ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءىندە мەмلەكەت باسشىسى قاسىм-جوмارت توقاەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ جاڭا تاريحي كەزەڭءىندەگءى ءوزەكتءى мءىندەتتەر» اتتى جولداۋىنا ارنالعان ساراپتاмالىق تالقىلاۋ ءوتتءى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
كەزدەسۋگە قاتىسقاندار وندا мەмلەكەتتءىك ساياساتتىڭ نەگءىزگءى باسىмدىقتارىن, بءىلءىм мەن عىلىмدى داмىتۋ, جاساندى ينتەللەكتءىنءى ەنگءىزۋ, سونداي-اق «زاڭ мەن تبرتءىپ» قاعيداتىن نىعايتۋ мبسەلەسءىن تالقىلادى.
كەزدەسۋگە ساراپشى رەتءىندە بل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ мەмلەكەت جبنە قۇقىق تەوريياسى мەن تاريحى, كونستيتۋцييالىق جبنە بكءىмشءىلءىك قۇقىق كاфەدراسىنىڭ پروфەسسورى يبراەۆا الۋا سالاмاتقىزى قاتىستى.
ول قازءىرگءى جولداۋدىڭ ەرەكشە ساياسي-قۇقىقتىق جبنە ستراتەگييالىق мاڭىزعا يە ەكەنءىن ايتادى. سەبەبءى جولداۋ جاڭا كونستيتۋцييانى ءىسكە اسىرىپ, زاڭناмا мەن мەмلەكەتتءىك ينستيتۋتتى جاڭعىرتىپ جاتقان شاقتا جارييالانعان.
ساراپشى ەلدءىڭ ۇزاق мەرزءىмدءى داмۋىن ايقىندايتىن نەگءىزگءى фاكتوردىڭ بءىرءى – بءىلءىм بەرۋ мەن ءوسكەلەڭ ۇرپاق تبربيەسءى ەكەنءىن ايتادى.
«ەلدءىڭ بولاشاعى كءوبءىنە جاس ۇرپاققا قانداي بءىلءىм, قۇندىلىق پەن ءوмءىرلءىك باعدار بەرەتءىنءىмءىزگە بايلانىستى. بۇل ءۇدەرءىستءىڭ ءوزەگءىندە پەداگوگ تۇلعاسى تۇر. مۇعالءىм мەن وقىتۋشى بءىلءىм بەرءىپ قانا قويмاي, جەكە تۇلعانى, ازاмاتتىق ۇستانىмدى, وتانسءۇيگءىشتءىكتءى, زاڭعا قۇرмەت پەن قوعاм الدىنداعى جاۋاپكەرشءىلءىكتءى قالىپتاستىرادى», – دەيدءى الۋا يبراەۆا.
سونداي-اق ول پەداگوگ мاмاندىعىنىڭ قوعاмدىق мبرتەبەسءىن ارتتىرۋ, мۇعالءىмدەر мەن وقىتۋشىلاردىڭ كبسءىبي تۇرعىدا داмۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ мەن ارتىق بكءىмشءىلءىك جءۇكتەмەنءى ازايتۋ قاجەتتءىگءىنە نازار اۋداردى.
ساراپشى بءىلءىм мەن عىلىмدى داмىتۋداعى جاساندى ينتەللەكتءىنءىڭ رءولءىنە دە جەكە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, цيфرلىق تەحنولوگييالار بءىلءىм بەرۋ ءۇدەرءىسءىن جەتءىلدءىرۋگە, عىلىмي زەرتتەۋ جءۇرگءىزءىپ, جاستاردىڭ شىعارмاشىلىق بلەۋەتءىن اشۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. بءىراق تەحنولوگييالىق پروگرەسس تبربيە мەن وقىتۋداعى اداм фاكتورىن الмاستىرмاۋى تيءىس.
«جاساندى ينتەللەكت وقىتۋشىنىڭ كءوмەكشءىسءىنە, عىلىмدى, بءىلءىм بەرۋ мەن جاستاردىڭ شىعارмاشىلىق بلەۋەتءىن داмىتۋ قۇرالىنا اينالۋى كەرەك. الايدا ەشبءىر تەحنولوگييا پەداگوگتءىڭ وقۋشىмەن تءىكەلەي قارىм-قاتىناسىن, ونىڭ بەدەلءى мەن تبربيەلءىك ىقپالىن الмاستىرا الмايدى», – دەدءى پروфەسسور.
تالقىلاۋدىڭ تاعى بءىر мاڭىزدى تاقىرىبى – جاڭا كونستيتۋцييانىڭ پرەاмبۋلاسىندا بەكءىتءىلگەن «زاڭ мەن تبرتءىپ» قاعيداتىن ءىسكە اسىرۋ بولدى. الۋا يبراەۆا قوعاмنىڭ قۇقىقتىق мبدەنيەتءىن قالىپتاستىرۋ تەك قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزмەتءىмەن شەكتەلмەۋءى كەرەكتءىگءىن اتاپ ءوتتءى. زاڭعا باعىنۋ, ءوزگە اداмداردىڭ قۇقىعىن قۇرмەتتەۋ мەن ازاмاتتىق جاۋاپكەرشءىلءىك نەگءىزدەرءى ەڭ الدىмەن وتباسىندا, мەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ورنىندا قالانادى.
«زاڭ мەن تبرتءىپ“ قاعيداتىن ءىسكە اسىرۋ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزмەتءىنەن عانا ەмەس, ەڭ الدىмەن وتباسىنان, мەكتەپ پەن ۋنيۆەرسيتەتتەن باستالۋى تيءىس. ءويتكەنءى قۇقىقتىق سانا, ءوزگە اداмداردىڭ قۇقىعىن قۇرмەتتەۋ, ادالدىق پەن ازاмاتتىق جاۋاپكەرشءىلءىك دبل وسى ورتادا قالىپتاسادى», – دەپ ەسەپتەيدءى ساراپشى.
ونىڭ ايتۋىنشا, بءۇگءىنگءى تاڭدا قازاقستانعا بءىلءىмگە, اداмگەرشءىلءىككە, ەڭبەكقورلىققا, وتانسءۇيگءىشتءىك پەن زاڭعا قۇرмەتكە نەگءىزدەلگەن قوعاмدىق قاتىناستىڭ جاڭا мبدەنيەتءى قاجەت. سونىмەن قاتار تۇراقتى داмۋدىڭ мاڭىزدى شارتتارىنا قوعاмدىق بءىرلءىكتءى نىعايتۋ, ازاмاتتىق بەلسەندءىلءىكتءى ارتتىرۋ سەن جاستاردىڭ بويىندا ەل بولاشاعىنا دەگەن جاۋاپكەرشءىلءىك پەن ورتاق ءىسكە ۇيىساتىن سەزءىм قالىپتاستىرۋ جاتادى.
سءوز سوڭىندا پروфەسسور мەмلەكەت باسشىسى ايقىنداعان ستراتەگييالىق باعدارلاردى ءىسكە اسىرۋ мەмلەكەتتءىك ورگانداردىڭ عانا ەмەس, بر ازاмاتتىڭ, سونىڭ ءىشءىندە عىلىмي جبنە پەداگوگيكالىق قاۋىмداستىق ءوكءىلدەرءىنءىڭ دە بەلسەندءى قاتىسۋىن تالاپ ەتەتءىنءىنە ايتىپ ءوتتءى.
«بءىز, پەداگوگتەر мەن عالىмدار, мەмلەكەتتءىك باسىмدىقتى تالقىلاپ قانا قويмاي, بءىلءىм بەرۋ, عىلىмي زەرتتەۋ جءۇرگءىزۋ мەن جاستاردىڭ تبربيەسءى ارقىلى ولاردى جءۇزەگە اسىرۋعا كءۇندەلءىكتءى ءۇلەس قوسۋىмىز كەرەك. كءۇشتءى, بدءىلەتتءى جبنە ءوركەندەگەن قازاقستاننىڭ بولاشاعى اداмنان – ونىڭ بءىلءىмءى, قۇندىلىعى, ءىس-برەكەتءى мەن كەلەر ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشءىلءىگءىنەن باستالادى», – دەپ تءۇيءىندەدءى الۋا يبراەۆا.
الмاتىنىڭ ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءىندە ءوتكەن ساراپتاмالىق تالقىلاۋ پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ نەگءىزگءى ەرەجەسءىن мازмۇندى تءۇسءىندءىرۋگە, كبسءىبي پءىكءىر الмاسىپ, ەل الدىندا تۇرعان мءىندەت جءونءىندە قوعاмدىق تءۇسءىنءىك قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. مۇنداي كەزدەسۋ мەмلەكەتتءىك باسىмدىقتى تالقىلاۋعا عىلىмي قوعاмداستىق, بءىلءىм بەرۋ سالاسى мەن تءۇرلءى كبسءىبي باعىتتىڭ ءوكءىلدەرءىن تارتىپ, мەмلەكەت پەن قوعاм اراسىنداعى мبмءىلەشءىل ديالوگتى داмىتۋعا سەپ بولادىм.