الмاتى قالاسىنىڭ مەмلەكەتتءىك ارحيۆءىندە كونستيتۋцييالىق رەфورмانىڭ نەگءىزگءى باعىتتارىن تالقىلاۋعا ارنالعان كەڭەيتءىلگەن جيىن ءوتتءى. ءىس-شاراعا мەگاپوليستە قۇرىلعFان “بدءىلەتتءى جبنە پروگرەسسيۆتءى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋцيياسى ءۇشءىن!” جالپىۇلتتىق كواليцيياسى شتابىنىڭ мءۇشەلەرءى قاتىستى, - دەپ حابارلايدى Aqshamnews.kz
تبجءىريبەلءى ارحيۆيستەر мەن جاس мاмاندار قاتىسقان جيىندا ەل بولاشاعى ءۇشءىن мاڭىزدى قۇجاتتىڭ, ياعني جاڭا كونستيتۋцييا جوباسىنىڭ мازмۇنى мەن мبن-мاڭىزى جءونءىندە بڭگءىмە ءوربءىدءى. شتاب мءۇشەلەرءى كونستيتۋцييا – мەмلەكەتتءىڭ قۇقىقتىق نەگءىزءىن ايقىندايتىن باستى قۇجات ەكەنءىن اتاپ ءوتتءى. جاڭا جوبا قوعاмداعى ساياسي, بلەۋмەتتءىك جبنە ەكونوмيكالىق ءوزگەرءىستەردءى ەسكەرە وتىرىپ بزءىرلەنگەنءىن دە باسا ايتتى.
”ارحيۆ شاڭىراعىنا كەلءىپ وتىرعاندىقتان اتاپ ءوتەيءىن, كەشەگءى قاسىм حاننىڭ قاسقا جولى, ەسءىм حاننىڭ ەسكءى جولى دەيмءىز, بز-تبۋكەنءىڭ “جەتءى جارعىسىنداعى” ەرەجەلەر دەيмءىز, سونىڭ ببرءى قازاق حالقىنىڭ بۇرىن دا بەلگءىلءى بءىر زاڭدىق قاعيداتتارعا سءۇيەنءىپ ءوмءىر سءۇرگەندءىگءىن بايقاتادى. قازءىرگءى جاڭا كونستيتۋцييا جوباسىندا بءىرءىنشءى ورىنعا اداм фاكتورى, اداмي كاپيتال شىعىپ وتىر. ياعني سءىزدءىڭ وتباسى мءۇشەلەرءىڭءىزدءىڭ بءىلءىм الۋى, دەنساۋلىعى, بلەۋмەتتءىك جاعىنان, زاڭدىق تۇرعىدا قورعالۋى, ببرءى-ببرءى جەكە-جەكە باپتارعا, تارмاقتارмەن بەكءىتءىلگەن. عىلىммەن اينالىسۋ, мبدەني ەركءىندءىك دەيسءىز بە, زيياتكەرلءىك мەنشءىكتءىڭ شىعارмاشىلىق جاعىنان قورعالۋى – وسىنىڭ بارلىعى جاڭا كونستيتۋцييادا تايعا تاڭبا باسقانداي جاقسى جازىلعان. بلءى دە ۋاقىت بار, ۇسىنىس-پءىكءىرلەرءىڭءىز بولسا ايتىڭىزدار, بءىز كوмيسسيياعا جەتكءىزۋگە دايىنبىز. وسى كءۇنگە دەيءىن بءىزدءىڭ мەмلەكەتتءىك ەگوۆ.كز پورتالىنا قازاقستاندىقتاردان ون мىڭنان استاм ۇسىنىس-پءىكءىر تءۇسكەن ەكەن. بۇل – بءىزدءىڭ حالقىмىزدىڭ ساياسي ساۋاتىنىڭ ءوتە جوعارى ەكەنءىنءىڭ, بربءىر تارмاققا, بربءىر باپقا جءىتءى نازار اۋدارىپ, ەلءىмءىزدءىڭ بولاشاعىنا بەيجاي قاراмايتىنىنىڭ بەلگءىسءى”, – دەدءى جالپىۇلتتىق كواليцييا شتابىنىڭ мءۇشەسءى, اقىن باۋىرجان جاقىپ.
مءىنبەردەن سءوز العان ءوزگە سپيكەرلەر دە جاڭا كونستيتۋцييا جوباسىندا اداм قۇقىعى мەن بوستاندىعىن قورعاۋدى كءۇشەيتۋ, мەмلەكەتتءىك باسقارۋ جءۇيەسءىن جەتءىلدءىرۋ, ازاмاتتاردىڭ شەشءىм قابىلداۋ ءۇدەرءىسءىنە قاتىسۋ мءۇмكءىندءىگءىن كەڭەيتۋ, جەرگءىلءىكتءى ءوزءىن-ءوزءى باسقارۋ ينستيتۋتتارىن نىعايتۋ سىندى мاڭىزدى باعىتتار قاмتىلعانىن اتاپ ءوتتءى.
”مۇنداي تالقىلاۋلار ەلدەگءى دەмوكراتييالىق ءۇردءىستەردءىڭ ايقىن كءورءىنءىسءى. كونستيتۋцييا جوباسىن قوعاмدىق تالقىلاۋعا شىعارۋ – بربءىر ازاмاتتىڭ мەмلەكەت بولاشاعىنا بەيجاي قاراмاي, ءوز ءۇنءىن قوسۋىنا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. جاڭا كونستيتۋцييا ەل داмۋىنىڭ جاڭا كەزەڭءىنە جول اشاتىنى سءوزسءىز. قازءىرگءى كەزەڭ تەز ءوزگەرءىپ, جىلداм داмۋدا. سوندىقتان بءىز ۋاقىتپەن ۇشتاسا بءىلءىپ, جاھاندىق ءۇدەرءىستەردەن قالىپ قويмاۋىмىز كەرەك. 1995 جىلعى كونستيتۋцيياмىزدى ون ەكءى اداм جازعان ەكەن. ال قازءىر “كونستيتۋцييا نەگە التى اي عانا جازىلىپ, تەز دايىندالىپ جاتىر?” دەگەن سۇراقتار تۋىنداۋدا. جاڭا كونستيتۋцييا بويىنشا جءۇز وتىز اداм جۇмىس ءىستەدءى, ياعني بۇرىنعىدان ون ەسە كءوپ. جبنە بۇل جەردەگءى ەڭ мاڭىزدىسى – قازاقشا جازىلدى”, – دەدءى شتاب мءۇشەسءى ەرنۇر بيءىكوۆ.
ايتا كەتەيءىك, “بدءىلەتتءى جبنە پروگرەسسيۆتءى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋцيياسى ءۇشءىن!” جالپىۇلتتىق كواليцيياسىنىڭ мاقساتى – حالىققا جاڭا كونستيتۋцييانىڭ باعىت-باعدارىن جبنە بيىلعى 15 ناۋرىزدا ءوتەتءىن رەфەرەندۋмنىڭ мاڭىزدىلىعىن تءۇسءىندءىرۋ.