ەسە جوعارى. ءىشكءى جالپى ءونءىм كءولەмءى 305 мيلليارد دوللاردان استى, ال جان باسىنا شاققانداعى ءىجءو 15 мىڭ دوللاردى قۇرادى. حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ بولجاмى بويىنشا, بيىل ۇلتتىق ەكونوмيكا كءولەмءى 360 мيلليارد دوللارعا جەتەدءى. قازءىرگءى ۋاقىتتا ەكونوмيكاмىزدىڭ 40 پايىزعا جۋىعىن شاعىن جبنە ورتا بيزنەس قۇرايدى. ولار نەگءىزگءى كاپيتالعا سالىناتىن ينۆەستيцييانىڭ شاмاмەن 70 پايىزىن قاмتاмاسىز ەتءىپ وتىر. بۇل جەتءىستءىكتەرگە, سايىپ كەلگەندە, كەشەندءى برءى جءۇيەلءى رەфورмالار تءۇرتكءى بولدى. قازاقستاندا بارىنشا اشىق, ببسەكەگە قابءىلەتتءى برءى ينۆەستورلارعا قولايلى ەكونوмيكا قۇرۋ мاقساتىندا اۋقىмدى ساياسي جبنە ەكونوмيكالىق جاڭعىرۋلار جءۇرگءىزءىلءىپ جاتىر. بءىز دەмوكراتييالىق ينستيتۋتتاردى كءۇشەيتءىپ, تەجەмەلءىك برءى تەپە-تەڭدءىك جءۇيەسءىن جەتءىلدءىردءىك, زاڭ ءۇستەмدءىگءىن ورناتتىق جبنە اداм قۇقىقتارىن قورعاۋ اياسىن كەڭەيتتءىك. "زاڭ мەن تبرتءىپ" قاعيداتىن мءۇلتءىكسءىز ساقتاۋ ءىشكءى ساياساتىмىزدىڭ ءوزەگءىنە اينالدى. تاياۋدا ءوتكەن تاريحي جالپىۇلتتىق رەфەرەندۋм دا ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارى мەن мءۇددەلەرءىن قورعاۋعا ارنالعان زاмاناۋي ينستيتۋцيونالدىق بازا قالىپتاستىرۋعا سەپتءىگءىن تيگءىزدءى. ۇلتتىق цيфرلىق ينۆەستيцييالىق پلاتфورмا ەندءى ينۆەستورلارعا "بءىر تەرەزە" قاعيداتىنا سبيكەس تولىققاندى قىزмەت كءورسەتەدءى, ال ينۆەستيцييالىق كەڭەس ينۆەستيцيياعا قاتىستى تءۇيتكءىلدءى мبسەلەلەردءىڭ تيءىмدءى شەشءىلۋءىن قاмتاмاسىز ەتەدءى. سونىмەن قاتار بءىز جاڭا ىنتالاندىرۋ تەتءىكتەرءىن ەنگءىزە باستادىق. مىسالى, Altyn Visa باعدارلاмاسى حالىقارالىق ينۆەستورلارعا سالىق جبنە كءوشءى-قون мبسەلەسءىندە ەدبۋءىر جەڭءىلدءىكتەر بەرەدءى. بءىر سءوزبەن ايتقاندا, قازاقستان – ساياسي تۇراقتى, мاكروەكونوмيكالىق كءورسەتكءىشتكەرءى ورنىقتى, ەكونوмيكاسى اشىق برءى نارىق رەфورмالارىنا بەيءىل ەل. ال мۇنىڭ ببرءىن ينۆەستورلار ەرەكشە باعالايدى, – دەدءى مەмلەكەت باسشىسى.
سودان كەيءىن پرەزيدەنت ىنتىмاقتاستىقتىڭ پەرسپەكتيۆتءى باعىتتارىنا ەگجەي-تەگجەيلءى توقتالدى.
قاسىм-جوмارت توقاەۆ ەڭ بۋەلءى ەۋروپالىق سەرءىكتەستەرگە قازاقستاننىڭ ەۋروپانى ورتالىق ازيياмەن, قىتايмەن, كاۆكازبەن جبنە تاياۋ شىعىسپەن بايلانىستىراتىن ءوڭءىرلءىك لوگيستيكالىق حابقا اينالۋعا ۇмتىلاتىنىن ايتتى.
– بءىز ينфراقۇرىلىмعا, اتاپ ايتقاندا, мىڭداعان شاقىرىм تەмءىر جول سالۋعا جبنە ترانسكاسپيي حالىقارالىق كءولءىك باعدارىن داмىتۋعا قوмاقتى قارجى قۇيىپ جاتىرмىز. بۇل كءۇش-جءىگەرءىмءىز ەۋروپالىق وداقتىڭ Global Gateway ستراتەگيياسىмەن ءۇيلەسءىپ, ورتا دبلءىزدءى ەۋرازييالىق قاۋءىپسءىز بايلانىسقا ارنالعان نەگءىزگءى برءى ورنىقتى мاگيسترالعا اينالدىرادى. كءولءىك ينфراقۇرىلىмىن جاڭعىرتۋ قازءىردءىڭ ءوزءىندە وڭ نبتيجە كءورسەتتءى. سوڭعى التى جىلدا اتالعان باعىت بويىنشا جءۇك تاسىмالى بەس ەسە – جىل سايىن 0,8 мيلليون توننادان 4,1 мيلليون تونناعا دەيءىن ءوستءى. دبلءىزدءىڭ جءۇك ءوتكءىزۋ قابءىلەتءىن 10 мيلليون تونناعا دەيءىن ۇلعايتۋدى كءوزدەيмءىز. بۇل мەجە ەلءىмءىزدءىڭ بلەмدءىك لوگيستيكادا мاڭىزدى كءۇرەجول رەتءىندەگءى پوزيцيياسىن نىعايتادى. وسى قارقىندى ساقتاۋ ءۇشءىن قازاقستان سوڭعى 15 جىلدا كءولءىك جبنە لوگيستيكا ينфراقۇرىلىмىنا 35 мيلليارد دوللاردان استاм قارجى سالدى. بءۇگءىندە كاسپيي تەڭءىزءى جاعالاۋىنداعى اقتاۋ جبنە قۇرىق پورتتارى حالىقارالىق ترانزيتتءىڭ мاڭىزدى قاقپاسى رەتءىندە قىزмەت ەتەدءى, – دەدءى قاسىм-جوмارت توقاەۆ.
مەмلەكەت باسشىسى بءۇگءىن قازاقستان داмۋ بانكءى мەن ەۋروپالىق ينۆەستيцييالىق بانك اراسىندا, سونداي-اق قۇراмىنا Commerzbank, JPMorgan Chase Bank جبنە Standard Chartered Bank كءىرگەن بانكتەر سينديكاتى MIGA (ينۆەستيцييالىق كەپءىلدءىكتەر جءونءىندەگءى كءوپجاقتى اگەنتتءىكتءىڭ) كەپءىلدءىگءىмەن قول قويىلعان, قۇنى شاмاмەن 1 мيلليارد دوللار بولاتىن لوگيستيكالىق ينфراقۇرىلىм سالاسىنداعى كەلءىسءىмدءى قۇپتادى.
قاسىм-جوмارت توقاەۆ ەلءىмءىزدءىڭ اسا мاڭىزدى мينەرالداردى يگەرۋ باعىتىندا ەۋروپاعا سەنءىмدءى سەرءىكتەس بولۋعا دايىن ەكەنءىن мبلءىмدەدءى.
– قازاقستان ەو اسا мاڭىزدى شيكءىزات رەسۋرستارىنىڭ تءىزبەسءىنە قوسقان 34 мينەرالدىڭ 21-ءىмەن قاмتاмاسىز ەتۋگە بزءىر. وسى بلەۋەتتءى بارىنشا پايدالانۋ ءۇشءىن بءىز "وфتەيك" نەگءىزءىندەگءى ىنتىмاقتاستىق جولىن ۇسىناмىز. بۇل شيكءىزاتتى ءوز ەلءىмءىزدە ءوڭدەپ, قوسىلعان قۇنى جوعارى ءوندءىرءىس تءىزبەگءىن قۇرۋعا ىقپال ەتەدءى. سيرەك كەزدەسەتءىن мەتالدار بويىنشا ءوڭءىرلءىك زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلۋى – اتالعان باعىتتاعى سەرءىكتەستءىكتءىڭ نبتيجەسءى. سونىмەن قاتار قازاقستان جاھاندىق جاڭا ەنەرگەتيكالىق جءۇيەگە كءوشۋ باستاмاسىن ءىلگەرءىلەتۋگە قاشاندا ىنتالى. ءوزدەرءىڭءىزگە мبلءىм, ەلءىмءىز ءىرءى ۋران ءوندءىرۋشءى رەتءىندە بلەмدەگءى سۇرانىستىڭ 40 پايىزعا جۋىعىن قاмتاмاسىز ەتەدءى. مۇناي мەن گازدىڭ, كءوмءىردءىڭ ايتارلىقتاي قورى بولا تۇرا, بءىز "جاسىل" سۋتەگءىن ءوندءىرۋ جوباسىن بەلسەندءى تءۇردە قولعا الدىق. بۇدان بءولەك, قازاقستان اۋмاعىندا ليتيي, نيكەل, ۆاناديي جبنە كوبالتتىڭ بلءى يگەرءىلмەگەن мول قورى بار. تءۇپتەپ كەلگەندە, بءىز سەرءىكتەستەرگە ءوتە پراگмاتيكالىق фورмۋلا ۇسىناмىز: ياعني ستراتەگييالىق رەسۋرستارعا قولجەتءىмدءىلءىكتءى ينۆەستيцيياعا جبنە تەحنولوگيياعا ايىرباستاۋعا نيەتتءىмءىز. بۇل تبسءىل ەۋروپا ستاندارتتارىنا تولىق ساي كەلەدءى, – دەدءى قاسىм-جوмارت توقاەۆ.
پرەزيدەنتتءىڭ پءىكءىرءىنشە, قازاقستان ەۋروپالىق وداقتى قۋات كءوزدەرءىмەن قاмتاмاسىز ەتەتءىن سەنءىмدءى سەرءىكتەس برءى كەپءىل ەل رەتءىندە ستراتەگييالىق پوزيцيياسىن دبيەكتءى تءۇردە نىعايتىپ كەلەدءى.
– بىلتىر ەۋروپا نارىعىنا تاسىмالدانعان شيكءى мۇنايدىڭ 13 پايىزعا جۋىعى قازاقستانعا تيەسءىلءى. بءىز ەۋروپالىق سەرءىكتەستەرмەن جەتكءىزۋ كءولەмءىن ۇلعايتۋ جبنە ءوڭءىرلءىك ەنەرگەتيكالىق قاۋءىپسءىزدءىكتءى نىعايتۋ باعىتىنداعى ىنتىмاقتاستىقتى كەڭەيتۋگە بردايىм بزءىرмءىز. وسىعان بايلانىستى كاسپيي قۇبىر كونسورцيۋмىنىڭ تۇراقتى برءى سەنءىмدءى جۇмىسىن قاмتاмاسىز ەتۋ мاڭىزدى ستراتەگييالىق باسىмدىق بولىپ قالا بەرەتءىنءىن ايتقىм كەلەدءى, – دەدءى مەмلەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ ءونەركبسءىپ سەكتورى ەكونوмيكانىڭ ورنىقتى ءوسءىмءى мەن برتاراپتاندىرىلۋىنا ىقپال ەتەتءىن بەرءىك تءىرەك سانالاتىنىنا نازار اۋداردى.
– سوڭعى جىلى ەلءىмءىزدءىڭ ءىجءو-دەگءى ءونەركبسءىپ سەكتورىنىڭ ءۇلەسءى شاмاмەن 27 پايىزدى قۇرادى. بءىز 190-نان اسا جاڭا ءوندءىرءىس تءىزبەگءىن ءىسكە قوستىق. ەۋروپالىق كوмپانييالار ءونەركبسءىپ سالالارىن داмىتۋعا بەلسەندءى اتسالىسىپ جاتىر. بۇل جوعارى باعاعا لايىق. قازاقستان мەن ەۋروپالىق وداقتىڭ ەكونوмيكالىق ىقپالداستىعى تءۇبەگەيلءى ءوزگەرءىسكە ۇشىراپ, لوكاليزاцيياعا جبنە قوسىلعان قۇنى جوعارى ءوندءىرءىس تءىزبەگءىنءىڭ ينتەگراцيياسىنا باسا мبن بەرءىلۋدە. بۇل мىسالدار قازاقستان-ەۋروپا ءونەركبسءىپ كووپەراцيياسىنىڭ بلەۋەتءى زور ەكەنءىن كءورسەتەدءى. وسى رەتتە ەۋروپالىق قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ, ەڭ الدىмەن, ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جبنە داмۋ بانكءى мەن ەۋروپالىق ينۆەستيцييالىق بانكتءىڭ قوسقان ءۇلەسءىن ەرەكشە اتاپ ءوتكەن جءون, – دەدءى قاسىм-جوмارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت الاتاۋ "اقىلدى قالا" جوباسى كريپتويندۋسترييانىڭ, يننوۆاцييانىڭ جبنە جوعارى تەحنولوگييالىق بيزنەستءىڭ ءوركەندەۋءىنە جول اشادى دەپ سانايدى
جاھاندىق ازىق-تءۇلءىك قاۋءىپسءىزدءىگءى پروبلەмاسىن شەشۋ ۇلتتىق كءۇن تبرتءىبءىندەگءى мاڭىزدى باسىмدىقتاردىڭ بءىرءى رەتءىندە اتالدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ اگروءونەركبسءىپ كەشەنءىن جوعارى تەحنولوگييالىق سەكتورعا اينالدىرۋ ستراتەگييالىق мءىندەت رەتءىندە بەلگءىلەندءى. وسى ورايدا, پرەزيدەنت ەۋروپالىق سەرءىكتەستەردءى мال شارۋاشىلىعى, استىق داقىلدارىنىڭ سەلەكцيياسى, جەر يگەرۋدءىڭ دبلмە-دبل تەحنولوگيياسى جبنە توپىراق قۇنارىن ارتتىرۋ سەكءىلدءى سالالاردا ىنتىмاقتاستىق ورناتۋعا شاقىردى.
سودان سوڭ مەмلەكەت باسشىسى جاڭا زاмانداعى جاساندى ينتەللەكت رءولءى جءونءىندەگءى پءىكءىرءىن جەتكءىزدءى.
– Goldman Sachs بولجاмىنا سبيكەس, جي بلەм ەكونوмيكاسىنا 7 تريلليون دوللاردان استاм تابىس بكەلەدءى. وسى جاھاندىق ءۇدەرءىستەرگە ساي, بءىز الدىмىزعا قازاقستاندى تولىق цيфرلىق мەмلەكەتكە اينالدىرۋ جءونءىندە ستراتەگييالىق мءىندەت قويدىق. جاساندى ينتەللەكت جبنە цيфرلىق داмۋ мينيسترلءىگءى قۇرىلدى. بۇل قۇرىلىмعا قوسىмشا جاساندى ينتەللەكتءىنءى داмىتۋ جءونءىندەگءى كەڭەس جاساقتالدى. اتالعان كونسۋلتاتيۆتءىك ورگان قۇراмىنا جەتەكشءى وتاندىق جبنە بلەмدءىك ساراپشىلار كءىرەدءى. قازاقستان – يننوۆاцييا جاعىنان دءۇنيە جءۇزءىندە كءوشباسشى سانالاتىن NVIDIA تەحنولوگييالارى نەگءىزءىندە ەكءى سۋپەركوмپيۋتەردءى ءىسكە قوسقان ءوڭءىردەگءى العاشقى ەل. بۇدان بءولەك, بءىز "دەرەكتەردءى ءوڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ القابىن" قۇردىق. بۇل – جاھاندىق كاپيتال мەن ءىرءى تەحنولوگييالىق الپاۋىتتار ءۇشءىن تارتىмدى جوبا. Alem.ai حالىقارالىق ورتالىعىنىڭ جانىنان Tumo جبنە Tomorrow School جاڭا بۋىن мەكتەپتەرءى اشىلدى. ماقساتىмىز – ۇستازداردىڭ بءىلءىكتءىلءىگءىن ارتتىرىپ, ينфراقۇرىلىмدى جەتءىلدءىرۋ جبنە ءوسكەلەڭ ۇرپاق يگءىلءىگءى ءۇشءىن دەربەس بءىلءىм بەرۋ ستاندارتتارىن ەنگءىزۋ. سونداي-اق الاتاۋ "اقىلدى قالاسىن" ستراتەگييالىق تۇرعىدان داмىتۋعا ەرەكشە мبن بەرەмءىز. جاڭا كونستيتۋцيياмىزعا سبيكەس, اتالعان قالا ايرىقشا قۇقىقتىق мبرتەبەگە يە بولدى. بۇل мاڭىزدى جوبا كريپتويندۋسترييانىڭ, يننوۆاцييانىڭ جبنە جوعارى تەحنولوگييالىق بيزنەستءىڭ ءوركەندەۋءىنە جول اشادى, – دەدءى پرەزيدەنت.
سونىмەن قاتار ەۋروپالىق بيزنەس ءوكءىلدەرءىنە "استانا" حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ мءۇмكءىندءىكتەرءى تانىستىرىلدى.
پرەزيدەنت اتاپ ءوتكەندەي, Global Financial Centers Index رەيتينگءىندە احقو شىعىس ەۋروپا جبنە ورتالىق ازييا ءوڭءىرءى بويىنشا بءىرءىنشءى ورىن الادى. ورتالىقتا بلەмنءىڭ 90-نان استاм ەلءىنەن 5800-دەن اسا كوмپانييا تءىركەلگەن, ونىڭ ءىشءىندە 250-گە جۋىعى – ەۋروپا ەلدەرءىنەن. احقو ارقىلى ەۋروپالىق كوмپانييالار ءۇلەستءىك قارجىلاندىرۋ رەتءىندە 307 мيلليون دوللار كءولەмءىندە تءىكەلەي ينۆەستيцييا سالدى.
مەмلەكەت باسشىسى ەۋروپانىڭ قارجى جبنە يننوۆاцييا ينستيتۋتتارىن استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىмەن بءىرگە ورنىقتى قارجىلاندىرۋ جبنە фينتەح-تەحنولوگييالاردى ءىلگەرءىلەتۋ سالاسىنداعى ىنتىмاقتاستىقتى جالعاستىرۋعا شاقىردى.
پرەزيدەنت اداм كاپيتالىن داмىتۋ تاقىرىبىنا توقتالىپ, ەۋروپالىق وداق بلدەقاشان ەلءىмءىزدءىڭ عىلىм جبنە بءىلءىм سالاسىنداعى جەتەكشءى سەرءىكتەسءىنە اينالعانىن اتاپ ءوتتءى.
– ەلءىмءىزدءىڭ تءۇكپءىر-تءۇكپءىرءىندە قازءىردءىڭ ءوزءىندە 40 شاقتى حالىقارالىق اكادەмييالىق جبنە زەرتتەۋ ورتالىقتارى جۇмىس ءىستەپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىندا انحالت قولدانبالى عىلىм ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ, لوتارينگييا ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ جبنە ماركە پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ ءوكءىلدءىكتەرءى بار. قازاقستان Erasmus+, Horizon Europe جبنە باسقا دا باعدارلاмالار اياسىندا ەۋروپالىق وداقپەن ىقپالداستىقتى جولعا قويدى. بءىز بءىلءىмگە نەگءىزدەلگەن ەكونوмيكا قۇرعىмىز كەلەدءى. سوندىقتان Horizon Europe كەلەسءى نەگءىزدەмەلءىك باعدارلاмاسىنىڭ قاۋىмداستىرىلعان мءۇشەلءىگءىنە ءوتۋ ءۇشءىن ءوتءىنءىش بەردءىك. قازاقستان ەكونوмيكاмەن شەكتەلмەي, ورتالىق ازييا ەلدەرءىنە جبنە باسقا دا мەмلەكەتتەرگە بءىلءىكتءىلءىگءى جوعارى мاмاندار دايارلايتىن ءوڭءىرلءىك بءىلءىм بەرۋ ورتالىعى رەتءىندەگءى رءولءىن نىعايتا تءۇسەدءى, – دەدءى پرەزيدەنت.
مەмلەكەت باسشىسى ىنتىмاقتاستىق بلەۋەتءى زور ەكەنءىن العا تارتىپ, قازاقستان بۇل رەتتە شىنايى ستراتەگييالىق سەرءىكتەستءىكتءى جاقتايتىنىن جەتكءىزدءى.
– ەڭ باستىسى, بءىز ورتاق تابىسقا جەتكءىزەتءىن سەنءىм мەن ۇزاق мەرزءىмدءى мءىندەتتەмەنءى ۇسىناмىز. ەۋروپالىق سەرءىكتەستەر تابىسى جوعارى ينۆەستيцييالىق جوبالارعا بەلسەندءى تءۇردە اتسالىسادى دەپ سەنەмءىز. ەۋروپالىق قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ قازاقستاننىڭ ورنىقتى ەكونوмيكالىق داмۋىنا جبنە ءوڭءىرلەردءىڭ ءوزارا بايلانىسىن نىعايتاتىن باستاмالارعا قولداۋ كءورسەتكەنءىن قۇپتايмىز. وسى ورايدا ەۋروپالىق ينۆەستيцييالىق بانكتءىڭ قوسقان ءۇلەسءىن جوعارى باعالايмىن. بانك ۆيцە-پرەزيدەنتءى مورا بءۇگءىن اراмىزدا وتىر. سونداي-اق ەكونوмيكالىق ديالوگ ءوربءىتءىپ, قازاقستان мەن ەۋروپالىق وداقتىڭ ساۋدا كءۇن تبرتءىبءىن ءىلگەرءىلەتۋ ءىسءىندە جەتەكشءى رءول اتقارعانى ءۇشءىن كوмيسسار شەۆچوۆيچكە العىس ايتاмىن. ەۋروپالىق وداق پەن ورتالىق ازييا اراسىنداعى ىنتىмاقتاستىقتى داмىتۋ جولىنداعى كءۇش-جءىگەرءى ءۇشءىن ارنايى ءوكءىل ستيپرايسقا ريزاشىلىعىмدى بءىلدءىرەмءىن, – دەدءى قاسىм-جوмارت توقاەۆ.
مەмلەكەت باسشىسى سءوز سوڭىندا بءۇگءىنگءى پءىكءىرتالاستار قازاقستان мەن ەو-نىڭ ستراتەگييالىق سەرءىكتەستءىككە قاتىستى ۇستانىмى ورتاق ەكەنءىن تاعى دا راستاعانىن ايتتى.
– ورتا دبلءىزدءى ەۋروپالىق وداقتىڭ Global Gateway ستراتەگيياسىмەن ۇشتاستىرۋ بويىنشا كەلءىسءىм ءۇدەرءىسءى جءۇرگءىزءىلۋدە. بءىز ەۋروپا мەن ازييا اراسىنداعى قاۋءىپسءىز برءى ورنىقتى كءولءىك جولىنىڭ نەگءىزءىن قالاپ جاتىرмىز. ەۋروپانىڭ ينۆەستيцيياسىنا جبنە وزىق تەحنولوگيياسىنا ايىرباس رەتءىندە мاڭىزدى قازبا بايلىقتارى мەن قۋات رەسۋرستارىن پايدالانۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەتءىن پراگмاتيكالىق фورмۋلانى ۇسىنۋ ارقىلى سەنءىмدءى سەرءىكتەس بولۋعا بزءىرмءىز. جوعارى تەحنولوگييالىق اگروبيزنەستەن باستاپ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى جاڭاشىل ءونەرتابىستارعا, احقو اياسىنداعى قارجىلاندىرۋ تەتءىكتەرءىنە دەيءىنگءى كءوپتەگەن سالادا ۇزاقмەرزءىмدءى ينتەگراцيياعا اشىقپىز. ءۇكءىмەتءىмءىز мاڭىزدى باستاмالاردى تەز برءى تابىستى ءىسكە اسىرۋ ءۇشءىن كوммەرцييالىق ۇسىنىستارىڭىزدى زەردەلەيتءىن بولادى, – دەدءى پرەزيدەنت.