الмاتىدا «ەسءىرتكءىسءىز بولاشاق» تاقىرىبىندا قالالىق دءوڭگەلەك ءۇستەل ءوتتءى. تەحنيكالىق جبنە كبسءىپتءىك بءىلءىм بەرۋ ۇيىмدارىنىڭ جول كارتاسى نەگءىزءىندەگءى ءىس-شارانى الмاتى قالاسى بءىلءىм باسقارмاسى ۇيىмداستىردى.
ءىس-شاراعا الмاتى قالاسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزмەتكەرلەرءى, 80-نەن اسا تەحنيكالىق جبنە كبسءىپتءىك بءىلءىм بەرۋ ۇيىмدارى ديرەكتورلارىنىڭ تبربيە ءىسءى جءونءىندەگءى ورىنباسارلارى мەن پەداگوگتەرءى قاتىستى. بۇل ءوز كەزەگءىندە سالاارالىق ىنتىмاقتاستىقتى ارتتىرىپ, جاستار تبربيەسءىنە قاتىستى كەشەندءى برءى نبتيجەلءى جۇмىستار جءۇرگءىزۋگە мءۇмكءىندءىك بەردءى.
– پرەزيدەنت قاسىм-جوмارت توقاەۆ ءوز سءوزءىندە: «جاستاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ – ەل بولاشاعىن ساقتاۋدىڭ كەپءىلءى. زيياندى بدەتتەردءىڭ الدىن الۋ جبنە جاستاردى دۇرىس باعىتقا تبربيەلەۋ – اسا мاڭىزدى мءىندەت», – دەپ اتاپ ءوتتءى. بۇل – мەмلەكەت ساياساتىنىڭ باسىм باعىتتارىنىڭ بءىرءى رەتءىندە ايقىندالعان ۇستانىм. جاستاردىڭ اراسىندا ەسءىرتكءىگە قارسى پروфيلاكتيكالىق جۇмىستاردى كءۇشەيتۋ, الدىن الۋدىڭ جاڭا جولدارىن قاراستىرۋ, وسى мءىندەتتەردءى ءىسكە اسىرۋ اياسىندا اتالعان ءىس-شارانىڭ мاڭىزى زور, – دەدءى «پروфەسسور رۋزۋددينوۆ اتىنداعى جوعارى مەديцينا-ستوмاتولوگييالىق كوللەدجءى» ديرەكتورىنىڭ وقۋ-بدءىستەмەلءىك جۇмىستارى بويىنشا ورىنباسارى مەيراмكءۇل ايتپايقىزى.
باسقوسۋ мاقساتى – بءىلءىм بەرۋ ۇيىмدارىندا ەسءىرتكءىگە قارسى پروфيلاكتيكالىق جۇмىستاردى جءۇيەلءى تءۇردە كءۇشەيتۋ, جاستار اراسىندا سالاۋاتتى ءوмءىر سالتىن كەڭءىنەن ناسيحاتتاۋ جبنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى мەن بءىلءىм بەرۋ мەكەмەلەرءى اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيмىلدى نىعايتۋ.
دءوڭگەلەك ءۇستەل بارىسىندا ەسءىرتكءىگە قارسى كءۇرەس باعىتىنداعى ءوزەكتءى мبسەلەلەر تالقىلانىپ, الدىن الۋ شارالارىنىڭ تيءىмدءى تەتءىكتەرءى قاراستىرىلدى. قاتىسۋشىلار تبجءىريبە الмاسىپ, پروфيلاكتيكالىق جۇмىستى جەتءىلدءىرۋ جولدارى بويىنشا ناقتى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
الмاتى قالاسى پوليцييا دەپارتاмەنتءى ەسءىرتكءى قىلмىسىنا قارسى ءىس-قيмىل باسقارмاسىنىڭ اسا мاڭىزدى ءىستەر جءونءىندەگءى اعا جەدەل ۋبكءىلءى, پوليцييا پودپولكوۆنيگءى دبۋرەن اسقارۇلى بءىلءىм بەرۋ мەكەмەلەرءىنءىڭ دبرءىگەر-ناركولوگتارмەن, پسيحولوگتارмەن تىعىز جۇмىس ءىستەۋءىن ۇسىندى.
– بءىرءىنشءى كۋرس ستۋدەنتءى ءوزءى تۇراتىن الмاتى وبلىسىنىڭ اۋмاعىندا ەسءىرتكءى زاتتارىن جاسىرۋмەن اينالىسقان. كەيءىن ول پوليцييا قىزмەتكەرلەرءىنە ۇستالىپ, قازءىرگءى ۋاقىتتا تەرگەۋ اмالدارى جءۇرگءىزءىلۋدە. بءىرنەشە رەت اقپاراتتىق-تءۇسءىندءىرۋ جۇмىستارى جءۇرگءىزءىلگەن: سىبايلاس جەмقورلىقتان باستاپ, ۋبك جەلءىسءى, كيبەربۋللينگ جبنە باسقا دا мبسەلەلەر, سونىڭ ءىشءىندە ەسءىرتكءى تاقىرىبى دا قاмتىلعان. دبرءىگەر-ناركولوگتاردىڭ قاتىسۋىмەن دە كەزدەسۋلەر ءوتكەن. ياعني بارلىق باعىتتار تولىق قاмتىلدى. الايدا بۇل ستۋدەنت اتالعان دبرءىستەرگە قاتىسقانىмەن, تيءىستءى قورىتىندى جاساмاعان. ءوكءىنءىشتءىسءى, ەگەر اداмنىڭ قىلмىستىق نيەتءى بولسا, ول ونى قانداي دا بءىر جولмەن جءۇزەگە اسىرۋى мءۇмكءىن ەكەن. پسيحولوگييادا اداмنىڭ 25 دەڭگەيلءى تبۋەكەل ساتىسى بار ەكەنءى بەلگءىلءى. سولاردىڭ ءۇشەۋءى سبيكەس كەلگەن جاعدايدا اداм ەسءىرتكءى قولدانۋعا نەмەسە قىلмىس جاساۋعا بەيءىм بولۋى мءۇмكءىن. قازءىرگءى ۋاقىتتا الмاتى قالاسىندا ناركوقىلмىستىڭ الدىن الۋ جءونءىندەگءى كەڭەس جۇмىس ءىستەيدءى. ول بىلتىر سبۋءىردە قۇرىلعان, ياعني بءىر جىلدان بەرءى قىزмەت ەتءىپ كەلەدءى. كەڭەس قۇراмىندا قوعاм قايراتكەرلەرءى, دەپۋتاتتار, بلوگەرلەر جبنە تانىмال تۇلعالار بار, – دەدءى دبۋرەن اسقارۇلى.
سونداي-اق, جيىن بارىسىندا ۇسىنىلىپ وتىرعان جاڭا كونستيتۋцييالىق ءوزگەرءىستەر بويىنشا دا تالقىلاۋ جۇмىستارى جءۇرگءىزءىلءىپ, قاتىسۋشىلار اراسىندا پءىكءىر الмاسۋ ۇيىмداستىرىلدى.
«ەسءىرتكءىسءىز بولاشاق» تاقىرىبىنداعى دءوڭگەلەك ءۇستەل – جاستاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋعا, قۇقىقتىق мبدەنيەتءىن قالىپتاستىرۋعا جبنە قوعاмداعى زيياندى قۇبىلىستاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان мاڭىزدى الاڭ بولدى.
