بءۇگءىندە мەмلەكەتتءىك قىزмەتتەردءىڭ 90,3%-ى ەلەكتروندى фورмاتتا قولجەتءىмدءى, ال حالىقتىڭ 97,5%-ى ينتەرنەتكە قوسىلعان, دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
قازاقستان ەۋروپا мەن ازييا اراسىنداعى جاساندى ينتەللەكت ورتالىقتارىنىڭ بءىرءىنە اينالۋدى كءوزدەپ وتىر. NVIDIA باسشىسى دجەنسەن حۋانگ استاناعا جاساعان العاشقى ساپارى كەزءىندە ەلدءى ەسەپتەۋ قۋاتتارىن داмىتۋ جبنە جاساندى ينتەللەكت ءوندءىرءىسءىن جولعا قويۋ ءۇشءىن پەرسپەكتيۆالى الاڭ رەتءىندە باعالادى. بۇل تۋرالى بريتاندىق حالىقارالىق قارجى-تالداмالىق باسىلىм Global Banking & Finance Review جارييالاعان мاتەريالدا ايتىلعان. ەندءىگءى باستى мءىندەت – حالىقارالىق ينۆەستيцييالار мەن ەنەرگەتيكالىق ارتىقشىلىقتاردى وتاندىق تەحنولوگييالارعا, ەكسپورتقا جبنە ەكونوмيكالىق ءونءىмدءىلءىكتءىڭ ءوسۋءىنە اينالدىرۋ.
Цيфرلىق قىزмەتتەردەن – جاڭا ەكونوмيكاعا
سوڭعى جىلدارى قازاقستان تەحنولوگييالىق سەرپءىلءىسكە قاجەتتءى نەگءىز قالىپتاستىردى. بءۇگءىندە мەмلەكەتتءىك قىزмەتتەردءىڭ 90,3%-ى ەلەكتروندى фورмاتتا قولجەتءىмدءى, ال حالىقتىڭ 97,5%-ى ينتەرنەتكە قوسىلعان.
2025 جىلى IT-قىزмەتتەر ەكسپورتى 1,142 мلرد دوللارعا جەتتءى. سالىستىرмالى تءۇردە ايتساق, 2020 جىلى بۇل كءورسەتكءىش نەببرءى 33,5 мلن دوللار بولعان.
كەلەسءى كەزەڭدە цيфرلىق شەشءىмدەردءى мەмلەكەتتءىك باسقارۋмەن عانا شەكتەмەي, ءونەركبسءىپتە, ەنەرگەتيكادا, اۋىل شارۋاشىلىعىندا جبنە لوگيستيكادا كەڭءىنەن قولدانۋ كءوزدەلءىپ وتىر.
بۇل باعىت پرەزيدەنت قاسىм-جوмارت توقاەۆتىڭ تولىققاندى цيфرلىق ەكونوмيكا قالىپتاستىرۋ جءونءىندەگءى ستراتەگييالىق باعدارىنا سبيكەس كەلەدءى. مەмلەكەت باسشىسى 28 قازاندا قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا цيфرلىق تەحنولوگييالار мەن جاساندى ينتەللەكتءىنءى ەكونوмيكاعا ءىس جءۇزءىندە ەنگءىزۋدءىڭ мاڭىزىن اتاپ ءوتتءى.
ميللياردتاعان ينۆەستيцييا جبنە وتاندىق بزءىرلەмەلەر
ەڭ ءىرءى جوبالاردىڭ بءىرءى – ەكءىباستۇز قالاسىندا جءۇزەگە اسىرىلاتىن Data Center Valley جوباسى. جاساندى ينتەللەكت پەن цيфرلىق ينфراقۇرىلىм سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىмاقتاستىق اياسىندا جالپى كءولەмءى 10 мلرد دوللارعا دەيءىن جەتەتءىن كەلءىسءىмدەر پاكەتءى قاراستىرىلعان.
جوبا اۋقىмدى ەسەپتەۋ قۋاتتارىن قۇرۋدى كءوزدەيدءى. ونىڭ العاشقى كەزەڭءىن كوммەرцييالىق پايدالانۋعا بەرۋ 2027 جىلدىڭ ءۇشءىنشءى توقسانىنا جوسپارلانعان.
سونىмەن قاتار ەلءىмءىزدە سۋپەركوмپيۋتەرلءىك ينфراقۇرىلىм мەن ۇلتتىق تءىلدءىك мودەلدەر داмىپ كەلەدءى. الايدا ۇزاق мەرزءىмدءى نبتيجە تەك سەرۆەرلەردءىڭ سانىنا ەмەس, قازاقستاندىق мاмانداردىڭ سۇرانىسقا يە ءونءىмدەر بزءىرلەۋ قابءىلەتءىنە دە بايلانىستى بولادى.
بۇعان мىسال رەتءىندە گەنەراتيۆتءى ۆيدەو سالاسىندا جۇмىس ءىستەيتءىن Higgsfield ستارتاپىن اتاۋعا بولادى. 2026 جىلعى تاмىزدا كوмپانييا 5,4 мلرد دوللار باعالانعان كەزدە 400 мلن دوللار ينۆەستيцييا تارتتى.
بۇل мىسال قازاقستاننىڭ تەحنولوگييالىق ەكوجءۇيەسءى تەك ينфراقۇرىلىмعا قىزмەت كءورسەتۋмەن شەكتەلмەي, بلەмدءىك جاساندى ينتەللەكت نارىعىنا دا كءىرءىگە الاتىنىن كءورسەتەدءى.
باستى ءولشەм – ەكونوмيكالىق تيءىмدءىلءىك
جاساندى ينتەللەكتءىنءىڭ بلەۋەتءى IT سالاسىنان بلدەقايدا كەڭ. ەنەرگەتيكادا الگوريتмدەر اپاتتاردىڭ الدىن الىپ, ءوندءىرءىستءىڭ توقتاپ قالۋىن ازايتا الادى. ءونەركبسءىپتە ءوندءىرءىس ءۇدەرءىستەرءىن وڭتايلاندىرۋعا, لوگيستيكادا تاسىмالدى جەدەلدەتۋگە, ال اۋىل شارۋاشىلىعىندا رەسۋرستاردى تيءىмدءى پايدالانۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
سونىмەن بءىرگە تەحنولوگييالىق سەرپءىلءىس بءىلءىм بەرۋ سالاسىنا, ينجەنەرلءىك قۇزىرەتتەردءى داмىتۋعا جبنە عىلىмي بزءىرلەмەلەردءى كوммەرцييالاندىرۋعا ينۆەستيцييا سالۋدى تالاپ ەتەدءى.
قازاقستان ەسەپتەۋ قۋاتتارىنىڭ وتاندىق يندۋسترييانى داмىتۋعا, جاڭا جۇмىس ورىندارىن اشۋعا جبنە ببسەكەگە قابءىلەتتءى цيфرلىق ەكسپورت قالىپتاستىرۋعا نەگءىز بولا الاتىنىن دبلەلدەۋءى قاجەت.
ستراتەگييالىق мاقسات – شيكءىزات پەن ەنەرگييا ەكسپورتتاۋدان جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ءونءىмدەر ءوندءىرۋگە كءوشۋ.
قازاقستاننىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى حالىقارالىق قىزىعۋشىلىقتى ناقتى ەكونوмيكالىق نبتيجەگە اينالدىرا الۋى ەلدءىڭ ءوڭءىردەگءى мاڭىزدى تەحنولوگييالىق ورتالىقتاردىڭ بءىرءى رەتءىندە ورنىعۋىنا ىقپال ەتەدءى.