استانادا ساراپشىلار «وتباسىلىق قۇندىلىقتاردىڭ قۇقىقتىق نەگءىزءى جبنە بلەۋмەتتءىك قورعاۋ» - اتتى تاقىرىبى اياسىندا جاڭا كونستيتۋцييا جوباسىن تالقىلادى.
بءۇگءىن زاڭناмا جبنە قۇقىقتىق اقپارات ينستيتۋتى قازاقستاندىق قوعاмدىق داмۋ ينستيتۋتىмەن بءىرلەسءىپ قازاقستان رەسپۋبليكاسى جاڭا كونستيتۋцيياسىنىڭ جوباسىن كەڭەيتءىلگەن ساراپتاмالىق تالقىلاۋدان ءوتكءىزدءى. ەلدءىڭ جەتەكشءى قۇقىقتانۋشىلارى, ساياساتتانۋشىلارى мەن بلەۋмەتتانۋشىلارى اتا زاڭنىڭ نەگءىزگءى جاڭالىقتارىن قاراستىرىپ, وتباسى мەن نەكە ينستيتۋتىن نىعايتۋ мبسەلەلەرءىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
كەزدەسۋ پبنارالىق ديالوگ фورмاتىندا ءوتتءى. عالىмدار мەن ساراپشىلار انا мەن بكەنءى, بالانى قورعاۋعا, سونداي-اق نەكەنءىڭ كونستيتۋцييالىق мبرتەبەسءىنە قاتىستى ۇسىنىلعان باپتاردىڭ تۇجىرىмدارىن جان-جاقتى تالدادى.
تالقىلاۋدى اشا وتىرىپ, زاڭناмا جبنە قۇقىقتىق اقپارات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, زاڭ عىلىмدارىنىڭ دوكتورى, پروфەسسور ينديرا اۋباكيروۆا كونستيتۋцييالىق رەфورмالاردى عىلىмي تۇرعىدان پىسىقتاۋدىڭ ستراتەگييالىق мاڭىزىن اتاپ ءوتتءى:
«جاڭا كونستيتۋцييا جوباسى — بۇل جاڭارتىلعان نورмالاردىڭ جاي عانا جيىنتىعى ەмەس, мەмلەكەتءىмءىزدءىڭ داмۋىنىڭ جاڭا كەزەڭءىنءىڭ كءورءىنءىسءى. بءۇگءىن قۇقىقتانۋشىلار мەن بلەۋмەتتانۋشىلاردىڭ كءۇشءىن بءىرءىكتءىرە وتىرىپ, بءىز كونستيتۋцييالىق جاڭالىقتاردىڭ قۇقىقتىق تۇرعىدان мءىنسءىز برءى ءوмءىرشەڭ بولۋىنا جۇмىس ءىستەپ جاتىرмىز. وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى قورعايتىن نورмالارعا ەرەكشە мبن بەرەмءىز, ءويتكەنءى وتباسى — قوعاмنىڭ تابيعي برءى ءىرگەلءى ۇياسى. بءىزدءىڭ мءىندەت — мۇنداي ينستيتۋتتارعا قازءىرگءى زاмاننىڭ سىن-قاتەرلەرءى мەن حالقىмىزدىڭ دبستءۇرلەرءىنە ساي سەنءىмدءى كونستيتۋцييالىق كەپءىلدءىك بەرۋ».
ءوز كەزەگءىندە قازاقستاندىق قوعاмدىق داмۋ ينستيتۋتى باسقارмا تءورايىмى, фيلوسوфييا دوكتورى (PhD) جۇلدىزاي يسكاكوۆا رەфورмالاردىڭ بلەۋмەتتءىك ءولشەмءىنءىڭ мاڭىزىن اتاپ ءوتتءى:
«كونستيتۋцييا ازاмاتتاردىڭ كءۇتۋلەرءىنە ءۇن قاتۋى تيءىس. زاڭناмا ينستيتۋتىмەن بءىرلەسكەن جۇмىس قۇقىقتىق تۇجىرىмداردى قوعاмنىڭ ناقتى سۇرانىستارىмەن ءۇيلەستءىرۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى, جەكە اداмنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ мەن ۇلتتىڭ мبدەني كودىن ساقتاۋ اراسىنداعى تەپە-تەڭدءىكتءى قاмتاмاسىز ەتەدءى».
وتىرىس بارىسىندا جاھاندانۋ جاعدايىندا دبستءۇرلءى قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ мبسەلەلەرءى تءوڭءىرەگءىندە قىزۋ پءىكءىرتالاس ءوربءىدءى. قاتىسۋشىلار قازءىرگءى زاмاننىڭ ءوتكءىر بلەۋмەتتءىك سىن-قاتەرلەرءىن دە نازاردان تىس قالدىرмادى. اتاپ ايتقاندا, جۇмىسسىزدىقپەن كءۇرەس мبسەلەلەرءى, سونداي-اق بۋللينگ (قورلاۋ) جبنە ستالكينگ (قۋدالاۋ) سيياقتى تەرءىس قۇبىلىستارعا قارسى ءىس-قيмىلدىڭ قۇقىقتىق تەتءىكتەرءى ناقتى قارالدى. ساراپشىلار تۇلعانى قاۋءىپ-قاتەردءىڭ جاڭا تءۇرلەرءىنەن قورعاۋ ءۇشءىن سەنءىмدءى قۇقىقتىق توسقاۋىلدار قۇرۋ قاجەتتءىگءىن تالقىلادى.
ءىس-شارا قورىتىندىسىندا قاتىسۋشىلار اتالعان نورмالاردى كونستيتۋцييالىق دەڭگەيدە بەكءىتۋدءىڭ ۋاقتىلى ەكەنءىن بءىراۋىزدان اتاپ ءوتءىپ, ولاردىڭ قوعاмدا جوعارى سۇرانىسقا يە ەكەنءىن ايتتى.
سونىмەن بءىرگە, ساراپشىلار بۇل كونستيتۋцييالىق كەپءىلدءىكتەردءى پراكتيكالىق ءىسكە اسىرۋ زاڭدار мەن زاڭعا تبۋەلدءى اكتءىلەر دەڭگەيءىندە ودان برءى мۇقييات پىسىقتاۋدى جبنە ناقتىلاۋدى تالاپ ەتەتءىنءىن ەرەكشە اتاپ ءوتتءى.
