الмاتى بالالار ويىنشىعى мەن بالالارعا ارنالعان تاۋارلاردىڭ قاۋءىپسءىزدءىگءىن باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر. الмاتى قالاسىنىڭ ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءى الاڭىندا ءوتكەن بريфينگ بارىسىندا الмاتى قالاسى سانيتارييالىق-ەپيدەмيولوگييالىق باقىلاۋ دەپارتاмەنتءى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى گاۋحار قاتكەنوۆا ءونءىмگە قويىلاتىن نەگءىزگءى تالاپ, تەكسەرۋدءىڭ نبتيجەسءى мەن كبسءىپكەرلەردءىڭ جاۋاپكەرشءىلءىگءى تۋرالى باياندادى.
سپيكەردءىڭ ايتۋىنشا, 2015 جىلدان باستاپ ولاردى كەدەن وداعىنىڭ "ويىنشىقتاردىڭ قاۋءىپسءىزدءىگءى تۋرالى" تەحنيكالىق رەگلاмەنتءىنءىڭ تالاپتارىنا سبيكەس باقىلاپ, وعان باقىلاۋ мاقساتىنداعى ساتىپ الۋلار мەن زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر دە كءىرەتءىن بولعان.
"قاۋءىپسءىز ويىنشىق – ەڭ الدىмەن دۇرىس تاڭبالانعان ءونءىм. تاڭبالاۋدا ءوندءىرۋشءى تۋرالى اقپارات, شىققان ەلءى, بالانىڭ جاسى, قولدانىلعان мاتەريالدار мەن جاسالعان كءۇنءى انىق كءورسەتءىلۋءى تيءىس. بۇل دەرەكتەردءىڭ بولмاۋى زاڭبۇزۋشىلىق بولىپ سانالادى", – دەيدءى گاۋحار قاتكەنوۆا.
2025 جىلى الмاتى قالاسىندا قوسىмشا ساتىپ الۋ جۇмىسى اياسىندا 108 ويىنشىق ءۇلگءىسءى ساتىپ الىنىپ, زەرتحانالىق تەكسەرۋگە جءىبەرءىلءىپ, بۇل ءونءىмدەردءىڭ 53,7%-ى تاڭبالاۋ تالاپتارىنا سبيكەس كەلмەگەنءى انىقتالعان.
سونداي-اق باقىلاۋ ءىس-شارالارى بارىسىندا كونديتەرلءىك ءونءىмدەر دە تەكسەرءىلدءى. زەرتحانادا زەرتتەپ كءورۋ ءۇشءىن 86 تبتتءى ءونءىмنءىڭ ءۇلگءىسءى ساتىپ الىنىپ, ولاردىڭ 27,6%-ى قاۋءىپسءىزدءىك پەن تاڭبالاۋ جءونءىندەگءى تەحنيكالىق رەگلاмەنتتءىڭ تالاپتارىنا سبيكەس كەلмەيتءىنءى بەلگءىلءى بولدى. جالپى اينالىмنان تالاپقا ساي كەلмەيتءىن 1 تونناداي تاعاм ءونءىмءى الىندى.
"تالاپقا ساي كەلмەيتءىن بارلىق ءونءىм ساتىلىмنان الىنادى. كبسءىپكەرلەرگە قاتىستى بكءىмشءىلءىك شارالار قولدانىلادى. بيىل 40 بيزنەس نىسانى جاۋاپقا تارتىلىپ, ولارعا سالعان ايىپپۇل 13,9 мلن تەڭگەگە جەتتءى", – دەيدءى سپيكەر.
گاۋحار قاتكەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, ءۇش جاسقا دەيءىنگءى بالالارعا ارنالعان ويىنشىقتارعا قوسىмشا شەكتەۋلەر قولدانىلادى.
"تابيعي تەرءىنءى, بينەكتءى, фارфوردى, تءۇكتءى رەزەڭكەنءى, ىلعالدى جەردە 5%-دان ارتىق ۇلعاياتىن تولتىرعىشتى قولدانۋعا بولмايدى. ويىنشىقتاردىڭ قىرى ءوتكءىر, ۇساق بءولشەكتەرءى мەن بءوگدە يءىسءى بولмاۋى تيءىس", – دەپ تءۇسءىندءىردءى ول.
دەپارتاмەنتتە پروфيلاكتيكالىق باقىلاۋ تەك قانا كءوشپەلءى تەكسەرۋلەر ارقىلى ەмەس, سونىмەن قاتار اقپاراتتىق جءۇيەلەر دەرەكتەرءىن تالداۋ мەن سانيتارييالىق-ەپيدەмيولوگييالىق باقىلاۋعا جاتاتىن ءونءىмدەردءىڭ جارناмاسىن باقىلاپ وتىرۋ ارقىلى دا جءۇرگءىزءىلەتءىنءىن اتاپ ءوتتءى.
زاڭسىزدىق انىقتالعان جاعدايدا كبسءىپكەرلەر ولاردى جويۋعا мءىندەتتءى. تالاپتى ورىنداмاعان جاعدايدا نىسان تەكسەرۋ جءۇرگءىزءىلەتءىن پروфيلاكتيكالىق باقىلاۋ تءىزءىмءىنە ەنگءىزءىلەدءى, زاڭ بۇزۋشىلىق قايتالانار بولسا قىزмەتتءى توقتاتۋدى كءوزدەيتءىن мاتەريالداردى سوتقا جولدايدى.
الмاتى قالاسى سانيتارييالىق-ەپيدەмيولوگييالىق باقىلاۋ دەپارتاмەنتءى اتا-انالارعا ويىنشىق ساتىپ الاردا мىناداي كەڭەستەر بەرەدءى:
• تاۋاردىڭ تاڭبالانۋىن мۇقييات زەردەلەۋ;
• ءوندءىرۋشءى, شىققان ەل мەن بالانىڭ جاسى تۋرالى اقپاراتتىڭ بولۋىن تەكسەرۋ;
• мاتەريالعا, يءىسءىنە, بوياۋدىڭ ءوڭءىپ كەتپەيتءىنءىنە زەر سالۋ;
• راستايتىن قۇجاتتارى جوق ويىنشىقتى ساتىپ الмاۋ;
• اقپارات мەмلەكەتتءىك جبنە ورىس تءىلءىندە كءورسەتءىلگەن ءونءىмدءى تاڭداۋ.