Qazaqstan úshín Táuelsízdík – tek kúntízbedegí data emes, halqymyzdyń ūly mūratynyń oryndalǵan sátí. Egemendík – būǵan deıíngí ǵasyrlar boıy úzílmegen kúrestíń, ūlttyń óz bolmysy úshín tókken qany men kóz jasyna tatıtyn qasıettí ūǵym. Sondyqtan bíz Táuelsízdík turaly ár sózdí – amanat retínde aıtuǵa tıíspíz. Qazaq elí búgínde jańa reformalar dáuíríne ayaq basty. Būl — tek memleket basshylyǵynyń emes, ár azamattyń, eń bastysy, jastardyń jauapkershílígíne aınalatyn kezeń. Táuelsízdíktí sezínu – ótkendí qūrmetteu, búgínge laıyq bolu jáne bolashaqqa sením artu. Bíz osy úsh qasıettí saqtau arqyly ǵana Memleketímízdíń tūǵyryn berík, keleshegín jarqyn qyla alamyz.
Búgíngí ūrpaq azattyǵymyzdyń baǵasyn būrynǵydan da tereń sezínetín kezeńde ómír súríp otyr. Qoǵam ózgerdí, zaman tez auysty, álemdík syn-qaterler kóbeıdí. Bíraq osy ózgerísterdíń bárí bízdí bír nársege qaıta-qaıta jeteleıdí: Táuelsízdík – tūraqty nazardy, tereń túsínudí jáne ūrpaqtar sabaqtastyǵyn qajet etetín qūndylyq.
Qazaq halqy azattyqqa keshe ǵana ūmtylǵan joq. Būl ıdeal saq-ǵūn dáuírínen órbígen, Túrkí qaǵanatynda bekı túsken, Qazaq handyǵy tūsynda aıqyndalǵan tarıhı arman. HH ǵasyrdyń basynda Alash arystary sol mūratty sayası ıdeya deńgeıíne kóterdí.
Olar «ūlt azattyǵynsyz órkenıettí el bolmaıdy» dep bíldí. Sol ıdeyanyń jalyny 1986 jyldyń Jeltoqsanynda qaıta mazdap, 1991 jyly el Táuelsízdígí bolyp tarıh sahnasyna shyqty. Sondyqtan egemendík – ótken men búgíndí jalǵap tūrǵan altyn arqau.
Táuelsízdík kezeńí: memleket bolmysynyń mínájat sátterí
Elímíz 33 jyl íshínde jas memleketten kemel memleketke aınaldy. Ekonomıka qalyptasty, halyqaralyq qauymdastyqta bedel artty, eldíń jańa astanasy boı kóterdí, sayası júıe jańǵyrdy. Búgíngí reformalardyń maqsaty da osy – memleket tūraqtylyǵyn kúsheıtíp, ádílettí qoǵam qūru. Jańa Qazaqstannyń baǵyt-baǵdary aıqyn: ashyqtyq, jauapkershílík, ádíldík. Būl – Táuelsízdíktíń jańa fılosofıyasy. Táuelsízdíktí saqtaıtyn ekí kúsh bar: tarıhty dūrys túsínu jáne ūlttyq qūndylyqty baǵalau. Qazaq tílí men mádenıetí, dástúr men tarıhı jady – memlekettíń ımmunıtetí. Álemdík jahandanu zamanynda ūlttyq kody álsíregen eldíń tūǵyry da shaıqalady. Sondyqtan tíldíń mártebesín kúsheıtu, tarıhı sanany damytu, ruhanı sabaqtastyqty saqtau – búgíngí eldík mıssıya boluy tıís.
Qazaqstan halqynyń úshten bírí – jas buyn. Būl – demografıyalyq artyqshylyq qana emes, ūlttyq múmkíndíktíń erekshe kezeńí.
Búgíngí jastar:
– ashyq oıly,
– erkín píkírlí,
– bílímge ūmtylǵan,
– álemdík dúnıetanymǵa beıím,
– tsıfrlyq keńístíktíń ókílí.
Jastardyń boıynda bar kúsh — el damuynyń qozǵaushy kúshí. Tehnologıyany jetík meńgergen, aqparattyq qoǵamnyń zańdylyqtaryn jaqsy túsínetín, jańa salalarǵa batyl kírísetín buyn bar. Endí osy áleuettí memleket ıgílígíne jaratu úshín qoǵamda belsendí ūstanym qalyptasuy tıís. Ár student, ár jas maman óz salasynda sapaly bílím alyp, kásíbı jetístíkke ūmtylsa, eldíń damuy da soǵan sáıkes jedeldeıdí. Sebebí, Táuelsízdík — tek ótkenníń jeńísí emes, búgíngí buynnyń ıyǵyna artylǵan amanat. Búgíngí jas qandaı bolsa, erteńgí Qazaqstan dál sondaı bolady. Sondyqtan da qoǵamnyń aldynda tūrǵan úlken míndet — jastardyń jígerín jandyryp, olardyń boıyndaǵy bílím men qabílettí eldíń órkendeuíne qaraı būra bílu.
Bíz jahandyq ózgeríster kezeńínde ómír súríp otyrmyz. Álem sayası tūrǵydan da, ekonomıkalyq jaǵynan da qaıta qūbylyp jatyr. Osyndaı syn sátte memleketterdíń órkendeuí eń aldymen adamı kapıtaldyń sapasyna baılanysty. Qaı eldíń jastary eńbekqor, bílímdí jáne jauapkershílíktí bolsa, sol qoǵam tūraqty damuǵa kóshedí. Sol sebeptí búgíngí jastardyń árbír tańdauy — eldíń bolashaǵyna jasalǵan ınvestıtsıya. Qoǵamdaǵy árbír jas ózíne qarapaıym sūraq qoyuy kerek: «Men Táuelsíz eldíń azamaty retínde ne ísteı alamyn? Elge qandaı paıda ákelemín?». Būl sūraqqa jauap tek memlekettík qyzmetpen nemese joǵary lauazymmen ólshenbeıdí. Naǵyz azamattyq pozıtsıya — kúndelíktí ómírdegí qarapaıym, bíraq mańyzdy áreketterden bastalady: bílím alu, adal eńbek etu, qoǵamdaǵy tártípke qūrmetpen qarau, mádenıettí bolu, tíl men dástúrdí qadírleu, otbasynyń jauapkershílígín sezínu. Táuelsízdíkke degen qūrmet tek mereke kúnderí ǵana kórínís tauyp qoımauy kerek. Ol kún saıynǵy áreketterímízden baıqaluǵa tıís. Típtí qazaq tílínde erkín sóıleu, ūlttyq tarıhty bílu, elímízdíń jetístígíne quana bílu — úlken patrıotızmníń belgísí. Óz memleketín qūrmettegen adam ǵana onyń damuyna adal qyzmet ete alady.
Búgíngí qoǵamdyq ózgeríster jastar aldyna jańa míndetter qoıyp otyr. «Jańa Qazaqstan» ıdeyasyn júzege asyru — bír adamnyń nemese bír ınstıtuttyń ǵana jūmysy emes, tūtas qoǵamnyń ortaq jauapkershílígí. Osy jolda jastardyń ashyq oıy, ózgege sendíre alatyn talpynysy, jańashyldyqqa beıímdílígí, demokratıyalyq qūndylyqtardy qoldaıtyn mádenıetí aıryqsha ról atqarady. Jastar — qoǵamnyń eń sergek bólígí. Olar jańalyqty alǵash qabyldaıdy, ózgeríske tez beıímdeledí, batyl oılaı alady. Sol sebeptí el damuynyń aldyńǵy shebínde de jastar tūruy qajet. Jastardyń belsendílígí artqan saıyn qoǵamdaǵy ádílettílík, ashyqtyq, básekege qabílettílík sıyaqty qūndylyqtar kúsheıe túsedí.
Táuelsízdíktíń bolashaǵy — jastardyń qolynda. Būl ūran emes, būl – tarıhı aqıqat. Bíz ótkenníń jeńísterín baǵalap, búgíngí múmkíndíkterdí dūrys paıdalanyp, erteńgí jauapkershílíktí sezíngende ǵana azattyǵymyzdyń máńgílígíne senímdí bola alamyz. Táuelsízdíktí kúsheıtu — ár buynnyń míndetí, bíraq onyń eń jauapty bólígín arqalaıtyn — búgíngí jastar. Endeshe ár jas, ár azamat elge qyzmet etudí abyroı sanap, ózíníń bílímí men eńbegín memleketímízdíń keleshegíne arnasa, Qazaqstannyń erteńí búgíngíden de nūrly bolmaq.