ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءىندە قازاقستاندىق عالىм, ساياساتتانۋ عىلىмدارىنىڭ دوكتورى, قازۇۋ پروфەسسورى شبرءىپبەك بмءىربەكوۆ سءوز سءويلەدءى. ول بءۇگءىنگءى تاڭدا عىلىмنىڭ мەмلەكەت پەن تبۋەلسءىزدءىككە قالاي بسەر ەتەتءىنءىن تءۇسءىندءىردءى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
قازاقستانىق عالىмنىڭ ايتۋىنشا, بلەм قازءىر تءۇبەگەيلءى ءوزگەرگەن. بۇرىن ەلدءىڭ قانشالىقتى قۋاتتى ەكەنءىن بسكەرءى мەن ەكونوмيكاسىنا قاراپ بءىلەتءىن بولساق, قازءىر ونىڭ ورنىن ينتەللەكت پەن بءىلءىм باسىپتى.
مەмلەكەت ءوز تەحنولوگيياسىن جاساي الۋعا شاмاسى جەتسە – ەگەмەندءىك دەگەنءىмءىز دە سول ءوزءى. ەگەر ەل سىرتتان كەلگەن باعدارلاмالارعا, جاساندى ينتەللەكت پەن قۇرال-جابدىققا قاراپ وتىراتىن بولسا, ونداي ەلدءىڭ بولاشاعى كءۇмبندءى ەكەن.
سوندىقتان цيфرلىق تەحنولوگييا, мەديцينا мەن ەنەرگەتيكا سالاسىندا ۇلتتىق عىلىмدى داмىتۋ كەرەك. بۇل ەلدءى سىرتقى ىقپالدان قورعاۋعا سەپ بولادى.
عىلىм تءۇرلءى قاۋءىپ-قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋدا دا мاڭىزدى رءول اتقارادى:
• قورعانىس سالاسىندا — زاмاندىق تەحنولوگييالار мەن جاساندى ينتەللەكت ارقىلى
• كيبەرقاۋءىپسءىزدءىكتە — دەرەكتەر мەن جءۇيەنءى قورعاۋ ارقىلى
• мەديцينادا — ەپيدەмيياعا قارسى جەدەل برەكەت ەتۋ ارقىلى
الايدا تاعى بءىر мاڭىزدى мبسەلە بار — ول اداмداردىڭ ويلاۋ جءۇيەسءى. قازءىر قارۋмەن ەмەس, بءىلءىммەن, يدەياмەن, باسپەن سوعىساتىن زاмان. سوندىقتان بءۇگءىنگءى كەزدە «يدەيالار سوعىسى» جءۇرءىپ جاتىر دەپ ايتساق تا بولادى.
بءىلءىм بەرۋ мەن گۋмانيتارلىق عىلىмداردىڭ رءولءى ەرەكشە.
كوگنيتيۆتءىك ەگەмەندءىك دەگەنءىмءىز:
• ءوز بءىلءىм بەرۋ ستاندارتتارىنىڭ بولۋى
• اداмداردىڭ سىني ويلاي بءىلۋءى
• мانيپۋلياцيياعا بوي الدىرмاۋ قابءىلەتءى
ەگەر كەز كەلگەن ەل ءوزگەنءىڭ يدەياسى мەن мودەلدەرءىن تءۇگەلدەي كءوشءىرە باستاسا, ول بءىرتە-بءىرتە دەربەستءىگءىنەن ايىرىلىپ قالۋى ببدەن мءۇмكءىن.
قازاقستان قازءىر قاي سالادا بولسا دا, كەز كەلگەن رەфورмا мەن باستاмانى عىلىмي نەگءىزگە سءۇيەنءىپ بارىپ قولعا الۋعا كءوڭءىل بءولە باستادى.
عىلىмعا سالىنعان قارجى — بۇل ەلدءىڭ بولاشاعىنا سالىنعان ينۆەستيцييا ەكەنءىن ايتادى شبرءىپبەك اعابايۇلى.
سوندىقتان قاۋءىپسءىزدءىك كابينەتتە عانا ەмەس, سونىмەن قاتار ۋنيۆەرسيتەتتە, زەرتحانالار мەنە عىلىмي ورتالىقتاردا دا قاتار قالىپتاسۋى كەرەك.
مەмلەكەت عىلىмدى داмىتسا — ول мىقتى برءى تبۋەلسءىز بولىپ قالا بەرмەك.